ปลดโซ่ตรวน!! ช้างคืนบ้าน ควาญคืนถิ่น “ขึ้นบ้านใหม่ช้างขุนไชยทอง” ส่งเสริมการท่องเที่ยว และเปลี่ยนวิถีชีวิตของคนเลี้ยงช้าง (คลิป)

วันนี้(14 พ.ย.60) ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่โรงเรียนบ้านขุนไชยทอง ต.หนองเรือ อ.ชุมพลบุรี จ.สุรินทร์ นายพรพจน์ บัณฑิตยานุรักษ์ รอง ผวจ.สุรินทร์ เป็นประธานเปิดกิจกรรม “ขึ้นบ้านใหม่ช้างขุนไชยทอง” หนึ่งใน โครงการพาช้างกลับบ้านนำควาญคืนถิ่น จัดโดยมูลนิธิอนุรักษ์ช้างและสิ่งแวดล้อม ปลดโซ่ตรวน นำช้างคืนบ้าน พาควาญถิ่น พัฒนาชีวิต ความเป็นของ ช้างและควาญ ให้ดีขึ้น ควาญได้อยู่บ้าน ช้างได้อยู่กับธรรมชาติ ส่งเสริมการท่องเที่ยว เชิงอนุรักษ์ สัมผัสกลิ่นไอธรรมชาติ สามารถให้ชีวิตร่วมกับช้างได้อย่างปลอดภัย ไร้โซ่ตรวน แห่งการพัฒนาการ นักท่องเที่ยวไม่นั่งบนหลังช้าง แต่จะพาช้างเดินเล่นและร่วมกิจกรรมต่างๆอย่างใกล้ชิด เสมือนช้างเพื่อนรัก ในหมู่บ้านแห่งนี้แทน

 

ปัจจุบันพบว่า หมู่บ้านขุนไชยทองแห่งนี้ ได้มีอาสาสมัครเป็นจำนวนมากจากทั่วทุกมุมโลก ที่ราบข่าวจากสื่อสารมวลชนทุกแขนง ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ร่วมทั้งสื่อโซเซียลมีเดีย ได้แจ้งความจำนง เข้ามาเป็นส่วนร่วมกับโครงการพาช้างกลับบ้านนำควาญคืนถิ่น และได้ร่วมกันบริจาคเงิน เพื่อเป็นการมอบพื้นที่ธรรมชาติให้ช้าง โดยการ สร้างสระอาบน้ำ บ่อโคลน สำหรับช้าง เพื่อให้ช้างได้อยู่อาศัยอย่างเสรี มีความสุขอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน หลังจากควาญพาออกตระเวณเร่ร่อนขายอาหารช้าง ถุงละ 20 บาท จนคนขนานนามว่า ช้างขอทาน “ขึ้นบ้านใหม่ช้างขุนไชยทอง” มีกิจกรรมต่างๆมากมาย เริ่มต้นขบวนพาเหรด ดนตรีพื้นบ้านกลองยาว และวงปี่พาทย์ กันตรึม นำหน้าด้วย เรือมตำแร็ยขุนไชยทอง หรือขบวนฟ้อนรำ กว่าร้อยชีวิต นำขบวน ตามด้วย ตุ๊กตา ชุดมาสคอตช้าง สุดน่ารัก ที่มีชาวต่างชาติร่วมใส่ชุดมาสคอตช้าง เดินเข้าร่วมขบวน ช้างจำนวน 25 เชือก ขบวนอาสาสมัครนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ จากทั่วโลกจำนวนกว่า 25 คน พร้อมป้ายรณรงค์ร่วมอนุรักษ์ช้าง รักช้าง ไม่ทำทารุณกรรมช้าง ขบวน ดารานักร้อง นักแสดง ชื่อดัง ล้วนมาด้วยจิตอาสา ไม่คิดค่าตัวแม้แต่บาทเดียว ขบวนสะท้อน ประเพณี วัฒนธรรม และวิถีชีวิตชุมชน ไม่ว่าจะเป็น การแห่เทียนพรรษา ประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่นโบราณ อัญเชิญเครื่องเซ่นไหว้บูชาบรรพบุรุษ เพื่อขึ้นบ้านใหม่ช้าง การไถนา หว่านแห และนวดข้าวแบบโบราณ เป็นต้น ซึ่งชาวบ้านขุนไชยทอง ทุกๆคน ต่างพร้อมใจกัน จัดเต็ม ร่วมแต่งตัว และแสดงออกถึงวิถีชีวิตต่างๆได้เป็นอย่างดี สามารถสร้างสีสันให้กับงานได้เป็นอย่างดี ซึ่งขบวนแห่เริ่มจากปากทางเข้าหมู่บ้านแห่ไปตามท้องถนนผ่านหมู่บ้านเข้าไปยังพื้นที่จัดงานที่โรงเรียนบ้านขุนไชยทอง

