- 10 ส.ค. 2560
ติดตามข่าวสารได้ที่ www.tnews.co.th
วันที่ 10 สิงหาคม 2560 ที่หอประชุมที่ว่าการอำเภอดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ นายวิจิตร หลังสัน นายอำเภอดอยสะเก็ด เป็นประธานมอบเกียรติบัตรแก่กำนันผู้ใหญ่บ้านผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านสารวัตรกำนันและแพทย์ประจำตำบล ซึ่งมีผู้ที่ได้รับคัดเลือกจากกระทรวงมหาดไทยของอำเภอดอยสะเก็ดเพื่อเป็นการสร้างขวัญกำลังใจในการปฎิบัติงาน ซึ่งคณะกรรมการได้พิจารณาและประเมินผลการปฎิบัติงานว่าด้วยหลักเกณฑ์การแบ่งชั้นรางวัลผู้มีผลงานดีเด่นประจำปี 2560 ดังนี้ รางวัลชั้นที่ 1 ของแพทย์ประจำตำบล ได้แก่ นางสาวจารุวรรณ ชิดนายี แพทย์ประจำตำบลแม่คือ อ.ดอยสะเก็ด,และรางวัลแต่ละรางวัลแต่ละแห่งได้ทำพิธีมอบ ตามที่ว่าการอำเภอของแต่ลพอำเภอ มีรางวัลชั้นที่ 1 ของสารวัตรกำนัน ได้แก่ ว่าที่ร้อยตรี สิบทิศ ศิรินทร์วงษ์ สารวัตรกำนันตำบลแม่เหียะ,นายประสิทธิ์ ศรียะ สารวัตรกำนันตำบลแม่ข่า,นายตี๋ ศรีมา สารวัตรกำนันตำบลแม่ข่า อ.ฝาง ,นายไชยณรงค์ อนันต์ ดต.สมยศ มะโนแสน สารวัตรกำนันตำบลหนองหาร อ.สันทราย, และนายราเชนท์ ศรีถา ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน หมู่ 2 ตำบลสันกลาง อ.สันป่าตองรางวัลชั้นที่ 1 , ส่วนรางวัลชั้นที่ 2ของกำนัน มี นายวรวิทย์ จิตต์อารีย์ กำนันตำบลสบเตี๊ยะ อำเภอจอมทอง, นายวิสูตร สุวรรณโกศล กำนันตำบลสำราญราษฎร์ อ.ดอยสะเก็ด,นายวรเดช เต็มดี กำนันตำบลสารภี อ.สารภี ,นายธีระพล ดวงทิพย์ กำนันตำบลห้วยทราย อ.แม่ริม,นายประสงค์ ท้าวชัย กำนันตำบลแม่แตง อ.แม่แตงและนายอนงค์ ทอนสว่าง กำนันตำบลแม่สาว อ.แม่อาย ในวันกำนันผู้ใหญ่บ้าน ประจำปี 2560 วันนี้ถือเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่แต่ละท่านได้เข้ารับประกาศเกียรติคุณเป็นผู้ที่ได้ทำความดีความชอบในการปฏิบัติหน้าที่ มีผลงานดีเด่นเป็นที่ประจักษ์ จากกระทรวงมหาดไทยเป็นเพื่อเป็นเกียรติแก่ตน และวงศ์ตระกูล และเป็นต้นแบบต่อไป
สถาบันกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ขึ้นเป็นครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำรงราชานุภาพ (เสนาบดีกระทรวงมหาดไทยคนแรก) ทดลองจัดระเบียบการปกครองระดับตำบล หมู่บ้าน ขึ้นเป็นครั้งแรก ณ อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เพื่อเป็นการน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่านและเป็นการเน้นให้เห็น ความสำคัญของกำนันผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งเป็นผู้มีบทบาทสำคัญยิ่งในการปฏิบัติภารกิจ “บำบัดทุกข์ บำรุงสุข” ให้แก่ประชาชน ทางราชการจึงกำหนดให้วันที่ 10 สิงหาคม ของทุกปี เป็น “วันกำนันผู้ใหญ่บ้าน”ในอดีตที่ผ่านมา ระบบการปกครองบ้านเมืองของประเทศไทย มีลักษณะค่อนข้างกระจายอำนาจ กล่าวคือ มีการแบ่งเขตการปกครอง และกำหนดวิธีปกครองหัวเมืองต่างๆ ไว้ชัดเจนเพื่อควบคุมเจ้าเมืองโดยมีศูนย์อำนาจอยู่ที่ส่วนกลางแต่ในทางปฎิบัติ ส่วนกลางหรือพระมหากษัตริย์กลับมีอำนาจจำกัด ในขณะที่เจ้าเมืองต่างๆ มีอำนาจมากขึ้น นอกจากนี้แล้วระบบการปกครองเช่นนี้ยังก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ อีก เช่นปัญหาทางด้านการคมนาคมสื่อสาร การรั่วไหลในการเก็บภาษีอากร อิทธิพลของผู้เป็นใหญ่ในท้องถิ่น ตลอดจนความทุกข์ยากของประชาชน