เช็ก "วันสารทเดือนสิบ 2569" ตรงกับวันไหน? อย่าปล่อยให้ผู้ล่วงลับรอเก้อจนลืมทำบุญ

"วันสำคัญเดือนตุลาคม 2569" มาทำความรู้จัก "วันสารทไทย" หรือ "งานบุญเดือนสิบ" ที่จัดว่าเป็น "ประเพณีไทย" โดยมี "ความเชื่อ" กันว่า วันนี้คือวันที่ควรทำบุญให้กับญาติผู้เสียชีวิตไปแล้วจะกลับขึ้นมาเพื่อขอส่วนบุญกุศล โดยมีใจความสำคัญหลักๆ คือการทำบุญให้กับผู้ล่วงลับไปแล้วนั่นเอง แล้วที่กล่าวมาทั้งหมดเกี่ยวข้องกันอย่างไร หลายคนอาจจะลืมไปแล้วว่า เริ่มวันไหน ทำอย่างไร ไปย้อนความทรงจำกันค่ะ 

 

วันสารทเดือนสิบ หรือวันทำบุญใหญ่ (วันส่งตายาย) ประจำปี 2569 ตรงกับ วันอาทิตย์ที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2569 (แรม 15 ค่ำ เดือน 10)

"วันสารทไทย 2569" เมื่อเข้าสู่ช่วงเดือนสิบของไทย กลิ่นหอมกรุ่นของน้ำอ้อยเคี่ยว ข้าวเม่า และถืองาที่กำลังกวนรวมกันเป็น "กระยาสารท" มักลอยมาพร้อมสายลมแห่งฤดูกาล วันสารทไทย ถือเป็นหนึ่งในประเพณีทำบุญกลางปีที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานตั้งแต่สมัยโบราณ ไม่เพียงแต่สะท้อนถึงวิถีชีวิตและความอุดมสมบูรณ์ของสังคมเกษตรกรรมไทยเท่านั้น แต่ยังเป็นกุศโลบายสำคัญในการแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษผู้ล่วงลับ บทความนี้จะพาทุกท่านไปเจาะลึกรากเหง้าความเป็นมา ความสำคัญ และเกร็ดความรู้รอบตัวเกี่ยวกับวันสารทไทย ที่จะทำให้คุณมองประเพณีไทยลึกซึ้งกว่าที่เคย

 

วันสารทไทย คืออะไร และมีความสำคัญอย่างไร?   วันสารทไทย ตรงกับวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี (มักอยู่ในช่วงเดือนกันยายนของสากล) คำว่า "สารท" เป็นคำมาจากภาษาบาลีหรือสันสกฤต หมายถึง ฤดูใบไม้ร่วง หรือฤดูทำบุญในประเทศไทย ซึ่งในอดีตถือเป็นช่วงเวลาที่พืชผลทางการเกษตรเริ่มออกรวงและเก็บเกี่ยวได้เป็นครั้งแรก ชาวไทยในอดีตจึงนำผลผลิตแรกเริ่มเหล่านี้มาปรุงเป็นอาหารทิพย์และขนมมงคลเพื่อทำบุญตักบาตร อุทิศส่วนกุศลให้แก่ญาติพี่น้องผู้ล่วงลับไปแล้ว   สร้างความสามัคคี ในชุมชนและครอบครัว ผ่านกิจกรรมการกวนกระยาสารท   

 

เจาะลึกความเชื่อ ทำไม "กระยาสารท" ต้องกินคู่กับ "กล้วยไข่"?  

 

หากพูดถึงวันสารทไทย สิ่งที่ขาดไม่ได้เลยคือ ขนมกระยาสารท ขนมไทยโบราณที่ทำจาก ข้าวตอก ข้าวเม่า ถั่ว งา และน้ำอ้อย เคี่ยวรวมกันจนเหนียวหนึบ โดยมีความเชื่อว่าหากไม่ได้ทำบุญด้วยกระยาสารท บรรพบุรุษจะไม่ได้รับส่วนบุญในวันนี้   ส่วนเหตุผลที่ต้องทานคู่กับ "กล้วยไข่สุก" นั้น เกิดจากภูมิปัญญาและธรรมชาติที่สอดคล้องกันอย่างลงตัว เนื่องจากเป็นช่วงเวลาที่กล้วยไข่ในประเทศไทยให้ผลผลิตออกรสชาติดีที่สุด และเมื่อนำรสชาติหวานมันของกระยาสารทมาตัดกับรสหวานอมเปรี้ยวและเนื้อสัมผัสของกล้วยไข่ จะช่วยสร้างความสมดุลทางโภชนาการและความอร่อยที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวแบบไทยแท้   

