ฤดูยอนหอยหลอดตัวเติบ (ตัวโต) ชาวบ้านละงู จังหวัดสตูล ครึ่งร้อยแห่หาเต็มทะเล ท้องถิ่นสอดรับจัดเทศกาล “แข่งขันยอนหอย”

ที่หาดบ้านหัวหิน หมู่ที่ 1 ต.ละงู อ.ละงู จ.สตูล เป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบรูณ์ทางทะเล ซึ่งชาวบ้านในพื้นที่มีวิถีชีวิตวัฒนธรรมของคนในชุมชนละงู ในการยอนหอยหลอด ซึ่งจะมีการยอนหอยหลอดกันในเดือน ตุลาคม – มีนาคม ช่วงข้างขึ้นหรือข้างแรมก็ได้ ถ้าช่วง 1-5 ค่ำจะหาหอยได้ในช่วงเช้า และช่วง 14-15 ค่ำ จะหาได้ในช่วงเย็น อุปกรณ์ในการหาหอยหลอด ก็จะมี ก้านมะพร้าว 1-2 ก้าน ปูนขาวที่ใช้กินกับหมาก และถังสำหรับใส่หอยและใส่อุปกรณ์ในการหาหอย โดยการหาหอยต้องเดินเท้า และจะต้องใส่ถุงเท้าด้วยเพื่อป้องกันไม่ให้เปลือกหอยบาดเท้า ระยะทางในการลงไปหาหอยลงจากฝั่งทะเลไปประมาณ1-2 กิโลกรัม ก็จะถึงจุดที่มีหอยหลอด

วิธีการสังเกตว่าจุดไหนที่มีหอยหลอด คือสังเกตจากมูลของมัน มูลก็จะมีสีเหลืองอ่อนๆกระจายตัววงเล็กๆ และรูของมันก็จะอยู่ใกล้ๆกันกับมูล หลังจากนั้นทำการยอนหอยหลอดโดยการเอาก้านมะพร้าวทำให้ปลายก้านเป็นเส้นขลุยๆ เพื่อที่จะทำให้ปูนขาวติดที่ปลายก้าน เมื่อจุ่มปูนขาวเรียบร้อย ก็ยอนลงไปที่รูของหอยหลอด เขี่ยไปเรื่อยๆจนหอยตอดก้านมะพร้าว และใช้มือดึงตัวหอยขึ้นมาจากรูของมัน เพียงเท่านี้ก็จะได้ตัวหอยหลอดแล้ว และในการหาหอยหลอดแต่ครั้ง ไม่ได้มีแค่หอยหลอดเพียงอย่างเดียว แต่จะมีหอยอื่นๆด้วยเช่น หอยเจดีย์ (หอยลักไก่ ) หอยเดือน หอยตาชัย หอยแครง หอยคราง ซึ่งเป็นผลพลอยได้การหาหอยหลอด ส่วนราคาของหอยหลอด จะอยู่ที่กิโลกรัมละ 100 - 250 บาท แต่ถ้าเป็นอาหารจานเดียวจะตกอยู่ที่จานละ 300 บาท

หอยหลอดสามารถนำไปทำเป็นเมนูขึ้นโต๊ะอาหารระดับภัตตาคารได้เลย อย่างเมนู หอยหลอดผัดฉ่า ซึ่งเป็นเมนูสุดเด็ดของหอยหลอดในวันนี้ ซึ่งเป็นเมนูแนะนำที่เจ้าถิ่นทำเพื่อรับแขก โดยเมนูผัดฉ่า จะมีส่วนผสมหลักคือ น้ำมันพืช น้ำชุบ ตะไคร้ พริกไทยอ่อน ใบมะกรูด ใบโหระพา ขิง กระชาย และพริกสดผสมกับกระเทียมตำพอประมาณ ส่วนตัวหอยหลอดทำการแช่น้ำเค็มตั้งไว้ประมาณ3 ชม. เพื่อให้ตัวหอยคายทรายออกมาก ก่อนจะทำมาทำอาหาร

