สีสันตระการตา !! ดินแดนอารยธรรมภาคอีสานชาวสังขะ ประเพณีพิธีกรรมจากในอดีตสู่ปัจจุบัน อาหารโบราณพื้นบ้าน ที่เห็นแล้วต้องอึ้ง!!? (ชมคลิป)

เมื่อวันที่ 18 พ.ค.61 ผู้สื่อข่าวประจำจังหวัดสุรินทร์รายงานว่า ที่ตลาดประชารัฐ ถนนสายวัฒนธรรม ถนนคนเดิน ถนนข้างที่ว่าการอำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์ ได้เปิดให้ประชาชนจำหน่ายสินค้ามาเป็นระยะเวลา 4 ปีแล้ว ในทุกๆ วันอังคารและวันศุกร์ ตั้งแต่เวลา 16.00-20.00 น. ซึ่งกิจกรรมที่จัดในวันนี้ประกอบด้วย การแสดงศิลปวัฒนธรรมของสภาวัฒนธรรมทั้ง 12 ตำบล การแสดงแบบผ้าไหม การประกวดร้องเพลงลูกทุ่ง การสาธิตการทำอาหารและขนมพื้นบ้าน การจำหน่ายสินค้าจากผลผลิตของชุมชน โดยได้รับความร่วมมือจาก อำเภอสังขะ เทศบาลตำบลสังขะ พัฒนาชุมชนอำเภอสังขะ ท้องถิ่นอำเภอสังขะ สาธารณสุขอำเภอสังขะ สถานีตำรวจภูธรอำเภอสังขะ สภาวัฒนธรรมอำเภอสังขะ และสภาวัฒนธรรมตำบลทั้ง 12 ตำบล ของอำเภอสังขะ 

และทุกส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งเสริมให้เกิดพื้นที่หรือเส้นทางวัฒนธรรม ที่สะท้อนเอกลักษณ์ และอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมในท้องถิ่นที่โดดเด่นออกมาให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรม และพัฒนาพื้นที่สาธารณะ ให้เด็ก เยาวชนและประชาชนได้มีโอกาสแสดงออกทางศิลปะและวัฒนธรรมอย่างสร้างสรรค์ และเพื่อเป็นพื้นที่ทางวัฒนธรรมในการจำหน่ายสินค้ามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม และสินค้าทางการเกษตร และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอีกทางหนึ่งด้วย

ผู้สื่อข่าวได้ลงพื้นพบสิ้นค้ามากมายที่ประชาชนมาจำหน่ายและยังมีประเพณีวัฒนธรรมของท้องถิ่นชาวอำเภอสังขะ เช่น การเกะสลักผลไม้จากแตงโมจากนักเรียน อาหารพื้นบ้านโบราณที่หาทานได้ยาก เมี่ยงคำสูตรโบราณของชาวสังขะ โดยมีส่วนผสมที่ทำยากอยู่ 2 อย่างคือ 1. น้ำเมี่ยง  2.มะพร้าวคั่ว คือต้องใช้เวลานาน ส่วนผสมน้ำเมี่ยงคำ จะมี ข่าคั่ว ตะไคร้คั่ว กะปิ กุ้งแห้งตำละเอียด ถั่วลิสงคั่ว มะพร้าวคั่ว น้ำเปล่า เป็นส่วนผสม โดยห่อใส่กรีบดอกบัวขาวสดพอดีคำ ต่อการรับประทาน

ส้มตำหลายๆคนมักจะค้นในการใช้มะละกอ แต่มีร้านหนึ่งในตลาดใช้ห่อไม้ดิบใช้การตำ รสชาติคล้ายๆส้มตำมะละกอ แต่อร่อยกว่า เคี้ยวรู้สึกได้ว่าหน่อไม้ ไม่หื่นไม่ฝืด เครื่องปรุงเหมือนกับส้มตำ ต่างกันตรงที่ใช้หนอไม้นั่นเอง หนอไม้ที่ใช้คือหน่อไม้บงหวานเพชรน้ำผึ้ง หน่อไม้เพื่อสุขภาพ สามารถรับประทานสดได้ ปลอดกรดยูริค ไม่มีสารไซยาไนด์ เห็นแม่ค้าตำแล้วน้ำลายไหลกันเลยที่เดียว แบบแซบอีหลี

