เตือน ลงทะเลอย่าประมาท!! สาวโพสต์อุทาหรณ์หวิดเสียโฉมปากบวม หน้าแดง แสบร้อนทั้งตัวหลังเล่นบานาน่าโบ๊ทโดนเหวี่ยงตกทะเล แตกตื่นกันทั้งหาด!!

เมื่อวันที่ 3 ก.ย.60 ผู้ใช้เฟซบุ๊กที่ชื่อ นาเดียร์ กวางเก้าชีวิต ได้โพสต์ภาพพร้อมเรื่องราวอุทาหรณ์เตือนภัยสำหรับคนที่ลงเล่นน้ำทะเลช่วงหลังฝนตก เนื่องจากจะมีแมงกะพรุนขึ้นมาและอาจทำให้เกิดอันตรายได้อย่างเช่นเจ้าของโพสต์นี้โดยได้ระบุว่า...

ประสบการณ์ครั้งยิ่งใหญ่เมื่อวานไปถ่ายแบบที่ทะเล พอถ่ายเเบบเสร็จพวกเราก็อยากเล่นบานาน่าโบ๊ท เล่นได้รอบเเรกเหวี่ยงลงน้ำ พอรอบ 2 เท่านั้นแหละเหวี่ยงลงน้ำโดนแมงกะพรุน รุมเข้าที่หน้าที่ตัว ไม่รู้ว่าตรงนั้นจะมีเเมงกะพรุนอยู่ทุกคนโดนหมด แต่โดนน้อย มีนาเดียร์เยอะสุดและหนักสุด หนวดเส้นรูดเข้าทั้งหมดของใบหน้าพอเท่านั้นแหละ ทั้งแสบทั้งร้อน ทั้งปวดทรมานสุดๆ ปากบวมหน้าแดงเหมือนกวนอูเลย รีบขึ้นจากทะเลทุกคนรีบเอาใบผักบุ้งทะเลมาตำกับน้ำส้มสายชูทาแปะไว้ทั้งหน้าและตัว พาไปโรงพยาบาล หมอฉีดยาแก้ปวดให้ ดีนะไม่ใช้แมงกะพรุนไฟไม่งั้นเสียโฉมแน่ๆ ขนาดเเมงกะพรุนธรรมดา ยังทรามานขนาดนี้เลยสุดๆ ตื่นเช้าเป็นอย่างที่เห็นเป็นรอยเส้นยาวทั้งหน้าและหนวดเต็มไปหมด ที่มันขึ้นมาเพราะฝนตก ฝนหายเราถึงลงไปเล่น แล้วไม่คิดว่ามันจะมี แต่อาการดีขึ้นเยอะเเล้วแต่ยังมีแสบปวดอยู่หน่อยๆ ตึงๆ เหมือนรถล้มเป็นแผลตึงๆ

.

 

อย่างไรก็ตามพิษของแมงกะพรุน ที่พบทั่วไปนั้นเมื่อโดนเข้า จะรู้สึกปวดแสบ ปวดร้อน บวมแดง หรือเป็นรอยไหม้ คันอย่างมาก มีไข้ ฯลฯ บางรายอาจเกิดอาการจุก แน่นหน้าอก หายใจไม่ออก ถึงตายได้ ดังนั้นเมื่อรู้สึกเจ็บแปลบ ปวดแสบ ปวดร้อน ขณะอยู่ในน้ำให้รีบขึ้นจากน้ำทันที ไม่เช่นนั้นอาจจมน้ำได้ เมื่อขึ้นจากน้ำแล้ว หากมีหนวดของแมงกะพรุนขาดติดอยู่ให้คีบเอาออกให้หมดก่อน ห้ามไปขัดถู เพราะจะทำให้เข็มพิษที่อยู่ที่หนวดปล่อยออกมามากขึ้น 

การดูแลรักษาเพื่อลดอาการพิษของแมงกะพรุน มีหลายวิธี เช่น มีการแนะนำให้แช่หรือล้างด้วยน้ำส้มสายชูอย่างอ่อนประมาณ 15-30 นาที แต่หากไม่มีให้ล้างด้วยน้ำทะเล หรือแอลกอฮอล์ล้างแผล ห้ามล้างด้วยน้ำจืดเพราะจะทำให้เข็มพิษปล่อยออกมามากขึ้น และห้ามขัดถูบริเวณที่โดนแมงกะพรุน หลังจากนั้นใช้น้ำแข็งหรือน้ำอุ่นประคบ 

