- 29 ธ.ค. 2560
ติดตามข่าวสารได้ที่ www.tnews.co.th
วันที่ 29 ธ.ค. 2560 ผู้สื่อข่าวรายงานว่าในช่วงเทศกาลส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ กลุ่มศิลปินพื้นบ้านมโนราห์ในจังหวัดนครศรีธรรมราชมีพิธีกรรมที่สำคัญอย่างหนึ่งที่จะต้องปฏิบัติ ซึ่งบรรพบุรุษได้ยึดถือปฏิบัติสืบทอดกันมาอย่างแพร่หลายคือ พิธีกรรม “ไหว้ครูหมอโนรา” ด้วยการประกอบพิธีอัญเชิญดวงวิญญาณของครูหมอโนรา มาพบปะลูกศิษย์และลูกหลานที่เคารพนับถือเพื่อเป็นสิริมงคลในช่วงเทศกาลส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ทำให้คณะมโนราห์ที่เป็นผู้ประกอบพิธีกรรม ตามแบบฉบับโบราณมีเหลือเพียงไม่กี่คณะ และในช่วงเทศกาลส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่แต่แต่ละปีมีการจองคิวยาวจนแทบไม่ว่างเลยทีเดียว
โดยพิธีไหว้ครูหมอโนราครั้งนี้เกิดขึ้นที่บ้านคลองงา เลขที่ 189 หมู่ที่ 4 ตำบลนาหลวงเสน อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นบ้านของนางสุรัญตา ดอกกะฐิน อายุ 51 ปี ได้จัดให้มีพิธีไหว้ครูหมอโนราประจำปี 2560 เพื่อสืบสานประเพณี ความเชื่อและรำลึกถึงคุณงามความดีของบรรพบุรุษครูหมอโนรา ตลอดจนส่งเสริมให้ลูกหลานและญาติ ๆ รวมถึงเพื่อนบ้านและคนในตำบลที่มีโอกาสมาพบปะกันในช่วงเทศกาลปีใหม่ ได้ร่วมกันทำกิจกรรมอนุรักษ์ สืบสานคติความเชื่อ วัฒนธรรม ประเพณี ที่ดีงามให้คงอยู่คู่กับชุมชนท้องถิ่นตลอดไป และทำบุญอุทิศผลบุญ กุศลให้กับ บรรพบุรุษที่ได้ล่วงลับไปแล้ว และเป็นพิธีกรรมที่ได้ยึดถือปฏิบัติสืบสานต่อ ๆ กันมาทุกปีจากรุ่นทวด ปู่ มาจนถึงรุนพ่อและรุ่นหบานและเหลนในปัจจุบัน รวมระยะเวลากว่า 100 ปี และยังเป็นพิธีกรรมที่เป็นการแก้บนของลูกหลานที่อาจจะเคยบนบานศาลกล่าวด้วยความตั้งใจหรือไม่ตั้งใจ ทั้งนี้เพื่อที่จะทำให้เกิดความสบายใจและเป็นสิริมงคลต่อครอบครัวของลูกหลานทุกคน โดยเชื่อว่าหากไม่ร่วมพิธีไหว้ครูหมอโนราหรือแก้บนก็จะมีอันเป็นไป เจ็บป่วยไข้โดยไม่ทราบสาเหตุ หรือที่เรียกว่า “ถูกครูหมอโนรา” ลงโทษ
สำหรับกิจกรรมการเชิญครูโนราห์ในครั้งนี้ พิธีกรรมเริ่มขึ้นข้ามวันข้ามคืน ระหว่างวันที่ 27-28 ธ.ค. 2560 โดยเริ่มตั้งแต่เวลากลางวันจนไปถึงเวลาบ่ายโมงของวันรุ่งขึ้นจึงเสร็จสิ้น โดยการประกอบพิธีเริ่มจากการเชิญครู บวงสรวงครู รำถวาย การแก้บน การร่ายรำ 12 คำพลัด เป็นต้น หลังจากนั้นจะมีพิธีกรรมเกี่ยวข้องกับการแก้บน ที่เรียกว่า “แก้เหมยหรือตัดเหมย” ต่อด้วยพิธีสะเดาะเคราะห์กำราบสิ่งชั่วร้าย อัปมงคล เพื่อความเจริญรุ่งเรื่อง วัฒนาถาวรของลูกหลานโนราและผู้เข้ามาร่วมมนพิธีกรรม