 

ก่อนพิธีเปิดได้กิจกรรมสร้างความสุข บันเทิงบนเวที ของ ดารานักร้อง นักแสดง นำทีมโดย น้ำผึ้ง ณัฐริกา ธรรมปรีดานันท์ พร้อมด้วย โบว์ เบญจศิริ วัฒนา,เกรซ พัชร์สิตา อธิอนันตศักดิ์,เอฟ ธัญนพ ตระกูลโชคดี,โน้ต วัชรบูล ลี้สุวรรณ,เอ็ม อดุลยรัศมิ์ สุวรรณจักรา,กิ่งเดอะสตาร์ เหมือนแพร พานะบุตร,ได ไดสุเกะ สุกี้คาวา,ตอง พชรพล ศุขอร่าม,ตูน พิมพ์ปวีร์ โคกระบินทร์,บอส ชนกันต์ พูนศิริวงศ์,ปาย สิตางศุ์, ปุณภพ,อู๊ด เป็นต่อ อชิต ธีรวิทยากุล,มีน AF กาญจน์ คะนึง เนตรศรีทอง,บอส คงณัฐ เชยสุวรรณ เป็นต้น ทั้งนี้ สืบเนื่องจากสถานการณ์ช้างเร่ร่อนเป็นปัญหาที่อยู่กับประเทศไทยมายาวนาน และยังคงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นปัญหาที่ทั้งภาครัฐและเอกชนไม่สามารถจัดการได้อย่างหมดสิ้น เกิดขึ้นเพราะคนเลี้ยงช้างมีรายได้ลดลงเนื่องจากผลกระทบจากเศรษฐกิจ เมื่อรายได้ลดลง แต่ช้างก็ยังต้องกินอาหาร และยังมีค่าใช้จ่ายอย่างต่อเนื่อง ทำให้คนเลี้ยงช้างต้องนำช้างออกมาเดินเร่ร่อนหาเงิน เพื่อความอยู่รอดของคนเลี้ยงช้างและช้าง โดยนำช้างมาเดินเร่ร่อนตามท้องถนน เพื่อให้คนทั่วไป ซื้อผลไม้ป้อนอาหารให้ช้าง แสดงโชว์ช้าง หรือ ช้างวาดภาพ พื้นที่ในเมืองไม่ใช่ที่สำหรับช้าง มลพิษฝุ่นจากรถส่งผลกระทบต่องวงช้าง เสียงดังที่มาจากผู้คนส่งผลต่อประสาทการรับเสียงของช้าง และความร้อนบนถนนส่งผลกระทบต่อปริมานความต้องการน้ำของช้าง ซึ่งไม่สามารถหาแหล่งน้ำที่สะอาดเพียงพอให้ช้างดื่มได้ต่อวัน ทำให้สุขภาพของช้างเสื่อมโทรมลงทุกวันและ มีผลกระทบอีกมากมายต่อสุขภาพช้าง เมื่อราว 40 ปีก่อนช้างในประเทศไทยมีประมาณ 40,000 เชือก แต่ในปัจจุบันจำนวนลดลงเหลือไม่ถึง 4,000 เชือก เดิมที จ.สุรินทร์ มีจำนวนช้างมากที่สุดในประเทศไทย ในหมู่บ้านขุนไชยทอง จ.สุรินทร์ มีประมาณ 300 เชือก ส่วนใหญ่เป็นช้างที่เป็นมรดกตกทอดต่อกันมา แต่ในปัจจุบันมีช้างบางส่วนถูกนายทุนซื้อไปทำงานตามปางช้างต่างๆ แต่ในช่วงเวลาที่จำนวนนักท่องเที่ยวลดลง คนเลี้ยงช้างก็จะนำช้างออกมาเดินเร่ร่อนตามแหล่งสถานที่ท่องเที่ยวเพื่อหารายได้ยังชีพ ปัญหาช้างเร่ร่อนเกิดขึ้นมีหลายปัจจัย สาเหตุหลักคือ ปัจจัยทางเศรษฐกิจและแหล่งอาหารของช้าง ที่ผ่านมาหน่วยงานราชการพยายามแก้ไขปัญหามาเป็นเวลานาน โดยการออกมาตรการต่างๆ เพื่อต่อต้านละพยายามป้องกันไม่ให้เกิดปัญหานี้ขึ้นอีก แต่ยังไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร ทางมูลนิธิฯได้ตระหนักถึงสถานการณ์ดังกล่าวเช่นกัน จากการศึกษาและพยายามหาแนวทางเข้ามาร่วมแก้ไขปัญหาช้างเร่ร่อน เพื่อหาทางออกที่เหมาะสมและเป็นรูปธรรมให้ทั้งช้างและคนเลี้ยงช้าง มีอาชีพที่มั่นคง โดยยึดหลัก ถ้าคนมีความสุข ช้างก็มีความสุข มูลนิธิอนุรักษ์ช้างและสิ่งแวดล้อม ได้จัดโครงการและกิจกรรมต่างๆ โดยที่บ้านขุนไชยทอง ต.หนองเรือ อ.ชุมพลบุรี จ.สุรินทร์ ตั้งแต่เดือน ธันวาคม 2559 เป็นต้นมา ได้ช่วยเหลือช้างกว่า 40 เชือก ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โดยจัดงานกิจกรรม “ขึ้นบ้านใหม่ช้าง” ที่บ้านชุนไชยทอง จ.สุรินทร์