กลุ่มแปรรูป ซึ่งเป็นกลุ่มแปรรูปจากหม่อนไหม มะขาม และจากมะกรูด เป็นผลิตภัณฑ์แปรรูป เช่น สบู่สมุนไพรมะขาม สบู่โปรตีนไหมผสมน้ำผึ่ง สบู่สมุนไพรมะกรูด แชมพูโปรตีนผสมมะกรูด และยังมีน้ำสุมนไพรอีกด้วย เช่น ตะไคร้มะนาว อันชันมะนาว และยังมีน้ำมะพร้อมสดๆ แต่ที่แปลกใจเห็นแล้วชวนให้สงสัย ทำไมต้องใส่กระบอกไม้ไผ่ ผู้สื่อข่าวจึงถาม จึงทราบว่า เป็นการดื่มแบบโบราณ ซึ่งสมัยโบราณนั้นไม่มีขวดไม่มีแก้วน้ำ จะใช้กระบอกจากไม้ไผ่ใส่ดื่นกิน จึงเป็นที่มาของการใส่กระบอกไม้ไผ่ และไม้ไผ่ที่เรานำมาใส่เมื่อใช้แล้วสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อีก เช่น นำมาเป็นแจกกันดอกไม้ที่บ้านที่ทำงาน หรือแม้แต่ทำที่ใส่ของได้ด้วย ถือเป็นไอเดียสุดยอดมากๆ ที่นำมาย้อนยุคให้เห็น

วัฒนธรรมพื้นบ้านของสังขะมีหลากหลาย ตามเผ่าพันธ์ซึ่งวัฒธรรมประเพณีจะแตกต่างกันออกไป เช่นชาวกูย ชาวเขมร เป็นต้น พิธีเข้าทรงแม่มด แกลมอ พิธีกรรมของชาวเขมรผสมกูยพิธีกรรมนี้มีมาช้านานแล้ว ชุมชนหลายชาติเผ่าพันธ์ซึ่งได้ผสมผสานกันอยู่ตามชุมชนต่างๆในพื้นที่เขตอีสานใต้ที่ผู้คนยังเชื่อในการรักษาขนบธรรมเนียมจารีตประเพณีจากในอดีตมาจนถึงปัจจุบัน ชาวกูยรับการถ่ายทอดต่อเนื่องมาจากรุ่นสู่รุ่น และปฏิบัติมาตลอดจนกระทั่งทุกวันนี้โดยได้จัดพิธีนี้ขึ้นเนื่องในโอกาส 3 ประการคือ (1) เพื่อเป็นการเคารพครูบาอาจารย์ ปู่ย่า ตายาย ที่เคยเคารพเมื่อมาถึงวันสำคัญในรอบปีก็จะดำเนินพิธีกรรมขึ้นปีละ 1 ครั้งในวันอังคารขึ้น 8 ค่ำหรือ15 ค่ำของเดือนยี่ตรงกับเดือนมกราคมของทุกปี 2 เพื่อแก้บนตามที่บนบานเอาไว้ (3) เพื่อรักษาผู้ป่วยซึ่งเป็นการอัญเชิญดวงวิณญาณของบรรพบุรุษมาให้ความช่วยเหลือขอคำแนะนำผ่านล่าม หรือคนทรงเพื่อหาสาเหตุของการเจ็บป่วย และหาทางรักษาตามความเชื่อของพิธีกรรม

ภาพข่าว/เรียบเรียง สมศักดิ์ ตระกูลสุข ผู้สื่อข่าวภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์ จ.สุรินทร์