วิธีการทำก็คือ ใส่น้ำมันพืชลงในกระทะตั้งไว้ให้ร้อน ใส่พริกสดกับกระเทียมที่เตรียมไว้ แล้วนำหอยหลอดที่เตรียมไว้ใส่ลงไปผัดให้เข้ากัน และหลังจากนั้นก็ใส่ ตะไคร้ พริกไทยอ่อน ใบมะกรูด ใบโหระพา ขิง กระชาย ลงไปผัดให้เข้ากันแล้วปรุงรสตามใจชอบได้เลย เท่านี้ก็จะได้เมนูสุดเด็ด ผัดฉ่าหอยหลอดที่มีความหวานกลมกล่มของตัวหอย เผ็ดพริกขี้หนูสด ร้อนเล็กๆของพริกไทยอ่อน อร่อยเหาะ และนอกจากนี้หอยหลอดยังทำได้อีกหลายเมนู เช่น แกงส้ม แกงกะทิ ผัดกะเพรา เป็นต้น ส่วนสำหรับใครที่สนใจวิถีชีวิตวัฒนธรรมของคนในชุมชนบ้านหัวหิน ในการยอนหอยหลอด ก็สามารถมายอนหอยหลอดกันได้ แต่จะต้องมาในช่วงเดือนตุลาคม – มีนาคม เท่านั้นเพราะจะเป็นช่วงฤดูของหอยหลอด

ชาวบ้านในพื้นที่ต่างลงไปหาหอยหลอดเพื่อนำมาขาย โดยนายเจ๊ะล๊ะ ยะระ อายุ 51 ปี บอกถึงวิธีการสังเกตหอยว่า ...ต้องสังเกตมูลหรือขี้หอยหลอดซึ่งมีลักษณะเป็นสีเหลืออ่อนกระจายตัวเป็นวงเล็กๆ จากนั้นก็ให้มือจุ่มลงไปในโคลนก็จะทำให้เห็นรูหอยได้ชัดขึ้น จากนั้นเพียงเอาไม้ก้านมะพร้าวจุ่มปูนขาวแหย่ลงไปในรู แล้วดึงหอยออกมา

ด้านนางยุพาพร ปะดุลัง อายุ 38 ปี ชาวบ้านตำบลละงู กล่าวด้วยว่า หอยหลอดนับเป็นหอยเศรษฐกิจของพื้นที่ตำบลละงู จะมีการซื้อขายในราคาตั้งแต่ 100-250 บาทต่อกิโลกรัม โดยสามารถหาหอยหลอดได้ประมาณเดือนตุลาคม- มีนาคม ของทุกปี และต้องหาในช่วงน้ำลดบริเวณหาดโคลนห่างจากฝั่งประมาณ 1-2 กิโลเมตร จะหาง่ายระหว่างช่วงข้างขึ้นหรือข้างแรมก็ได้ ถ้าช่วง 1-5 ค่ำจะหาหอยได้ในช่วงเช้า และช่วง 14-15 ค่ำ จะหาได้ในช่วงเย็น

นายอิสมาแอน ลาวัลย์ อายุ 45 ปี เป็นอีกคนหนึ่งที่ลงมาหาหอยหลอดเช่นเดียวกับชาวบ้านอีกนับ 50 คน กล่าวว่า นอกจากหอยหลอดแล้ว ในพื้นที่ชายหาดแห่งนี้ยังพบหอยลักไก่หรือหอยเจดีย์ หอยเดือน หอยตาชัย หอยคราง หอยแครง และอีกหลายชนิดหอย

นายจำรัส ฮ่องสาย นายกอบต.ละงู กล่าวว่า ในพื้นที่ตำบลละงู เป็นพื้นที่ซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์มากๆ มีหอยหลอด และหอยอีกหลายสิบชนิดในพื้นที่ชายหาดยาวกว่า 5 กิโลเมตร ชาวบ้านจะมีรายได้เสริมจากการหาหอยหลอดขาย ซึ่งมีแพของชุมชนและแพส่วนตัวมารับซื้อ จากความโดดเด่นของหอยหลอดที่มีอยู่จำนวนมาก ทางอบต.จึงจัดกิจกรรมส่งเสริมการท่องเที่ยวขึ้น ในชื่อ เทศกาลยอนหอยหลอดและวัฒนธรรมพื้นบ้านละงู เพื่อส่งเสริมและประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวของตำบลละงูและจังหวัดสตูล ให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายแก่นักท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศ และเป็นการเผยแพร่ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณีที่ดีงามตลอดจนเอกลักษณ์ที่สำคัญของท้องถิ่น ระหว่างวันที่ 14-21 ม.ค.2561 ที่บริเวณที่ทำการอบต.ละงู หมู่ที่ 12 ต.ละงู อ.ละงู จ.สตูล ทั้งนี้ภายในงานมีการแข่งขันหาหอยหลอด การประกวดทำเมนูจากหอยหลอด และมีการแสดงแสงสีเสียงอีกมากมายตระการตา

ภาพ/ข่าว เอนก  ขันทสิกรรม ผู้สื่อข่าวภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์ จังหวัดสตูล