กาฬสินธุ์!! ช่างฝีมือแกะสลักหิน ยึดอาชีพท้องถิ่น สืบทอดจากภูมิปัญญาบรรพบุรุษเข้าสู่รุ่นที่ 3 ไว้อย่างเหนียวแน่น (มีคลิป)

วันที่ 21 ส.ค. 60 ผู้สื่อข่าว จ.กาฬสินธุ์  เดินทางไปพบนายธงชัย  ชมภูเลิศ  อายุ 45 ปี เจ้าของลานแกะสลักหินบ้านนากระเดา ต.สายนาวัง อ.นาคู  จ.กาฬสินธุ์   ที่ขณะนี้กำลังเร่งระดมช่างมือที่เป็นคนในหมู่บ้านแกะสลักหินตามออเดอร์ของลูกค้าที่สั่งมาหลายงานในช่วงเช้าพรรษา โดยเฉพาะประเภทพระพุทธรูปที่จะต้องส่งงานก่อนช่วงออกพรรษา  ส่วนความยากของงานฝีมือแกะสลักหินนอกเหนือจากสภาพอากาศเพราะต้องทำในพื้นที่โล่งแจ้งแล้ว  คือจินตนาการของช่างที่จะสร้างสรรค์ผลงานให้มีความสวยงาม และถูกใจลูกค้า แต่ไม่ทิ้งเอกลักษณ์ของงานฝีมือที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษและรวมเป็นกลุ่มอาชีพพุทธศิลป์หินแกะสลักบ้านนากระเดา

นายธงชัย  ชมภูเลิศ  กล่าวว่า  อาชีพแกะสลักหินเป็นงานฝีมือของชาวบ้านในหมู่บ้านที่สืบทอดมาตั้งแต่สมัยปู่ย่าตายายจนถึงขณะนี้ก็เข้าสู่รุ่นที่ 3 ที่สืบทอดต่อมา  จากแรกเริ่มอาชีพแกะสลักหินในอดีตในความพุทธศาสนิกชนแต่อยู่ในพื้นที่ทุรกันดารในหุบเขาเดินทางลำบากอีกทั้งก็เป็นคนยากจนเป็นเกษตรกร  ปู่ย่าตายายที่อยากมีพระพุทธรูปถวายวัดไว้กราบไหว้บูชาจึงใช้ภูมิปัญญาที่มีอยู่แกะสลักพระพุทธรูปจากไม้  และพัฒนามาเป็นหินภูเขาที่มีลักษณะเป็นหินทรายหาได้จากพื้นที่  เนื่องจากอยู่ในแนวเขตเทือกเขาภูพาน ตามท้องไร่ปลายนายังหลงเหลือและมีอยู่ จากงานถวายเป็นพุทธบูชาไม่มีค่าจ้างค่าแรงในหมู่บ้าน  ก็เกิดเป็นงานฝีมือเป็นอาชีพของคนในท้องถิ่นจากผู้คนที่เดินทางมาบ้านนากระเดา ต.สายนาวัง อ.นาคู จ.กาฬสินธุ์ หลายคนชื่นชอบและเกิดการว่าจ้างสืบต่อกันมา

 

“การเรียนรู้จากบรรพบุรุษไม่มีหลักสูตรตายตัว  ถ่ายทอดสอนจากปากคำ ไม่มีตัวหนังสือเป็นรูปเล่ม  รวมถึงการจับมือสอนแบบตัวต่อตัว   แต่ก่อนจะเริ่มเป็นช่างแกะสลักต้องเรียนรู้ตั้งแต่วิธีและหาหิน ที่เหมาะสำหรับการแกะสลัก  รวมถึงการย้าย และการตัด  คือต้องเรียนรู้งานหนักก่อนจะมาเป็นช่างทุกคน  ส่วนการลงมือแกะสลักในอดีตมีเพียงซิ่ว ค้อน เป็นเครื่องมือหลัก  พอยุคสมัยนี้ก็ดีขึ้นมีเครื่องจักรอย่างเครื่องเจีย เครื่องตัด และรอกช่วยยกหินเบาแรงไปเยอะ  ไม่ลำบากเหมือนในอดีต  ส่วนการรับงานตอนนี้ลูกค้าส่วนใหญ่จะสั่งเป็นงานเข้าวัดประเภทพระพุทธรูป พญานาค หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์อื่น ๆ ตามหลักศาสนาที่นับถือสบูชากัน  ซึ่งทางกลุ่มไม่มีงานสต๊อกจำหน่ายจะดำเนินการแกะสลักก็ต่อเมื่อมีลูกค้าสั่งงานเข้ามา  สำหรับเรื่องราคาก็ขึ้นอยู่กับความยากง่าย ขนาดและลักษณะเนื้อหิน  โดยช่างมือจะได้รับเป็นงานเหมาค่าแรง ทางกลุ่มเป็นผู้ประสานหางาน - รับงาน ดูแลเครื่องมือของช่าง และตรวจคุณภาพของงานให้ตรงตามที่ลูกค้าต้องการให้พึงพอใจที่สุด” นายธงชัย กล่าว

นายธงชัย กล่าวอีกว่า  สำหรับช่วงเข้าพรรษาจะมีงานเยอะขึ้น  แต่ช่างก็มีอุปสรรคในการทำงานเพราะงานหินแกะสลักจะต้องอาศัยพื้นที่โล่งโปร่ง ถ้าวันไหนฝนตกการทำงานอาจจะลำบาก  อีกทั้งกลุ่มช่างก็ต้องเจียดเวลาไปทำนาซึ่งปีนี้การจ้างงานก็คึกคักถึงแม้ว่าคนจะบ่นว่าเศรษฐกิจไม่ดีโดยงานจ้างเริ่มตั้งแต่หลักพันจนถึงหลักแสน  โดยแต่ละชิ้นงานจะต้องใช้เวลาเพราะทางกลุ่มจะใส่ใจทุกรายละเอียดของงานหินแกะสลัก  ส่วนงานแกะสลักไม้ก็ยังมีคนมาว่าจ้างก็รับทำเช่นกันราคาก็ว่าไปตามความพึงพอใจของช่างและลูกค้าไม่ได้กำหนดตายตัว  เพราะเป็นงานศิลปะต้องใช้ฝีมือ ใช้สมาธิในงานสร้างสรรค์ผลงานนอกเหนือจากความชำนาญและพรสวรรค์ของช่างแต่ละคน

ภาพ/ข่าว ชมพิศ ปิ่นเมือง ผู้สื่อข่าวภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์ จ.กาฬสินธุ์