อีกวิธีที่แนะนำ คือการใช้ครีมโกนหนวดทาลงบริเวณที่โดนแมงกะพรุน แล้วใช้มีดโกนโกนออก หรือ ใช้บัตรพลาสติก เช่น บัตรเครดิต ขูดออกเพื่อกำจัดเอาเข็มพิษที่ติดอยู่ออกไป แล้วจึงใช้น้ำส้มสายชูอย่างอ่อน หรือ แอลกอฮอล์ล้างต่อไป

วิธีที่ง่ายที่สุดและมีการทดสอบเปรียบเทียบถึงผลการรักษาชัดเจนว่าได้ผลดีที่สุด คือ การใช้น้ำอุ่นค่อนข้างร้อน ที่อุณหภูมิประมาณ 45 องศาเซลเซียส วิธีนี้จะระงับความเจ็บปวด และการอักเสบได้ดีที่สุด จากการทดสอบกับอาสาสมัคร จำนวน 5 คน โดยเอาหนวดแมงกะพรุนมาลากผ่านบนแขน และทดสอบวิธีการลดความเจ็บปวดจากพิษของแมงกะพรุน ด้วยการวิธีที่ใช้กันอยู่ ได้แก่ การใช้น้ำแข็ง น้ำส้มสายชู อลูมิเนียมซัลเฟต และน้ำร้อนที่อุณหภูมิประมาณ 45 องศาเซลเซียส พบว่าน้ำร้อนให้ผลการรักษาดีที่สุด โดยผู้โดนพิษแมงกะพรุน จะลดอาการปวดลงภายใน 4-10 นาที และลดอาการปวมได้ จึงถือว่าเป็นวิธีที่ง่าย และสามารถทำได้สะดวกที่สุด 

สำหรับในประเทศไทย ผู้คนท้องถิ่นที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ชายฝั่งทะเล และจากคำบอกเล่าประสบการณ์ของผู้ที่โดนพิษของแมงกะพรุนนั้น พบว่าผักบุ้งทะเลสามารถรักษาพิษของแมงกะพรุนได้ วิธีการใช้โดยนำใบผักบุ้งทะเล มาตำหรือขยี้ให้ละเอียดพอกบริเวณที่โดนพิษ แต่หากสามารถคั้นเอาแต่น้ำได้ให้คั้นเอาแต่น้ำมาทาบริเวณที่โดนพิษของแมงกะพรุน จะช่วยลดอาการปวดและการอักเสบได้ การนำผักบุ้งทะเลมาใช้นั้นควรล้างให้สะอาดก่อนเพราะผักบุ้งทะเลที่ขึ้นอยู่ตามชายฝั่ง โดยเฉพาะในที่ชุมชนหรือแหล่งท่องเที่ยวนั้นอาจมีสิ่งปฏิกูล หรือสิ่งสกปรกต่างๆ ปนเปื้อนอยู่ 

ข้อควรปฏิบัติที่สำคัญอย่างยิ่ง คือ ขณะที่ทำการปฐมพยาบาลเบื้องต้น หรือ หลังจากการปฐมพยาบาล ควรรีบนำผู้ที่ได้รับพิษไปพบแพทย์ทันที 

การป้องกันหรือการหลีกเลี่ยงไม่ให้โดนพิษของแมงกะพรุน ควรหลีกเลี่ยงการเล่นน้ำหลังจากมีฝนตกในบริเวณ หรือเวลาที่มีแมงกะพรุนชุกชุม หากต้องการลงเล่นน้ำในบริเวณที่คาดว่าอาจจะมีแมงกะพรุน ควรป้องกันด้วยการสวมเสื้อผ้าที่มิดชิด เช่น ใส่เสื้อแขนยาว กางเกงขายาว เพื่อป้องกันหนวดของแมงกะพรุน เมื่อเดินที่ชายหาดหากพบแมงกะพรุนเกยตื้นอย่าไปจับเล่นเพราะอาจจะโดนเข็มพิษได้ โดยเฉพาะบริเวณหนวดที่อยู่ใต้ร่มของแมงกะพรุน

ขอบคุณ : นาเดียร์ กวางเก้าชีวิต   สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล บางแสน มหาวิทยาลัยบูรพา