ทะเลตรังได้เฮ!! โดรนบินสำรวจพะยูน พบมีจำนวนเพิ่มขึ้นกว่า 169 ตัว ถือเป็นพะยูนฝูงใหญ่ที่สุดในไทย

วันที่ 10 เมษายน 2560 ตามที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามัน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ได้ส่งนักวิชาการกลุ่มสัตว์ทะเลหายาก นำโดย นายก้องเกียรติ กิตติวัฒนาวงศ์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามัน พร้อมเจ้าหน้าที่ นักบินชาวต่างชาติ ร่วมกับมหาวิทยาลัยบูรพา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  และสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช. ) นำเครื่องบินเล็ก และหุ่นยนต์สำรวจทางอากาศ (โดรน) มาบินสำรวจประชากรพะยูนในทะเลตรัง ในระหว่างวันที่ 24 – 30 มีนาคมที่ผ่านมา เพื่อสำรวจจำนวนประชากรพะยูนที่เหลืออยู่ในทะเลตรัง  ซึ่งเป็นการเก็บข้อมูลทางวิชาการอีกด้านหนึ่งใช้เป็นประโยชน์ในการอนุรักษ์ให้พะยูนคงอยู่ในทะเลตรังตลอดไป เพราะพะยูนฝูงใหญ่ที่สุดของประเทศไทยอยู่ที่จังหวัดตรัง บริเวณแหล่งหญ้าทะเล ในเขตอุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม  เขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบง นับจากบริเวณหัวแหลมเกาะมุกด์ – เกาะตะลิบง ต.เกาะลิบง จ.ตรัง

นายก้องเกียรติ กิตติวัฒนาวงศ์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามัน (สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์) กล่าวว่า ผลการบินสำรวจประชากรพะยูนในทะเลตรังในปีนี้ พบว่าแนวโน้มการเพิ่มจำนวนมากขึ้นที่สุดในรอบ 10 ปี โดยปี 2541 – 2553 มีมากจำนวน  150 – 200 ตัว  , ปี 2554 จำนวน  150 ตัว ,ปี 2555 จำนวน 134 ตัว,ปี 2556 จำนวน 125 ตัว  สาเหตุที่พะยูนหายไปจากทะเลตรังในห้วงเวลาดังกล่าวเป็นจำนวนมากถึง 75 ตัว เพราะติดเครื่องมือประมงที่เป็นอันตราย จากนั้นทุกภาคส่วนทั้งฝ่ายราชการ ประชาชนและชุมชนร่วมมือกันดูแลรักษากำจัดเครื่องมือประมงที่เป็นอันตราย เป็นผลให้ประชากรพะยูนจากการบินสำรวจเริ่มเพิ่มจำนวนขึ้นมาเรื่อยๆ โดยในปี 2557 พบจำนวน 135 ตัว ,ปี 2558 จำนวน 145 ตัว,ปี 2559 จำนวน 160 ตัว และในปี 2560 นี้บินพบพะยูนจำนวน 169 ตัว ทั้งนี้ พบพะยูนคู่แม่ลูกมากกว่า 10 คู่ แต่ขณะเดียวกันพะยูนที่ตายลงในปี 2559 กลับเพิ่มสูงขึ้นรวมจำนวน 8 ตัว สาเหตุสำคัญเกิดจากกเครื่องมือประมง โดยมีพะยูนแม่ลูกตาย 1 คู่ ซึ่งหากสามารถควบคุมการตายของพะยูนให้ได้ไม่เกินปีละ 5 ตัว ในอีกประมาณ 3 – 4 ปีข้างหน้า ประชากรพะยูนในทะเลตรังจะเพิ่มสูงขึ้นประมาณ 200 ตัว แต่อย่างไรก็ตาม ในการบินสำรวจเมื่อปี 2559 และปีนี้ (2560) พบเห็นพะยูนตัวหนึ่งบริเวณเกาะตะลิบงมีเชือกติดอยู่บริเวณโคนหาง ยาวประมาณ 1 เมตร แต่สภาพร่างกายในการว่ายน้ำหากินยังพบว่าแข็งแรงสมบูรณ์    ซึ่งทางทีมนักวิชาการจะพยายามหาทางไปปลดเชือกออก แต่คงทำได้ยากเพราะพะยูนตัวดังกล่าวว่ายน้ำหากินอยู่บริเวณน้ำลึก

นายก้องเกียรติ กิตติวัฒนาวงศ์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามัน กล่าวอีกว่า อย่างไรก็ตาม สิ่งที่พบในการบินสำรวจปีนี้พบว่าพื้นที่อยู่อาศัยของพะยูนเริ่มน้อยลง เช่น บริเวณเกาะมุกด์ และในเขตอุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม พบพะยูนน้อยลงอย่างมาก  แต่ไปกระจุกตัวอยู่บริเวณแหลมจุโหย – เกาะตะลิบง ในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบงเป็นหลัก สาเหตุสำคัญเชื่อว่าเกิดจากที่บริเวณเกาะมุกด์ และอุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหมมีการสัญจรทางเรือทั้งเรือประมง และเรือท่องเที่ยวที่หนาแน่น ทำให้ไปรบกวนแหล่งอาศัยและแหล่งหากินของพวกมัน แต่ขณะเดียวกันจากการบินสำรวจในปีนี้พบเต่าทะเลเป็นจำนวนที่มากขึ้น โดยปัญหาภัยคุกคามที่สำคัญของพะยูนก็ยังเป็น เครื่องมือประมง และพื้นที่แหล่งอาศัยถูกคุกคามจากการสัญจรทางน้ำ แนวทางในการอนุรักษ์ให้พะยูนในทะเลตรังเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆคือ ไม่ให้เครื่องมือที่เป็นอันตรายกับพะยูน ลดการใช้ประโยชน์ในพื้นที่อาศัยของพะยูน และโดยเฉพาะการกำหนดพื้นที่ “ไข่แดง” ในบริเวณแหล่งอาศัยชุกชุมที่บริเวณแหลมจุโหย เขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบง – เกาะตะลิบง โดยการห้ามทำประมงทุกชนิด เพื่อให้เป็นแหล่งอาศัย หากินสำคัญของพะยูนโดยเฉพาะ โดยชุมชนจะต้องหลักในการร่วมกันดูแลและส่วนราชการเข้าไปช่วยในการบังคับใช้กฎให้เข้มแข็ง ซึ่งผลการบินสำรวจและแนวทางในการร่วมกันอนุรักษ์ต่อไปนั้น ทางนักวิชาการจะไปนำเสนอในการประชุมต่อผู้วาราชการจังหวัด รวมทั้งหัวหน้าส่วนราชการและจะลงพื้นที่ทำความเข้าใจกับท้องถิ่น ท้องที่ และชุมชน เพื่อร่วมกันทำงานต่อไป

ภาพ/ข่าว สุนิภา หนองตรุด   ผู้สื่อข่าวภูมิภาค  สำนักข่าวทีนิวส์   จ.ตรัง