สืบสานภูมิปัญญาสานเสื่อคล้า (ชมคลิป)

ผู้สื่อข่าวรายงานจากจังหวัดตรังว่า สาดคล้า หรือ เสื่อคล้า ภูมิปัญญาท้องถิ่นภาคใต้ ซึ่งนำเอาทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในชุมชนมาใช้ให้เกิดประโยชน์และคุ้มค่าที่สุด แต่ปัจจุบันกำลังจะกลายเป็นตำนาน เพราะไร้คนสานต่อ  อย่างไรก็ตาม โชคดีที่ นางจำเรียง หรือ คุณป้าจำเรียง คล้ายเถาว์ อายุ 67 ปี อยู่บ้านเลขที่ 140/1 หมู่ที่ 6 ตำบลโคกสะบ้า อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง  ได้พยายามสืบทอดภูมิปัญญาชนิดนี้ มาตั้งแต่ตนเองยังอายุแค่ 17 ปี โดยเรียนรู้จากคุณพ่อ  ประกอบกับสภาพแวดล้อมในหมู่บ้าน ก็เป็นหนองน้ำ และเป็นที่นา ทำให้มีต้นคล้าขึ้นอยู่จำนวนมาก

ต้นคล้า นับเป็นไม้ล้มลุกที่เจริญเติบโตขึ้นเป็นกอ และมีอายุหลายปี โดยมีเหง้าหรือหัวอยู่ใต้ดิน  ส่วนลำต้นมีทั้งแบบตั้งตรง และแบบเอนไปตามกระแสน้ำ ลักษณะกลม เป็นสีเขียวเข้ม ออกเป็นข้อๆ และมีข้อปล้องยาว  หากรวมทั้งก้านและใบ จะมีความสูงประมาณ 1-2 เมตร  ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการแยกหน่อปลูกในที่เป็นน้ำ หรือเป็นโคลน ตามริมคลอง ริมสระ หรือตามลำธาร

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้คนเฒ่าคนแก่ในหมู่บ้านที่เคยสานเสื่อคล้า ได้ล้มหายตายจากกันไปหมดแล้ว  เหลือเพียงแค่ คุณป้าจำเรียง ยังคงสานต่อไปเรื่อยๆ เพราะยังเป็นที่ต้องการของตลาด  นอกจากนั้น สาดคล้า หรือ เสื่อคล้า ยังมีความผูกพันกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่นอยู่อีกมาก เช่น การนำเสื่อคล้ามาปูในโรงมโนราห์  รวมทั้งการบูชาบรรพบุรุษ หรือการตั้งตายายของคนปักษ์ใต้ ก็ต้องนำเสื่อคล้ามาปูเช่นกัน  โดยมีคุณสมบัติเด่นที่สามารถเก็บความเย็นไว้ได้ดี ผู้คนจึงนิยมนำเสื่อคล้ามาปูนอนกัน และบ้างก็เชื่อว่าจะทำให้บรรเทาอาการเจ็บป่วยได้

ทั้งนี้ การสานสาดคล้า หรือ เสื่อคล้า ก็ไม่ยุ่งยาก หรือลงทุนอะไรมากมาย นอกจากความชำนาญที่สั่งสมมา และความตั้งใจ  ซึ่งจะเริ่มต้นจากการไปตัดต้นคล้ามาจากป่าพรุ โดยเลือกต้นที่แก่พอสมควร ซึ่งดูได้จากสีของต้นที่มีลักษณะเข้ม  จากนั้น นำมาผ่าเป็น 4 ซี่  แล้วลอกเอาใสสีขาวออกให้หมด ด้วยมีดตอก หรือมีดพร้าก่ อนนำไปตากแดด 2-3 แดด  หลังจากนั้น ก็เริ่มนำมาสานเป็นผืนเสื่อ โดยลายที่ได้รับความนิยมมากที่สุดคือ ลายสอง  ขณะที่ความยาวและความกว้างของเสื่อ ขึ้นอยู่กับความยาวของต้นคล้า

สำหรับราคาขายจะขึ้นอยู่กับขนาดของเสื่อแต่ละผืน เฉลี่ย 400-800 บาท แต่กว่าจะได้สักผืน ต้องใช้เวลานาน 3-5 วัน กันเลยทีเดียว  รวมทั้งน่าเสียดายที่ตอนนี้ไม่มีหน่วยงานไหนเข้าไปส่งเสริมให้มีการเรียนรู้ หรือให้การสนับสนุนการสานเสื่อคล้าอีกเลย  อย่างไรก็ตาม ผู้ที่สนใจสั่งซื้อ สาดคล้า หรือ เสื่อคล้า ติดต่อได้ที่หมายเลขโทรศัพท์ (088) 753-7362

 

ภาพ/ข่าว ถนอมศักดิ์ หนูนุ่ม ผู้สื่อข่าวภูมิภาค สำนักข่าวทีนิวส์ จังหวัดตรัง