ชาวร้อยเอ็ด จัดพิธีปงบ๋า เลี้ยงผีปูตา สืบทอดประเพณีอีสานโบราณ(มีคลิป)

วันที่ 26 เมษายน 2560  ผู้สื่อข่าวรายงานว่า  ที่จังหวัดร้อยเอ็ด ได้มีการจัดงานสืบสานประเพณีชาวอีสานเลี้ยงผีปูตา  ซึ่งชาวบ้านในท้องถิ่นภาคอีสานเชื่อกันว่า ผีปู่ตาเป็นผีของบรรพชนหรือวิญญาณของบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว แต่ยังมีความรักความผูกพันเป็นห่วงบุตรหลานอยู่ จึงยังอยู่คอยเฝ้าดูแลรักษาคุ้มครองป้องกันภัยร้ายทั้งปวง ที่จะเกิดขึ้นแก่บุตรหลานในชุมชนของตนเอง ดังนั้นหมู่บ้านแต่ละแห่งจึงได้จัดสร้างศาลเจ้าหรือศาลปู่ตา ไว้ที่ป่าหัวบ้านหรือท้ายบ้าน ไว้สำหรับให้ผีปู่ตาอาศัย โดยเมื่อครบกำหนด ๑ ปี ชาวบ้านหรือชุมชนจะจัดพิธีกรรมเลี้ยงผีปู่ตา ๑-๒ ครั้ง เป็นการตอบแทนผีปู่ตาที่คอยปกป้องคุ้มครองตลอดมา

 

ดังนั้นในทุกปี  ที่เป็นวันพุธแรกของเดือน 6  ซึ่งในปีนี้ตรงกับวันที่ 26 เมษายน 2560 ชาวอีสานเชื่อกันว่า ในช่วงเวลานี้ วิญญาณของผี-ปู่-ย่า-ตา-ยาย-จะมีอำนาจในการดลบันดาลสิ่งต่าง ๆ ให้แก่ชาวบ้านได้ตามที่ปรารถนา  จึงได้จัดงานประเพณีนี้ขึ้นมา โดยวิธีการบ๋า  ( บ๋า-ภาษา-อีสานแปลว่าบน ) ซึ่งเป็นการให้สินบนแก่ผีปู่ตา ถ้าหากว่าสามารถทำให้เขาเหล่านั้นประสบผลสำเร็จตามที่เขาต้องการแล้ว  ชาวบ้านก็จะนำเหล้าไห ไก่ตัว มาแก้บน  หรือจะเป็นข้าวปลา อาหารคาว หวาน ตามที่ชาวบ้านได้ไปบนไว้ โดยมีเฒ่าจ้ำเป็นผู้ประกอบพิธีอัญเชิญดวงวิญญาณผีปู่ตา มารับเอาเครื่องเซ่นสังเวยต่าง ๆ  ซึ่งเฒ่าจ้ำก็คือตัวแทนชาวบ้าน ที่ทำหน้าที่สื่อสารกับผีปู่ตา ในขณะที่การประกอบพิธี ก็จะต้องมีวงแคน ฆ้อง กลอง มาบรรเลงให้เกิดความสนุกสนานตามประเพณี ต่อจากนั้นเฒ่าจ้ำก็จะทำการเสี่ยงทาย ความอุดมสมบูรณ์ของบ้านเมืองและความปลอดภัยของหมู่บ้าน

สำหรับคุณค่าทางพิธีกรรมการบูชาผีปู่-ตาของชาวบ้านในภาคอีสานพบว่ามี 3 ด้านคือ
1.ช่วยทำให้มีที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ มีที่พึ่งทางใจ อุ่นใจ เกิดความรู้สึกปลอดภัย เกิดความยับยั้งชั่งใจ ยำเกรงในการประพฤติผิดจารีตประเพณี
2.คุณค่าทางด้านครอบครัว   พิธีกรรมการบูชาผีปู่-ตา  เป็นศูนย์รวมจิตใจให้เกิดความรัก  ความสามัคคีในชุมชน และ ครอบครัวมีความอ่อนน้อมถ่อมตนต่อผู้อาวุโส เคารพเชื่อฟังผู้ใหญ่
3.คุณค่าทางด้านสังคม ทำให้เกิดความสามัคคี รักใคร่ กลมเกลียว ทำให้สังคมเป็นกลุ่มก้อน  ลดปัญหาด้านต่างๆของชุมชน และ สังคม
ซึ่งงานประเพณีนี้  ชาวบ้านในภาคอีสาน  ได้ทำสืบทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษแล้ว  

ภาพ-ข่าว : สุเทพ  ลอยแก้ว ผู้สื่อข่าวภูมิภาค  สำนักข่าวทีนิวส์ จ.ร้อยเอ็ด  รายงาน
เรียบเรียงโดย ชูชัย  ดำรงสันติสุข (ชัย) :  สำนักข่าวทีนิวส์