สตูล!! “โกปี้” คอกาแฟของคนรักษ์สุขภาพ กาแฟโบราณตำมือ ปรุงแต่งน้อยอร่อยเอกลักษณ์ กลิ่นหอมกรุ่นในตอนเช้า เรียกความสดชื่นให้ตื่นเต็มตา

กลิ่นกาแฟหอมกรุ่นในตอนเช้า ...เรียกความสดชื่นให้ตื่นเต็มตา ก่อนไปทำงาน ..เพราะกาแฟกลายเป็นหนึ่งเมนูมื้อเช้าสำหรับหลายๆคน บางคนเลือกดื่มกาแฟสด กาแฟทรีอินวันในนาทีเร่งรีบ ซึ่งกาแฟที่ปรุงแต่งน้อยที่สุด ต้องยกให้ “กาแฟโบราณ”

จังหวัดสตูล ที่อำเภอควนโดน มีการปลูกต้นกาแฟอยู่สายพันธุ์ อาราบิก้า อยู่มากทีเดียวในช่วง ปี 2540 ก่อนที่เกษตรกรจะเปลี่ยนมาปลูกยางพารา ปลูกลองกอง และมีทีท่าว่าจะหันมาปลูกกาแฟอีกครั้ง เมื่อราคายางพาราต่ำถึงขีดสุด จะเห็นได้ว่า มีกลุ่มผลิตกาแฟพื้นบ้านในพื้นที่อำเภอควนโดนทำกันมานานนับ 20 ปี

.. “กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านสะพานเคียน” เกิดจากการรวมตัวกันของกลุ่มแม่บ้านในพื้นที่ ต.ควนโดน อ.ควนโดน จ.สตูล 30 คน ใช้เวลาว่างช่วยกันผลิตกาแฟโบราณ โดยทางกลุ่มจะใช้กาแฟพันธุ์อาราบิก้า ซึ่งปลูกในพื้นที่อำเภอควนโดน ในรอบ 6 เดือน อีกส่วนจะซื้อพันธุ์กาแฟจากจังหวัดชุมพร ทำให้ทางกลุ่มฯ สามารถผลิตกาแฟได้ตลอดทั้งปี นางฉ๊ะ แกสมาน อายุ 56 ปี ประธานกลุ่ม กล่าว.

สมาชิกกลุ่ม รวมตัวกันอีกครั้งในช่วงเวลาบ่าย 2 ของวันว่างในรอบสัปดาห์ ทุกคนสวมใส่ผ้ากันเปื้อนก่อนเตรียมอุปกรณ์และส่วนผสมของกาแฟโบราณ ซึ่งประกอบด้วย เมล็ดกาแฟกะเทาะเปลือก 1 กก. น้ำตาลแดง 1 กก. และน้ำตาลทรายขาว 2 กก. เป็นสูตรในการผลิตกาแฟโบราณแต่ละครั้ง

เมื่อเตรียมส่วนผสมเรียบร้อย ก็เข้าสู่ขั้นตอนการล้างเมล็ดกาแฟที่ผ่านการตากแห้งแล้ว ก่อนจะนำไปคั่วด้วยไฟอ่อนในกระทะใบบัว ใช้เวลานาน 3 ชั่วโมง จนเมล็ดกาแฟเป็นสีดำ ส่งกลิ่นหอม ก่อนจะยกขึ้น และลงมือเคี่ยวน้ำตาลแดงกับน้ำตาลทรายแดงต่อจนเหนียวข้นเป็นยางมะตูม กระทั้งเป็นสีน้ำตาลไหม้ จากนั้นก็ใส่เมล็ดกาแฟที่คั่วแล้วลงไป เคี่ยวต่อเนื่องจนเหนียว หอม ควรระวังอย่าให้ไหม้เด็ดขาดไม่งั้น กาแฟจะขมเสียรสชาติทุกขั้นตอนต้องใช้ไฟอ่อนเคี่ยวอย่างใจเย็นนานร่วม 2 ชั่วโมง

 

