เขาเขียวเจ๋งฟัก "ลูกนกตะกราม" สำเร็จครั้งแรก หลังสูญพันธุ์ 40 ปี

ชลบุรี (18 พฤษภาคม 2569) – นายณรงวิทย์ ชดช้อย ผู้อำนวยการสวนสัตว์เปิดเขาเขียว อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี เปิดเผยถึงข่าวดีครั้งใหญ่ของวงการสัตว์ป่าไทย หลังจากที่เพจเฟซบุ๊ก "สวนสัตว์เปิดเขาเขียว Khao Kheow Open Zoo" ได้โพสต์ประกาศความสำเร็จในการเพาะฟัก "ลูกนกตะกราม" (Greater Adjutant) ได้สำเร็จเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของไทยและขององค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2569 ที่ผ่านมา

 

เบื้องหลังสตอรี่ของลูกนกตัวนี้ไม่ธรรมดา เนื่องจากนกตะกรามมีพฤติกรรมออกไข่เพียงปีละ 1–2 ฟอง และมีอัตราการฟักสำเร็จตามธรรมชาติต่ำมาก ประกอบกับพ่อแม่นกตะกรามคู่นี้ ซึ่งเป็นคู่เดียวที่หลงเหลืออยู่ในสภาพเพาะเลี้ยงของสวนสัตว์เปิดเขาเขียว มีพฤติกรรม "สายสบายๆ" ฟักไข่บ้างไม่ฟักบ้าง จนเจ้าหน้าที่ต้องลุ้นกันตัวโก่ง ในที่สุดทีมงานจึงตัดสินใจเปิดปฏิบัติการรักษาชีวิต นำไข่มาช่วยฟักในตู้ฟักและดูแลเลี้ยงดูด้วยมือจนกระทั่งลืมตาดูโลกและรอดชีวิตได้สำเร็จ

 

ความสำเร็จในครั้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นครั้งแรกของไทย แต่ยังสร้างชื่อเสียงในระดับสากล โดยลูกนกตัวนี้ถือเป็นลูกนกตะกรามตัวแรกของสวนสัตว์ที่เป็นสมาชิกสมาคมสวนสัตว์และอควาเรียมโลก (WAZA) รวมถึงสมาคมสวนสัตว์และอควาเรียมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAZA) ที่สามารถเพาะฟักได้สำเร็จ และส่งให้สวนสัตว์เปิดเขาเขียวกลายเป็นสถานที่เพาะเลี้ยงแห่งที่ 4 ของโลกที่สามารถเพาะขยายพันธุ์นกตะกรามในที่เลี้ยงได้อย่างเป็นทางการ ต่อจากสถานีเพาะเลี้ยงนกน้ำบางพระ (ไทย), สวนสัตว์รัฐอัสสัม (อินเดีย) และศูนย์อนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพอังกอร์ (กัมพูชา)

 

สำหรับ "นกตะกราม" (Greater Adjutant) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Leptoptilos dubius จัดเป็นนกในวงศ์นกกระสาที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ลำตัวยาวประมาณ 145 เซนติเมตร ลักษณะเด่นคือปากใหญ่หนา หัวและคอเป็นหนังเปลือยสีชมพูแกมส้ม มีถุงซับเสียงห้อยอยู่บริเวณคอตอนล่าง มักอาศัยอยู่ตามพื้นที่ชุ่มน้ำชายป่า ทำรังบนต้นไม้สูง และเป็นนกที่กินไม่เลือก ทั้งสัตว์น้ำ สัตว์เลื้อยคลาน รวมถึงซากสัตว์เน่าเหม็น

 

ในอดีตนกชนิดนี้เคยมีความสำคัญต่อระบบนิเวศไทยอย่างมาก แต่จากการถูกคุกคามทำให้พวกมันได้สูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติของเมืองไทยมานานกว่า 40 ปีแล้ว ความสำเร็จของสวนสัตว์เปิดเขาเขียวในครั้งนี้ จึงเปรียบเสมือนแสงสว่างและความหวังครั้งใหม่ในการฟื้นฟูประชากรนกยักษ์ชนิดนี้ให้กลับคืนสู่ผืนป่าไทยในอนาคต โดยทางสวนสัตว์เปิดเขาเขียวได้ฝากให้ประชาชนร่วมส่งความรักและเอ็นดูเจ้าตัวน้อย พร้อมสัญญาว่าจะอัปเดตพัฒนาการความน่ารักให้แฟนๆ ได้ติดตามกันอย่างต่อเนื่อง

 

นกตะกราม เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2562 เป็นนกที่อยู่ในสถานภาพ “ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง” (Critically Endangered: CR) ตาม การประเมินสถานภาพชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามของประเทศไทย ของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 

 

อีกทั้งยังอยู่ใน “ใกล้ถูกคุกคาม” (Near Threatened: NT) จากการประเมินสถานภาพความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต โดยองค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (International Union for Conservation of Nature: IUCN) หรือ IUCN Red List (2023)  

 

ที่มา @สวนสัตว์เปิดเขาเขียว Khao Kheow Open Zoo , songkhla zoo