สำหรับมโนราห์ผู้ประกอบพิธี หรือที่เรียกว่า “เจ้าพิธี” คือมโนราห์ “บุญญา เพชรเรือนทอง” ซึ่งเป็นมโนราห์ที่มีชื่อเสียงของจังหวัดนครศรีธรรมราชและภาคใต้อย่างกว้างขวาง เป็นเจ้าพิธีไหว้ครูหมอโนราตามแบบแบบโบราณ หรือเรียกว่า “ยกโบราณ ศาสตร์แห่งครูหมอโนรา” ซึ่งก็คือบรรพบุรุษของโนราทั้งปวง โดยบางพื้นที่อาจจะเรียกว่า “ครูหมอตายาย” กล่าวคือกลุ่มศิลปินพื้นบ้านโนราจะนับถือครูหมอหรือครูโนรา และนับถือบรรพบุรุษบรรพชนของตนที่ล่วงลับไปแล้วซึ่งเรียกว่า “ตายาย” โดยผู้คนทางภาคใต้ส่วนใหญ่จะมีตายายเป็นโนรา หรือเชื่อสายโนรา เนื่องจากสมัยโบราณการรำมโนราห์เป็นที่นิยมกันมาก จนมีการกล่าวว่า “คนดี คนเก่ง” ต้องสามารถรำมโนราห์ได้ จึงเชื่อมั่นและศรัทธากันว่าครูหมอโนราเป็นเทพยดาที่ศักดิ์สิทธิ์ โดยเชื่อว่ามีอยู่หลายองค์ เช่น แม่ศรีคงคา หรือแม่ศรีมาลา พ่อเทพสิงหร ขุนพราน ตาพราน พรานบุญ (หน้าทอง) พรานทิพ พรานเทพ พ่อขุนศรัทธา หลวงสุทธิ์ นายแสน หลวงคงวังเวน พระยาถมน้ำ พระยาลุยไฟ พระยาสายฟ้าฟาด พระยามือเหล็ก พระยามือไฟ ตาหลวงคง เป็นต้น
นางสาวบุบผารัตน์ ดอกกะฐิน หรือ “ต้อย” อายุ 40 ปี เปิดเผยว่า การไหว้ครูหมอโนรา เป็นพิธีกรรมและความเชื่ออันศักดิ์สิทธิ์ที่เหล่าบรรดาในเครือญาติลูกหลานเชื้อสายโนราจัดขึ้นเพื่อเป็นการสักการะ แสดงออกถึงความเคารพนับถือ กราบไหว้บาอดีตครูโนรา หรือ “ครูหมอโนรา” ผู้ให้กำเนิดมโนราห์ ซึ่งล่วงลับไปนานแล้วและเป็นวิญญาณศักดิ์สิทธิ์รวมทั้งเหล่าบรรพชนผู้สืบสายโลหิตเชื้อวายการแสดงหรือการรำมโนราห์ในตระกูลของตน ซึ่งชาวชุมชนในปักษ์ใต้ ให้ความเคารพ ศรัทธาและยำเกรงเป็นอย่างมาก และต่างยึดถือเป็นพันธสัญญาว่า ในแต่ละปีจะต้องจัดพิธีไหว้ครูหมอโนราหรือได้เข้าร่วมพิธีไหว้ครูหมอโนราสักครั้งหนึ่ง แม้ในยุคหลัง ๆ บรรดาลูกหลานเชื่อสายโนราอาจแยกย้ายกันไปประกอบอาชีพต่างถิ่นและไม่ได้เกี่ยวข้องกับการแสดงหรือการรำมโนราห์อีก จึงไม่สะดวกเข้าร่วมพิธีกรรมไหว้ครูหมอโนราตามที่สืบทอดมาตั้งแต่อดีต แต่ก็จะต้องหาโอกาสร่วมพิธีไหว้ครูหมอโนรา บางแห่งเรียกว่าประประกอบพิธี “เข้าโรงครูโนราโรง” ครูสักครั้ง อาจจะเป็นรอบ 1 ปี หรือ 3 ปีบ้างแล้วแต่โอกาส และมีบางเชื้อวายที่อาจจะเกิดสิ่งไม่ดี ชั่วร้าย ครอบครัวประสบปัญหา หรือเจ็บไข้ได้ป่วย ก็อาจจะประกอบพิธีเข้าโรงครูโนรา เพื่อเป็นสิริมงคลและที่พึ่งพิงทางใจอีกทางหนึ่งด้วย