และยังต้องเผชิญกับอิทธิพลของต่างประเทศในยุคล่าอาณานิคม ทำให้การบริหารประเทศขาดประสิทธิภาพ และขาดความเป็นเอกภาพ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงได้มีพระราชดำริที่จะปฎิรูประบบการบริหารราชการจากรูปแบบการปกครองที่มีเมืองแม่และเมืองประเทศราชอยู่ในปกครอง ซึ่งนับว่ามีจุดอ่อนตรงที่ขาดความเป็นเอกราช อันอาจนำไปสู่ความแตกแยก ขาดความสามัคคีและขาดความจงรักภักดีได้โดยง่าย มาเป็นรูปแบบการปกครองและการบริหารราชการ ที่แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนกลางและส่วนภูมิภาค การปฎิรูประบบการบริหารราชการส่วนกลาง พระองค์ได้ทรงประกาศพระบรมราชโองการตั้งกระทรวงใหม่ขึ้น 12 กระทรวง โดยทรงเลียนแบบมาจากประเทศทางตะวันตก มีการแบ่งสรรอำนาจหน้าที่และ ความรับผิดชอบ แยกตามลักษณะความชำนาญเฉพาะอย่าง และพระมหากษัตริย์สามารถควบคุมบังคับบัญชาเหล่าเสนาบดีได้อย่างทั่วถึง การปฎิรูปการบริหารราชการส่วนภูมิภาค พระองค์ทรงรวบรวมหัวเมืองตามชายแดนที่สำคัญๆ รวมเป็นเขตการปกครอง เรียกว่า” มณฑล “โดยมุ่งมั่นที่จะปกป้องประเทศจากการคุกคามจากภายนอกโดยจัด ระบบที่เรียกว่า ระบบเทศาภิบาล มีหัวเมืองต่างๆ มารวมกันเป็นมณฑลและมีจังหวัด อำเภอ ตำบล หมู่บ้าน ลดหลั่นกันไป โดยมีข้าหลวงมณฑลเป็นผู้รับผิดชอบ และปกครองโดย รับคำสั่งและนโยบายจากส่วนกลาง
ในการปฎิรูประบบการปกครองส่วนภูมิภาค โดยการจัดตั้งมณฑลเทศาภิบาลนี้ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทำการโดยเริ่มจากโครงการเล็กก่อน เมื่อสำเร็จและจัดระบบดีแล้วจึงค่อยขยายผล และมีการทดลองเลือกตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ขึ้นเป็นครั้งแรกที่แขวงบางปะอินเมืองกรุงเก่า หรือจังหวัดพระนครศรีอยุธยาในปัจจุบัน เมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2435 ซึ่งนับว่าเป็นจุดเริ่มแรกของการปกครองในระบอบระชาธิปไตย ลักษณะการปกครองเช่นนี้ปรากฎเด่นชัดขึ้น เมื่อได้มีการตราพระราชบัญญัติ ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 ขึ้นใช้ ซึ่งมีการแบ่งการบริหารราชการของอำเภอออกเป็นตำบลและหมู่บ้าน กระทรวงมหาดไทยจึงได้ประกาศ ให้วันที่ 10 สิงหาคม ของทุกปี เป็นวันกำนันผู้ใหญ่บ้าน ภารกิจที่สำคัญประการหนึ่งของฝ่ายปกครอง คือ ภารกิจเกี่ยวกับการรักษาความสงบเรียบร้อยและความมั่นคงภายในประเทศ เพื่อให้ประชาชนมีความมั่นคง ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน และเพื่อให้เกิดความสงบสุขในสังคมอย่างยั่งยืน กลไกที่สำคัญซึ่งจะทำให้ภารกิจนี้ประสพความสำเร็จได้หรือไม่นั้น อยู่ที่บุคลากรที่เปรียบเสมือนขุนพลทัพหน้าที่อยู่ในภูมิภาค คืออำเภอ ตำบล และหมู่บ้าน โดยมีนายอำเภอเป็นแม่ทัพใหญ่ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เป็นนายกองทั้งหลาย ในการทำสงครามเพื่อต่อสู้กับปัญหาด้านต่างๆ ในพื้นที่ตามภารกิจรับผิดชอบกำนัน ผู้ใหญ่บ้านเป็นบุคคลที่สำคัญอย่างยิ่งในการทำหน้าที่ช่วยเหลือนายอำเภอในการปฏิบัติหน้าที่ดูแลรักษาความสงบเรียบร้อยและความปลอดภัยให้แก่ราษฎรในพื้นที่รับผิดชอบของตนมาอย่างยาวนานนับร้อยปีในการปกครองส่วนภูมิภาค ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 ซึ่งปรากฏอยู่ในมาตรา ๒๗ และมาตรา ๒๘..
ข่าว/ภาพ ฟงหวิน ศักดิ์อัศวิน ผู้สื่อข่าวภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์ จ เชียงใหม่