งาน“ขึ้นบ้านใหม่ช้าง” เป็นหนึ่งในกิจกรรม ในโครงการ”พาช้างกลับบ้าน นำควาญคืนถิ่น” ของมูลนิธิอนุรักษ์ช้างและสิ่งแวดล้อมที่จัด เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของโฮมสเตย์ช้างและเผยแพร่วิถีชีวิตท้องถิ่นของชุมชนให้แพร่หลาย กิจกรรมนี้จะสร้างทางเลือกใหม่ สำหรับคนเลี้ยงช้าง เป้าหมายหลักของกิจกรรม คือ พาช้างที่ออกเร่ร่อนตามต่างจังหวัด ให้กลับมาถิ่นที่อยู่ที่เหมาะสม ทางมูลนิธิฯ หวังเป็นอย่างยิ่งว่ากิจกรรมนี้จะช่วยประชาสัมพันธ์ โครงการเพื่อช้างและชักชวน ให้ชุมชนอื่นๆ เข้าร่วมกับมูลนิธิฯ เพื่อสร้างอนาคตที่ดีขึ้นต่อไป

มูลนิธิอนุรักษ์ช้างและสิ่งแวดล้อม ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ. ศ. 2538 โดยคุณแสงเดือน ชัยเลิศ เป็นองค์กรที่ไม่มุ่งหวังผลกำไร เพื่อดูแลและช่วยเหลือช้าง โดยใช้วิธีการหลายด้านที่เกี่ยวกับการเข้าถึงชุมชนท้องถิ่น สร้างสรรค์โครงการ กิจกรรม และการฟื้นฟูสมรรถภาพ 

หลักการของมูลนิธิฯ ขยายการดำเนินงานด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่ยั่งยืนด้วยตนเอง ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อชุมชนท้องถิ่น ที่สามารถสร้างเครือข่ายข้ามวัฒนธรรมระหว่างชุมชนและทั่วโลกอย่างมีประสิทธิภาพ องค์กรจะเป็นแบบอย่างให้ชุมชนท้องถิ่น ให้มีการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้น โดยการสร้างโครงการ กิจกรรม และการฝึกอบรมการฟื้นฟูสมรรถภาพที่เป็นประโยชน์ในเชิงสร้างสรรค์

