ฤกษ์งามยามดี!!ชาวนาอุดรฯ ทำพิธีบายศรีสู่ขวัญควาย และถือฤกษ์ วันพืชมงคลลงมือไถนา(มีคลิป)

เวลา 09.09 น. วันที่ 12 พ.ค. 60 ที่บริเวณใต้ต้นโพธิ์ทุ่งนา ท้ายหมู่บ้านน้ำเที่ยง หมู่ 9  ต.อุ่มจาน อ.ประจักษ์ศิลปาคม จ.อุดรธานี  ชาวบ้านกลุ่มอนุรักษ์ควายไทย ตำบลอุ่มจาน ได้ร่วมกันประกอบพิธีพิธีบายศรีสู่ขวัญ ให้กับกระบือหรือควาย ที่เป็นสัตว์คู่กับชาวนา โดยมีนายสุวรรรณ์  พละกูล อายุ 70 ปี หมอพราหมณ์ ประจำหมู่บ้าน มาทำพิธีบายสู่ขวัญ ให้กับควาย ในครั้งนี้ 

 

โดยมีเครื่องประกอบพิธี พานบายศรีขวัญ น้ำอบ สายสิญจน์ ,หญ้าสด  และอาหาร คาว หวาน ซึ่งประเพณีบายศรีสู่ขวัญควาย เป็นสืบทอดต่อกันตั้งแต่ ปู่ย่า ตายาย ให้รู้จักบุญคุณของควาย และ เป็นการขออโหสิกรรมต่อควาย ที่เรานำมันไปใช้ประโยชน์ และเราให้เลี้ยงควายง่าย สุขภาพมันแข็งแรง ให้อยู่ค้ำคูณแก่ผู้เลี้ยงมัน ทำนาให้ได้ผลผลิตดี เสร็จพิธีแล้ว ชาวบ้านที่มาร่วม ได้นำสายสิญจน์ ไปผูกเข้ากับควายแล้วนำน้ำอบ มารดที่ตัวควาย เพื่อเป็นศิริมงคล ให้กับควายของตนเอง

นายหนูพันธ์  บุญคง  อายุ65 ปี  สมาชิกองค์การบริหารตำบล อุ่มจาน  เปิดเผยว่า ประเพณีพิธีบายศรีสู่ขวัญควาย ชาวบ้าน ตำบลอุ่มจาน ได้สืบทอดทำกันมาตั้งแต่ปี 2539  ปัจจุบัน 21 ปี ซึ่งจะยึดเอาวันพืชมงคลถือเอาฤกษ์ ในการทำพิธี และลงมือไถนา ในฤดูทำนา โดยควายเป็นสัตว์เลี้ยงที่อยู่คู่กับชาวนามาช้านานตั้งแต่อดีตกาลและเป็นสัตว์ ให้คุณเป็นกำลังหลัก ของชาวนาในการทำนาปลูกข้าว

เมื่อคนระลึกนึกถึงบุญคุณของควาย ที่เป็นสัตว์มีบุญคุณไม่มีส่วนที่ได้รับผลประโยชน์อันใด ชาวนาจึงหาวิธีที่จะตอบแทนบุญคุณของควายขึ้นมาโดยวิธี ทำพิธีบายศรี สู่ขวัญควาย  ในการ ขออโหสิกรรมต่อควาย รวมไปถึงเป็นอนุรักษ์วีถีชีวิตของคนในชนบทที่อยู่กับควาย ให้รู้จักและสืบทอดกันต่อกันไปเรื่อยๆ   

นายเฉลย  บุตตะคุณ  อายุ60ปี ประธาน กลุ่มอนุรักษ์กระบือไทย ตำบลอุ่มจาน  กล่าวว่า กลุ่มของพวกเราทุกคนทำนาปลูกข้าว และเลี้ยงควาย ได้รวมตัวกันก่อตั้งขึ้นมาเมื่อปี 2541 แล้วในปี 2542 มีโครงการธนาคารโคและกระบือ ทางกรมปศุสัตว์ ได้นำแม่พันธุ์ควาย มาให้กับกลุ่มพวกตนที่ต้องการเลี้ยง จำนวน73 ตัว  แต่เมื่อเงื่อนไขว่าถ้าควายออกลูกมา ต้องนำลูกควายส่งคืนแก่ ธนาคารโคและกระบือ จำนวน1 ตัว เพื่อจะนำไปให้กับเกษตรหรือชาวนารายอื่นที่ต้องการเลี้ยงควายต่อไป  

แต่ถ้าชาวนาที่เลี้ยงลูกควายแล้วมีความรักผูกพันกับมัน บางรายอาจจะซื้อลูกควายแทน โดยจะเอาเงินไปให้กับหลวง  เพื่อจะนำเงินไปจัดซื้อลูกควายมาทดแทน ส่วนแม่พันธุ์ควายจะเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้เลี้ยง โดยปัจจุบันกลุ่มของพวกตนมีสมาชิก 163 คน และ มีควายจำนวน 250 ตัว 

นายทองเพชร  พรวาปี  อายุ 67 ปี อยู่บ้านเลขที่ 15 หมู่ 9 ตำบลอุ่มจาน   กล่าวว่า ตนเป็นสมาชิก ในกลุ่มอนุรักษ์กระบือไทย ตำบลอุ่มจาน ทำนาปลูกข้าวจำนวน30ไร่ และมีควายจำนวน 10 ตัว  ถ้าในปีไหนฝนมาน้ำดี ปลูกข้าวจะได้ผลผลิต จำนวน 300 ถุงปุ๋ย จะนำไปขายและบางส่วนเก็บไว้กิน ได้เงินขายข้าวปีละ 50,000 บาท แต่ถ้าปีไหนเจอภัยแล้ง ปลูกข้าวได้ผลผลิต เพียง 50-100 ถุง  ซึ่งข้อดีในการเลี้ยงควายนั้น มูลของมันจะนำไปใช้เป็นปุ๋ยใส่นาข้าวช่วยให้เราลดต้นทุนไม่ต้องซื้อปุ๋ย โดยมูลของมันที่เหลือก็ยังนำไปขายได้ เป็นรายได้เสริมให้กับเราด้วย  ซึ่งในวันนี้ ได้นำควายของตนเอง มาร่วมทำพิธีบายศรีสู่ขวัญควายถือฤกษ์ วันพืชมงคลลงมือไถนา  ดังกล่าว

 

ข่าว/ภาพ นายกฤษดา  จันทร์ดวง ผู้สื่อข่าว จ.อุดรธานี  ภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์