ในแต่ละปีจึงอาจจะมีการจัดพิธีเข้าโรงครูโนราขึ้นเป็นวาระพิเศษ และทุกครั้งก็จะมีบรรดาลูกหลานเชื่อสายโนรา แห่มาร่วมพิธีอย่างเนื่องแน่น เพราะต่างเชื่อว่าการประพฤติละเมิดหรือการเพิกเฉยต่อครูหมอโนรา ไม่เคารพ ศรัทธา ไม่ยอมบอกกล่าว บวงสรวง เซ่นไหว้จะก่อเกิดความอัปมงคลขึ้นในชีวิตและครอบครัว อาทิ เกิดปัญหาการทะเลาะวิวาท แตกแยกในในครอบครัว ปัญหาการประกอบอาชีพ ปัญหาทางเศรษฐกิจ ความเจ็บป่วย และความล้มเหลวในหน้าที่การงาน ต่างเชื่อว่าเกิดจากครูหมอโนราลงโทษ จึงต้องแก้บนด้วยการประกอบพี “เข้าโรงครูโนรา” ในทางตรงข้ามลูกหลานคนใดที่ยึดปฏิบัติกราบไหว้ บา บวงสรวงเซ่นไหว้ต่อครูหมอโนราอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ ผู้นั้นจะได้รับการอำนวยอวยชัย สนับสนุน ส่งเสริม เกื้อหนุนให้ประสบความสำเร็จ ในหน้าที่การงาน ทรัพย์สินเงินทอง และมีความเป็นอยู่สุขสบายตลอดไป
“ตนก็ได้เข้าร่วมพิธีกรรมไหว้ครูหมอโนรา หรือ “เข้าโรงครูโนรา” ต่อเนื่องมาตลอดทุกปี โดยในช่วงที่มีการประกอบพิธีเชิญหรือชาวบ้านเรียกว่าการ “เชื้อครูหมอ” ซึ่งมีการกล่าวเชื้อเชิญประกอบกับการประโคมเครื่องดนตรีโนราอย่างเร้าใจต่อเนื่องนานนับชั่วโมง กว่าดวงวิญญาณครูหมอโนรามาลง หรือเข้าสิงในร่างของผู้ที่ร่วมในพิธีเรียกว่า “องค์ลง” มันเป็นสิ่งเร้นลับบเหลือเชื่อที่ยังหลงเหลืออยู่ในโลกปัจจุบัน ตนก็เคยโดนองค์ลงหลายครั้งในช่วงนั้นผู้ที่องค์ลงจะรู้สึกตัวดี แต่ไม่สามารถควบคุมตัวเองได้ ในแต่ละครั้งที่องค์ลงอาจจะนาน 1-2 ชม. ในพิธีหรือโรงครูเดียวกันอาจจะมีองค์ลงหลายคนหรือบางครั้งอาจจะถึงมากกว่า 10 คนก็ได้ มันเป็นเรื่องเหลือเชื่อคนไม่เจอกับตัวเองอาจจะไม่เชื่อ มันอธิบายศาสตร์แห่งครูหมอโนราให้เข้าใจได้ยาก และหลังจากนั้นองค์ออกจากร่างไปแล้วจะรู้สึกว่าโล่งสบายใจ นับเป็นสิริมงคลแก่ตนเองและครอบครัวยิ่งนัก สำหรับ ตำบลนาหลวงเสน อ.ทุ่งสง ยังเชื่อมั่น ศรัทธาในการไหว้ครูหมอโนราอย่างกว้างขวางแทบจะทุกครัวเรือนที่นับถือครูหมอมโนรา หรืออาจจะกล่าวได้ว่าเป็นตำบลที่มีประชากรที่นับถือมโนรามากที่สุดในจังหวัดนครศรีธรรมราชและภาคใต้ก็ว่าได้ โดยส่วนตัวอยากให้รุ่นลูก ๆ หลานๆ ช่วยกันรักษาและสืบทอดพิธีกรรมโบราณการ “ไหว้ครูโนรา” ให้คงอยู่คู่กับท้องถิ่นจังหวัดนครศรีธรรมราชและภาคไต้ตลอดไป” นางสาวบุบผารัตน์ ดอกกะฐิน กล่าวย้ำในที่สุด.
ภาพ/ข่าว ยุทธนะ เตมะศิริ ผู้สื่อข่าวภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์ จ.นครศรีธรรมราช
