เชียงใหม่!! สุดยอดชุมชนสันดินแดง หมู่บ้านต้นแบบ อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ พัฒนาการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม (มีคลิป)

หมู่บ้านสันดินแดง หนึ่งในหมู่บ้านในเขตอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ เป็นชุมชนเผ่าปกาเกอญอที่ยังคงมีวิถีชีวิตที่เรียบง่ายมีการพึ่งพาปัจจัยภายนอกน้อยมีประชากร 27 หลังคาเรือน ตั้งอยู่ในพื้นที่ป่าต้นนํ้าที่สมบูรณ์ใจกลางอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์อยู่ในลุ่มนํ้าแม่ยะ-แม่ปอนซึ่งเป็นต้นนํ้าที่ไหลลงแม่นํ้าปิง ด้านอำเภอจอมทอง การสัญจรเป็นไปด้วยความลำบากเนื่องจากเป็นเส้นทางเดินเท้า รถยนต์สามารถเข้าได้เพียงช่วงฤดูแล้งเท่านั้น ชุมชนมีอาชีพหลักด้านเกษตรกรรม และมีแนวโน้มที่จะมีการขยายพื้นที่ทำกินเพื่อเพาะปลูกพืชเชิงเดี่ยว การดำเนินงานของมูลนิธิมุ่งไปสู่การสร้างความเข้มแข็งร่วมกับชุมชนเพื่อรองรับกระแสความเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นและส่งผลต่อป่าต้นนํ้าโดยการดำเนินงานด้านการอนุรักษ์ผืนป่าและการพัฒนาคุณภาพชีวิตดังนี้การจัดตั้งกลุ่มอนุรักษ์ป่าต้นน้ำโดยการรวมกลุ่มได้ดำเนินการในรูปแบบคณะกรรมการหมู่บ้านเพื่อร่วมกำหนดกิจกรรมการอนุรักษ์และดูแลผืนป่า มีการจัดแบ่งพื้นที่การเรียนรู้ การประชาสัมพันธ์ กำหนดกฎระเบียบการดูแลควบคุมกันเอง โดยการนำเอาความรู้ดั้งเดิมของชุมชน และกฎจารีต ประเพณี มาผสมผสานกับการจัดการรูปแบบใหม่ที่เรียกกันว่า “ป่าชุมชน” ซึ่งได้ร่วมกันเป็นเครือข่ายกลุ่มอนุรักษ์บนพื้นที่สูงอำเภอจอมทอง มีสมาชิก 42 หย่อมบ้านชุมชน มีกฎระเบียบห้ามล่าสัตว์ป่าในอาณาเขตหมู่บ้าน เช่น เลียงผา หมูป่า เก้ง ลิง ไก่ป่า ชะนี อีเห็น ลิงลม เป็นต้น

วัตถุดิบในการก่อสร้าง การมีส่วนร่วมกำหนดกฎกติกาการใช้ไฟฟ้า ภายใต้ความเป็นอยู่แบบพอเพียงการพัฒนาคุณภาพชีวิตพื้นฐานให้ชุมชนมีความเข้มแข็งมูลนิธิพบว่าการคมนาคมของชุมชนออกสู่ภายนอกเป็นไปโดยลำบาก ส่งผลต่อการเข้าถึงการรักษาพยาบาลและการขนส่ง จึงให้การสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์เพื่อการซ่อมแซมถนนโดยให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดำเนินงานเอง ในด้านอาชีพรายได้ของครัวเรือน ได้ส่งเสริมแนวทางการทำเกษตรแบบผสมผสาน และวนเกษตรที่จะช่วยให้มีอาหารสำหรับครัวเรือนตลอดปีและมีรายได้ตามสมควร นอกจากนี้ยังมีการรวมกลุ่มแม่บ้านในชุมชน สืบสานภูมิปัญญาด้านการทอผ้าเพื่อเป็นอาชีพเสริมรายได้อีกทางหนึ่งด้วยและด้วยความอุดมสมบูรณ์ของป่าต้นน้ำและความเข้มแข็งของกลุ่ม รวมถึงพื้นที่ตั้งของชุมชนอยู่ห่างไกล ดังนั้นการสนับสนุนโรงไฟฟ้าพลังงานนํ้าขนาดเล็กจึงเป็นการช่วยเสริมความมั่นคงทางด้านพลังงานให้กับชุมชน ซึ่งโครงการโรงไฟฟ้าพลังงานนํ้าแห่งนี้ เป็นความร่วมมือภายใต้ โครงการหนึ่งป่าต้นน้ำ หนึ่งต้นกำเนิดพลังงาน ระหว่างกลุ่มบริษัท ผลิตไฟฟ้า จำกัด (มหาชน) หรือเอ็กโก กรุ๊ป กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) กระทรวงพลังงาน และมูลนิธิไทยรักษ์ป่า โดยการดำเนินงานก่อสร้างได้คำนึงถึงการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมตลอดทั้งกระบวนการ รวมถึงการมีส่วนร่วมของชุมชนในการร่วมมือ

บ้านสันดินแดง เป็นชุมชนเผ่าปกาเกอญอที่ยังคงมีวิถีชีวิตที่เรียบง่ายมีการพึ่งพาปัจจัยภายนอกน้อยมีประชากร 27 หลังคาเรือนยึดวิถีชีวิตอย่างพอเพียง ศิลปวัฒนะรรมพื้นบ้านอย่างที่เห็นในคลิป ตั้งอยู่ในพื้นที่ป่าต้นนํ้าที่สมบูรณ์ใจกลางอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์อยู่ในลุ่มนํ้าแม่ยะ-แม่ปอนซึ่งเป็นต้นนํ้าที่ไหลลงแม่นํ้าปิง ด้านอำเภอจอมทอง การสัญจรเป็นไปด้วยความลำบากเนื่องจากเป็นเส้นทางเดินเท้า รถยนต์สามารถเข้าได้เพียงช่วงฤดูแล้งเท่านั้น ชุมชนมีอาชีพหลักด้านเกษตรกรรมจึงเป็นที่มาของการได้รับการโหวดห้คะแนนเป็นหนึ่งเดียวรางวัลระดับดีเด่น ประเภทรางวัลพัฒนาการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม

กระทั่งเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2560 ที่ผ่านมา ทาง นายรุ่ง  หิรัญวงษ์ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ เข้าร่วมพิธีรับมอบรางวัลเลิศรัฐ ประจำปี พ.ศ. 2560 โดยกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้รับรางวัลระดับดีเด่น ประเภทรางวัลพัฒนาการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม จัดส่งหมู่บ้านสันดินแดง ตำบลบ้านหลวง อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นหมู่บ้านในพื้นที่อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์เข้าร่วมประกวด และได้รับรางวัลดังกล่าว โดยมี ดร.วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรีมาเป็นประธาน ท่านอธิบดีกรมอุทยานฯ(นายธัญญา เนติธรรมกุล) และผู้อำนวยการสำนักอุทยานแห่งชาติ(ดร.ทรงธรรม สุขสว่าง)พร้อมทั้งตัวแทนจากภาคประชาชนบ้านสันดินแดงและมูลนิธิไทยรักษ์ป่าเข้ารับรางวัลที่ห้องเมย์แฟร์ แกรนด์ บอลรูม ชั้น 11 โรงแรม เดอะ เบอร์เคลียร์ ประตูน้ำ กรุงเทพมหานครฯ

 

ข่าว-ภาพ ฟงหวิน  ศักดิ์อัศวิน ผู้สื่อข่าวภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์  จ.เชียงใหม่