เมื่อเคี่ยวทุกอย่างเข้าด้วยกันเสร็จ ก็ยกใส่ถาดพักไว้ ให้เย็นเกาะกันเป็นแผ่น ก่อนจะตำให้แหลกในครกไม้ใบใหญ่โดยสมาชิกช่วยกันตำมือ สมาชิกกลุ่มฯช่วยกันลงสากสลับกันไปมาตรงจังหวะขึ้นลง ก่อนจะร่อนให้ได้กาแฟที่ละเอียดที่สุด เป็นอันใช้ได้ ...แค่นี้ก็สามารถนำผสมกาแฟชงได้เหมือนกาแฟทั่วไป

สำหรับรสชาติของกาแฟ นางดวงตา มาลินี อายุ 59 ปี 84 หมู่2 ต.ควนโดน ซึ่งเป็นหนึ่งในสมาชิกกลุ่ม บอกกว่า กาแฟโบราณชงได้เหมือนกาแฟทั่วไป ปกติชาวบ้านชอบดื่มแบบ ชงคู่กับน้ำตาล จะให้รสชาติเข้มไม่เลี่ยน เรียกว่า โกปี้ หรือกูปี้ อีกอย่างคือชงคู่กับนมข้น จะให้สีหม่นๆไม่ดำเข้มเหมือนโกปี้ สูตรนี้เรียกกาแฟนม ความเป็นเอกลักษณ์ของกาแฟโบราณคือจะมีกากเล็กน้อย ซึ่งบางคนก็ชอบเคี้ยว ที่สำคัญกาแฟโบราณเป็นกาแฟที่ปรุงแต่งน้อยที่สุดด้วย

 

กาแฟพื้นบ้าน ภาษาถิ่นเรียกว่า โกปี้ หรือ กูปี้ ซึ่งเพี้ยนมาจากภาษามลายูว่า โกปิ เข้ามาแพร่หลายในอำเภอควนโดน ทางตำบลวังประจัน โดยนายมาแอ ละใบโดย ชาวรัฐเปอลิส ประเทศมาเลเซีย อพยพครอบครัวมาตั้งถิ่นฐานในบ้านวังประจัน และได้นำต้นกาแฟมาปลูกแปรรูปเป็นกาแฟผงตามตำรับของมาเลเซีย ใช้บริโภคภายในหมู่บ้าน และจำหน่ายในเวลาต่อมา(คาดว่าการอพยพน่าจะเกิดขึ้นเมื่อราว 100 ปีก่อน ช่วงสมัยพระยาภูมินารถภัคดีเป็นเจ้าเมืองสตูล) ประธานกลุ่มกล่าว.

 

นางดวงตา มาลินี กล่าวเพิ่มเติมว่า การผลิตตามสูตรนี้ จะได้กาแฟผง 3 ก.ก. จำหน่ายในราคากิโลกรัมละ 160 บาท หาซื้อได้ที่กลุ่มกาแฟพื้นบ้าน หมู่ที่ 2 บ้านสะพานเคียน ต.ควนโดน อ.ควนโดน จ.สตูล หรือหาซื้อได้ตามจุดจำหน่ายสินค้าโอท็อป มีจำหน่ายแบบขวดโหล หรือแบบถุง ขนาดครึ่งกิโลส่ง 80 บาท ปลีก 100 บาทส่วน โหลและถุงกระดาษหิ้วส่ง 35 บาท ปลีก 40 บาท โทรสั่งซื้อได้ที่ 087-6314562

 

นางสาวกัญญาพัชร รัตนพันธ์ ผู้ประกอบการในพื้นที่ที่สนใจ นำสินค้าไปกระจายต่อ กล่าวว่า เสน่ห์ของกาแฟโบราณกลุ่มแม่บ้านนี้คือความหอม กลมกล่อมของกาแฟ และที่สำคัญคือ สำหรับคนที่ไม่เคยถามกาแฟ หากมาดื่มกาแฟนี้จะไม่ปวดหัว และสนใจจะนำไปต่อยอดให้ตรงตามความต้องการของกลุ่มผู้บริโภคใหม่ที่ เพิ่มความสะดวกในการดื่มด้วยการทำเป็นถุงชง กรองกากกาแฟ แต่สำหรับคนที่ชอบเคี้ยวกาแฟก็ถือว่าตรงความต้องการแล้ว

ภาพ/ข่าว เอนก  ขันทสิกรรม / นนทพัทธ์  จันทรกุล ผู้สื่อข่าวภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์ จังหวัดสตูล