จังหวัดน่าน!! พุทธศาสนิกชนหลั่งไหลมา “ตักบาตรเทียน ประเพณีที่ดีงามหนึ่งเดียวในโลก” เพื่อสืบสานขนบธรรมเนียมประเพณีที่ดีงามให้คงอยู่ (มีคลิป)

บรรดาพุทธศาสนิกชนและประชาชนทั่วไปในพื้นที่จังหวัดน่าน และนักท่องเที่ยวทั่วไป ต่างหลั่งไหลทำบุญตักบาตรเทียน ประเพณีที่ทรงคุณค่าและสืบทอดกันมาเวลาช้านานหลังเทศกาลเข้าพรรษา ณ วัดบุญยืน พระอารามหลวง ตำบลกลางเวียง อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน และถือเป็นประเพณีอันโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์แห่งแรกของโลก ที่มีทั้งฝ่ายพระสงฆ์และคฤหัสถ์ใส่บาตรร่วมกัน และถือเป็นประเพณีหนึ่งเดียวในโลกที่ทรงคุณค่าแก่การจดจำ และมีคุณค่าทางพระพุทธศาสนาที่ควรสืบทอดไว้แก่ลูกหลานสืบไป เอกลักษณ์ของประเพณีคือ การใส่บาตรด้วยเทียน ซึ่งการใส่บาตรด้วยเทียนเพื่อส่งเสริมพระวินัยบัญญัติขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เกี่ยวกับเรื่อง การแสดงสามีจิกรรม (การแสดงความเคารพ) ความเคารพระหว่างพระภิกษุผู้มีพรรษากาลอ่อนกว่าต่อพระเถระผู้มีพรรษากาลมากกว่า และเพื่อเปิดโอกาสให้พุทธศาสนิกชนได้ร่วมแสดงสามีจิกรรมต่อพระภิกษุ ที่จะอยู่จำพรรษาตลอดไตรมาส การใส่บาตรด้วยเทียนนั้น เพื่อให้พระภิกษุสามเณรได้มีเทียนไว้จุดบูชาพระรัตนตรัย จุดสวดมนต์ทำวัตรเช้า - เย็น และใช้ในพิธีกรรมอื่นๆ ที่ไม่ขัดต่อพระวินัยบัญญัติ ประเพณีตักบาตรเทียนของวัดบุญยืนไม่ปรากฏชัดว่าเริ่มต้นขึ้นเมื่อใด สันนิฐานว่าน่าจะเริ่มตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2344 หลังจาก เจ้าฟ้าอัตถวรปัญโญ เจ้าผู้ครองนครน่านสร้างวัดบุญยืนได้ 1 ปี เมื่อปีพุทธศักราช 2343 รวม 217 ปี

กิจกรรม “ประเพณีใส่บาตรเทียน” วัดบุญยืน อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน พิธีจะเริ่มตั้งแต่ภาคเช้า ตั้งแต่เวลา 09.00 น. เป็นต้นไป พระภิกษุสามเณรในอำเภอเวียงสาและคณะศรัทธาสาธุชน จะเตรียมเทียน ดอกไม้ น้ำส้มป่อย หรือน้ำอบน้ำหอม และเตรียมสำรับกับข้าวใส่ปิ่นโตไปด้วย เพื่อเตรียมถวายภัตตาหารเพลแด่พระภิกษุสามเณรที่ไปร่วมพิธี พระภิกษุสามเณรจะมีการเตรียมบาตรและผ้าอาบน้ำฝนหรือผ้าสบงไปปูไว้บนโต๊ะ และตั้งบาตรบนผ้าอาบน้ำฝน เพื่อรองรับเทียนที่คณะสงฆ์และคณะศรัทธาสาธุชนใส่บาตรเทียน ส่วนพิธีในช่วงบ่าย เริ่มเวลา 13.00 น.ชาวบ้านในเขต อ.เวียงสา และศรัทธาของ วัดบุญยืน พระอารามหลวง ตำบลกลางเวียง อำเภอเวียงสา (ในอดีตชื่อเวียงป้อ) จังหวัดน่าน โดย พระครูจักรธรรมสุนทร เจ้าอาวาสวัดบุญยืน/ที่ปรึกษาเจ้าคณะอำเภอเวียงสา อายุ 92 ปี 72 พรรษา อดีตเจ้าคณะอำเภอเวียงสา เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ และมีบรรดาพุทธศาสนิกชนร่วมกิจกรรมใส่บาตรเทียนเป็นจำนวนมาก

สำหรับประเพณีใส่บาตรเทียน เป็นพุทธตำนานครั้งพุทธกาล องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้ทรงกำหนดพุทธบัญญัติกาลเข้าพรรษาให้ครบไตรมาส 3 เดือน ของภิกษุสงฆ์ มิให้เดินทางไปพักแรม จาริกออกจากอาวาส คณะภิกษุสงฆ์ก็เริ่มพุทธปฎิบัติตามพระราชบัญญัติดังกล่าว คือแรม 1 ค่ำ เดือน 10 เหนือ (เดือน 8 ใต้) อธิษฐานเข้าจำพรรษาเริ่มแต่กาลครั้งนั้นเป็นต้นมา ชาวพุทธบริษัททั้งหลาย ต่างยินดีอนุโมทนาสาธุการปราโมชกิจของสงฆ์ดังกล่าว ในอดีตกาลไม่มีไฟฟ้าแสงสว่างในการปฏิบัติศาสนกิจ พุทธบริษัทจึงพร้อมใจกันนำเทียนและดอกไม้ของหอม โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้พระภิกษุสงฆ์ จุดเทียนบูชาพระรัตนตรัย ให้มีแสงสว่าง ได้ปฎิบัติศาสนกิจและศึกษาพระธรรมวินัย โดยถือเอาวันแรม 2 ค่ำ เป็นวันประกอบพิธีนับตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา การใส่บาตรเทียนจึงเป็นธรรมเนียมปฏิบัติสืบมา และจังหวัดน่านมีเพียงวัดเดียวในจังหวัดน่าน คือ วัดบุญยืน อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน ที่สืบสานประเพณีตักบาตรเทียนไว้อย่างเหนียวแน่น และอาจมีเพียงแห่งเดียวในเมืองไทยหรือในโลก ที่ยังคงสืบสานขนบธรรมเนียมประเพณีที่ดีงามนี้ให้คงอยู่สืบไป

ภาพ/ข่าว ณชญาดา บุญยะกาญจน์ ผู้สื่อข่าวภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์ จังหวัดน่าน