อาลัย...ปิดตำนาน ยายศล แห่งผ้าทอนาหมื่นศรีเจ้าของผ้าทอลายลูกแก้ว ถวายสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ ๙ ครั้งเสด็จอ.นาโยงจ.ตรัง

 ผู้สื่อข่าวรายงาน จ.ตรัง ว่านางกุศล นิลละออ วัย 88 ปี ผู้สืบทอดการทอผ้านาหมื่นศรีอันเป็นผ้าทอพื้นเมืองที่แสดงถึงภูมิปัญญาของชาวตำบลนาหมื่นศรีมาแต่โบราณนานกว่า 200 ปี มีวิถีที่สืบทอดในผืนผ้า 3 ช่วงแห่งชีวิต คือผาตั้ง(ช่วงแต่งงาน) ผ้าพาด(ช่วงบวช) ผ้าพานช้าง(เตรียมพาดโลงศพตัวเองและสามี)  และเป็นผู้ก่อตั้งกลุ่มทอผ้านาหมื่นศรี จนเป็นที่รู้จักโด่งดังไปทั่วโลก ด้วยลายผ้าที่เป็นเอกลักษณ์ โบราณที่ชื่อว่า ลายลูกแก้ว ถึงขนาดครั้งหนึ่งเคยทอถวายสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ ๙เพื่อความเป็นสิริมงคลแด่วงศ์ตระกูลมาแล้ว อีกทั้งได้พยายามพัฒนาฝีมือและลายผ้ารูปแบบใหม่ๆให้กับกลุ่มทอผ้านาหมื่นศรี  จนประสบความสำเร็จ กลายเป็นสินค้าโอท็อประดับ 5 ดาว ส่งขายทั้งในและต่างประเทศ ได้เสียชีวิตลงอย่างสงบแล้วที่บ้านพัก เลขที่ 19/1 ม.8 ต.นาหมื่นศรี อ.นาโยง จ.ตรัง เมื่อช่วงบ่ายวันที่ 2 พ.ค.ที่ผ่านมา นับเป็นการปิดตำนานบุคคลรุ่นบุกเบิก ผ้าทอนาหมื่นศรี ชั่วนิรันตร์

นางสาวอารอบ   เรืองสังข์   ประธานกลุ่มทอผ้านาหมื่นศรี จ.ตรัง และเป็นผู้สืบทอดลายผ้าทอ รุ่นที่ 5กล่าวถึงนางกุศล นิลละออ หรือ “ป้าศล” ชื่อที่สมาชิกในกลุ่มทุกคนเรียกจนติดปาก ว่า ปกติ “ ป้าศล” เป็นคนสุขภาพแข็งแรง ไม่ค่อยเจ็บป่วย ตลอดระยะเวลากว่า 40 ปี ที่ได้ทุ่มเทแรงกาย แรงใจ ทั้งชีวิตเพื่อการทอผ้าฯ มีความกระตือรือร้น ที่จะถ่ายทอดวิชาการทอผ้า ให้กับลูกหลาน คนในชุมชน รวมถึงผู้ที่สนใจ อย่างไม่ห่วงวิชา บางครั้ง ถึงขั้นไม่ยอมกินยอมนอน โดยลายผ้า บางรูปแบบ ก็ได้รับการถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ บางรูปแบบก็คิดค้นขึ้นมาใหม่ นับเป็นสิบๆ ลายผ้า โดยกว่าจะประสบความสำเร็จจนถึงทุกวันนี้ กิจการของกลุ่มฯล้มลุกคลุกคลาน พบเจออุปสรรค ปัญหา มามากมาย แต่ “ป้าศล” ไม่เคยยอมแพ้ ตั้งหน้าตั้งตา พยายามแก้ไปที่ละจุด จนมีหลายภาคส่วนเห็นความสำคัญ เข้าส่งเสริมสนับสนุน ให้กลุ่มทอผ้านาหมื่นศรีฯ มีการทำงานเป็นระบบกลุ่ม และนำกลุ่มไปสู่ระบบธุรกิจชุมชน สร้างรายได้ให้แก่ครอบครัวให้แก่ชุมชนได้อย่างกว้างขวาง นอกจากนี้ นางกุศล ฯ ยังได้รับรางวัลดุษฎีกิตติมศักดิ์ ระดับปริญญาเอก ด้านศิลปะการทอ จากโครงการของ ศ.นพ.ประเวช วะสี อีกด้วย ซึ่งสร้างความภาคภูมิใจให้กับสมาชิกทุกคนเป็นอย่างยิ่ง

นางอารอบ ฯ เล่าด้วยน้ำตานองหน้า ด้วยความเศร้าโศก แห่งความสูญเสียที่ยิ่งใหญ่ในชีวิตว่า   พวกสมาชิกในกลุ่มทุกคนถูกเลี้ยง สั่งสอน ปลูกฝั่ง มาด้วยความรัก ความเสียสละ และจิตสำนึก ห่วงแหน ลายผ้า และนับถือ “ป้าศล” เหมือน แม่คนหนึ่ง ที่ได้ใช้ชีวิตและประสบการณ์หลายอย่าง จากเดิมที่เคยกลัว ไม่กล้า กลายเป็นมีความมั่นใจ ภูมิใจ และกล้าที่จะบอกว่า ผ้าทอนาหมื่นศรี คือ ผ้ามีลายสวยงาม เป็นเอกลักษณ์ ดีที่สุด แห่งหนึ่งของประเทศไทย

จนกระทั่งช่วงปี 2557 เมื่อ 4 ปีก่อน นางกุศลฯ หรือ “ป้าศล” ได้ล้มป่วยเป็นอัมพฤต และเป็นๆหายๆ อยู่ 2 ปี จน ประมาณ 1 ปีเศษช่วงหลัง ก็ไม่สามารถเคลื่อนร่างกายได้ เป็นผู้ป่วยติดเตียงต้องให้อาหารทางสาย อย่างทุกข์ทรมาน จนในที่สุดช่วงบ่ายวันที่ 2 พฤษภาคม 2560 นางกุศล ฯ ได้เสียชีวิตลง อย่างสงบด้วยวัย 88 ปี เหลือเพียงตำนานแห่งการทอผ้าโบราณ ไว้ให้ลูกหลานได้จดจำ

สำหรับงานบำเพ็ญกุศลศพของนางกุศล นิลละออ ปูชนียบุคคล ครูแห่งภูมิปัญญาไทย แห่งกลุ่มทอผ้านาหมื่นศรี ที่โด่งดัง กำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 28 พ.ค. – 5 มิ.ย. 60 ณ วัดควนสวรรค์ ต.นาหมื่นศรี อ.นาโยง จ.ตรัง ภายในงานจะมีการนำผ้าทอลายลูกแก้ว ซึ่งเป็นลายผ้าที่ “ป้าศล” รักและหวงแหนที่สุด มาประดับประดาให้สวยงาม ทั้งงาน และจะมีการจัดนิทรรศการเกี่ยวกับชีวประวัติ ทั้งหมดเหล่านี้กลุ่มผ้าทอนาหมื่นศรีจะเป็นเจ้าภาพทั้งหมด และตั้งใจจะทำให้ “ แม่ศล” เป็นครั้งสุดท้าย

ถนอมศักดิ์ หนูนุ่ม สำนักข่าวภูมิภาค ทีนิวส์ จังหวัดตรัง