คุณเล็ก หรือนาง แสงเดือน ชัยเลิศ ได้รับรางวัลสาขาอนุรักษ์มากมาย จนเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญเกี่ยวข้องกับการเรียกร้องสิทธิของช้างเอเชีย ท่านได้ช่วยเหลือช้างตั้งแต่ปีพ.ศ. 2533 ได้สนับสนุนสิทธิและสวัสดิภาพของช้าง  ในขณะที่อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวที่เต็มไปด้วยขนบธรรมเนียมประเพณี ซึ่ง การสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงในเชิงสร้างสรรค์เกี่ยวกับวิธีการเลี้ยงดูช้างและสิทธิสัตว์อื่นๆ สิ่งเหล่านี้ทำให้เกิดความเคลื่อนไหวในระดับนานาชาติและสนับสนุนให้ประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาคปฏิบัติตามแนวทางของท่าน รวมทั้งช่วยให้เกิดทางเลือกที่ยั่งยืนแก่ชุมชนท้องถิ่น ท่านยังเป็นแรงบันดาลใจให้หน่วยงานเพื่อสิทธิและสวัสดิภาพของสัตว์ที่มีฐานอยู่ทั่วโลก ได้แก่ National Geographic, Discovery Channel, Animal Planet เป็นต้น วันนี้ท่านยังคงเป็นแนวหน้าของสิทธิของสัตว์ ได้สร้างโครงการเพื่อสังคมและสัตว์ ในประเทศ กัมพูชา พม่าและไทย 

นายสุรชัย ปานเพชร อายุ 19 ปี ควาญช้าง กล่าวว่า สบายดีหลังจาก  ช้างคืนบ้าน ควาญคืนถิ่น  “ขึ้นบ้านใหม่ช้างขุนไชยทอง” ส่งเสริมการท่องเที่ยว และเปลี่ยนวิถีชีวิตของคนเลี้ยงช้าง ได้อยู่กับครอบครัว ไม่ต้องพาช้างเร่ร่อน ปลดโซ่ตรวน คืนช้างสู่วิถีธรรมชาติ สภาพชีวิตช้าง และควาญ มีกว่าอดีตที่ผ่านมา วันนี้ขึ้นบ้านใหม่ช้างดีใจมากๆ ดีใจที่ได้อยู่บ้าน ไม่ตะพาช้างออกตระเวนเร่ร่อนอีกแล้ว 

ด้าน นางแสงเดือน  ชัยเลิศ (เล็ก)  ประธานมูลนิธิอนุรักษ์ช้างและสิ่งแวดล้อม   กล่าวว่า วันนี้เป็นการขึ้นบ้านใหม่ เตรียมกิจกรรมให้กับเจ้าของบ้าน พร้อมมอบประกาศเกียรติคุณให้กับผู้ให้การสนับสนุน แล้วก็จะมีการพาช้างมาว่ายน้ำ อาบโคลน ซึ่งนับแต่นี้ไป จะเป็นกิจกรรมของชาวช้าง  ช้างจะได้ไม่ต้องเร่ร่อนไปทำงานอีกแล้ว มีความสุขอย่างแท้จริง เล่นน้ำ อาบโคลน เดินเล่น กินอาหารอยู่ในป่า โดยมีนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ อาสาสมัครเข้ามาช่วย ตอนนี้สระว่ายน้ำช้าง ได้รับการสนับสนุน จากมิสเตอร์เลนเจฟฟี่ ชาวออสเตรีย และมิสมาเรย์ลีน แม็คคาที บริจาคเงินในการสร้างสระว่ายน้ำ ให้กับหมู่บ้านขุนไชยทอง หลังจากนี้มูลนิธิอนุรักษ์ช้างและสิ่งแวดล้อม    จะได้โปรโมท เพื่อเป็นการชักชวนคนจากทั่วโลก ให้มาช่วยกันเลี้ยงช้าที่นี่ ปัจจุบันที่หมู่บ้านขุนไชยทอง เปิดเป็นโฮมสเตย์  นำช้างมามีส่วนร่วมช่วยชาวบ้าน กระจายรายได้ ขณะนี้มีอาสาสมัครจากทั่วทุกมุมโลกจองเข้ามาเยอะมาก ตนจึงอยากเชิญชวนพี่น้องคนไทยได้เข้ามาเป็นอาสาสมัคร มาร่วมกิจกรรมโอมสเตย์หมู่บ้านนี้

 

ภาพ/รมิตา สิงหเสรี ผู้สื่อข่าวภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์ จังหวัดสุรินทร์

เรียบเรียง/ธนินทัศน์  ภูแก้ว ผู้สื่อข่าวภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์ จังหวัดสุรินทร์