 

 

ความหลากหลายทางวัฒนธรรมสารทไทยทั่วประเทศ   แม้ว่าวันสารทไทยจะเป็นประเพณีหลักของภาคกลาง แต่ในแต่ละภูมิภาคก็มีการปรับประยุกต์ให้เข้ากับบริบทท้องถิ่นอย่างน่าสนใจ เช่น:   ภาคใต้ (ประเพณีสารทเดือนสิบ): เน้นการทำบุญ "ยกหมรับ" และจัดสำรับขนม 5 ชนิดที่เป็นสัญลักษณ์แทนสิ่งของเครื่องใช้ของบรรพบุรุษ ได้แก่ ขนมลา ขนมพอง ขนมกง ขนมดีซำ และขนมบ้า พร้อมทั้งมีประเพณี "การตั้งเปรต-ชิงเปรต"   ภาคเหนือและอีสาน: มีการทำบุญข้าวทิพย์ หรือการทำบุญสลากภัต เพื่ออุทิศส่วนกุศลให้ผู้ที่ล่วงลับและเจ้ากรรมนายเวร   

 

อนุรักษ์อย่างไรให้ร่วมสมัยในยุคดิจิทัล   ในปัจจุบัน แม้กาลเวลาจะเปลี่ยนผ่านไป แต่วันสารทไทยยังคงมีคุณค่าในฐานะ "รากเหง้าทางวัฒนธรรม" การส่งเสริมให้คนรุ่นใหม่หันมาเรียนรู้ขั้นตอนการทำขนมไทย การร่วมกิจกรรมทำบุญตักบาตร หรือแม้แต่การแชร์ความรู้ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ ล้วนเป็นกุศโลบายสำคัญที่จะช่วยต่อลมหายใจให้ประเพณีไทยงดงามและคงอยู่คู่สังคมไทยต่อไปอย่างยั่งยืน

 

กำหนดการและวันสำคัญ "เทศกาลสารทไทย - สารทเดือนสิบ" ประจำปี 2569

 

เช็คลิสต์วันสำคัญ "สารทเดือนสิบ" ปี 2569   

• วันรับตา-ยาย (แรม 1 ค่ำ เดือน 10): ตรงกับ วันอาทิตย์ที่ 27 กันยายน 2569 (เป็นวันแรกที่วิญญาณบรรพบุรุษปล่อยกลับมาเยี่ยมญาติบนโลกมนุษย์)   
• วันส่งตา-ยาย / วันทำบุญใหญ่ (แรม 15 ค่ำ เดือน 10): ตรงกับ วันอาทิตย์ที่ 11 ตุลาคม 2569 (ถือเป็นวันสารทไทยและวันทำบุญใหญ่ที่สำคัญที่สุด)   

 

ปักหมุดงานเทศกาลใหญ่ทั่วไทย ปี 2569   

งานประเพณีบุญสารทเดือนสิบและงานกาชาด

• จ.นครศรีธรรมราช: จัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ 15 วัน 15 คืน ระหว่างวันที่ 28 กันยายน – 12 ตุลาคม 2569 โดยมีไฮไลต์สำคัญคือ:   
• พิธีแห่หฺมฺรับและการประกวดหฺมฺรับ: วันที่ 10 ตุลาคม 2569   วันทำบุญส่งตา-ยาย: วันที่ 11 ตุลาคม 2569   
• งานประเพณี “สารทไทย - กล้วยไข่” และของดีเมืองกำแพงเพชร: จัดขึ้น ณ วัดพระบรมธาตุ พระอารามหลวง ในช่วงวันสารทไทย 11 ตุลาคม 2569 เพื่อร่วมสืบสานตำนานกล้วยไข่คู่กระยาสารทอัน and โด่งดัง