กินมาตั้งนานไม่เคยรู้!! เปิดภาพ "ต้นตาว" ผลไม้ในป่าลึก ยุคดึกดำบรรพ์ ที่มาของ "ลูกชิด" ถึงกับตะลึงตาค้าง ทั้งประเทศแทบไม่เคยเห็น!!

ลูกชิดกับลูกจากมาจากต้นไม้คนละต้น แต่เป็นพืชตระกูลปาล์มเหมือนกัน

ลูกชิดมาจากต้นตาว หรือต๋าว ต้นตาวจัดเป็นปาล์มชนิดชนิด Arenga pinnata (Wurmb.) Merr. ในวงศ์ Palmae  ที่มีถิ่นกำเนิดและการกระจายพันธุ์อยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ ประเทศไทย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ พม่า ลาว อินโดนีเซีย และอินเดีย สำหรับในประเทศไทยนั้นจะพบขึ้นตามป่าในเขตจังหวัดน่าน พิษณุโลก อุตรดิตถ์ แพร่ และตาก และในปัจจุบันมีจำนวนลดน้อยลงอย่างมาก สาเหตุมาจากการที่ป่าถูกทำลายและไม่มีการปลูกเพื่อทดแทน
 

 

ต้นตาวชอบขึ้นตามเชิงเขาบวิเวณดินร่วน อากาศชุ่มชื้นลักษณะลำต้นตรงดิ่ง ขนาดโตกว่าต้นตาล ใบมีลักษณะเช่นเดียวกับมะพร้าว แต่โตและแข็งแรงกว่า ใบใช้มุงหลังคา กั้นฝาบ้านก้านใบนำมาเหลารวบทำไม้กวาด เส้นใยที่ลำต้นใช้ทำแปรงยอดอ่อนที่ขั้วหัวใช้กินแบบผักสด หรือดองเปรี้ยวเก็บไว้แกงส้มแกงกะทิ ผลตาวออกเป็นทะลาย เนื้อในเมล็ดเรียกว่า ลูกชิดกินได้สด ๆ หรืออาจนำไปเชื่อมน้ำตาลเพื่อให้ได้รสอร่อยขึ้น

 

 

 

วิธีการทำลูกตาว หรือลูกชิด ต้องนำผลตาวที่ตัดออกจากช่อตาวมาต้มให้สุก เนื่องจากเปลือกของผลมีพิษ หากทำไม่ถูกวิธีจะทำให้คันหรือระคายเคืองผิว จากนั้นก็นำผลตาวต้มสุดมาตัดหัวขั้วออก แล้วนำมาบีบด้วยไม้ที่ทำขึ้นง่ายๆ เท่านี้ลูกตาวก็จะถูกบีบออกมาจากผล มีลักษณะสีขาว ผลหนึ่งก็จะมีเมล็ดตาวข้างใน 2-3-4 เมล็ด จากนั้นก็จะนำมาล้างให้สะอาด ลูกชิดก็จะถูกส่งไปทำขนมหวานต่างๆที่อร่อยๆ

 

 

 

 

 

 

ส่วนลูกจาก มาจาก ต้นจาก เป็นพืชจำพวกปาล์มที่มีชื่อสามัญว่า Nipa Palm โดยมีการจัดอยู่ที่ในวงศ์ย่อย Nypoideae ซึ่งมีสกุลเดียว และเป็นปาล์มเพียงชนิดเดียวที่เป็นพืชในป่าชายเลน และมีลำต้นอยู่ใต้ดิน นับเป็นพืชเก่าแก่มากชนิดหนึ่ง ที่มีซากดึกดำบรรพ์อายุถึง 70 ล้านปี จากพบได้ทั่วไปในเอเชียใต้ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งในบริเวณน้ำจืด และน้ำกร่อย ที่มีน้ำเค็มขึ้นถึง มักจะขึ้นเป็นดงขนาดใหญ่ เรียกว่า ป่าจาก หรือดงจาก จากสามารถเติบโตได้ดีในดินโคลน ตามป่าชายเลน หรือบริเวณริมคลองที่มีไม้ให้ร่มเงาปะปนอยู่ด้วย มักอยู่ในช่วงที่มีน้ำจืดและน้ำกร่อยปนกัน แต่บนบกที่น้ำท่วมถึงก็พบจากได้บ้างเช่นกัน หากดินไม่แห้งแล้งนานจนเกินไป

 

 

 

 

ผลเป็นทะลาย เนื้อในเมล็ดเรียกว่า ลูกจาก กินได้ทั้งแบบสด ๆ หรือเชื่อมเช่นกัน แต่เนื้อลูกจากมีสีขาวขุ่นกว่าบางคนว่าลูกจากรสดีกว่าลูกชิด จากเป็นพืชที่มีลำต้นอยู่ใต้ดิน ต้นตั้งตรง ซึ่งมักจะเป็นดินโคลน ส่วนที่เราเห็นของจากนั้น คือส่วนใบและช่อดอกเท่านั้น โดยที่โคนใบมีกะเปาะอากาศ ช่วยพยุงให้ใบชูขึ้นเหมือนชูชีพ แต่แม้ว่าลำต้นของจากจะอยู่ใต้ดิน แต่ใบที่โผล่ขึ้นมานั้น อาจชูขึ้นไปสูงได้ถึง 9 เมตร โดยไม่มีส่วนของลำต้นให้เห็นเลย

 

 

 

 

ซึ่งทั้งลูกชิดและลูกจาก ต่างก็ถูกนำมาใช้ทำของหวานได้ทั้งหมด ขึ้นอยู่กับพื้นที่ ที่มีผลของต้นนั้นๆ เมื่อแปรรูปออกมาจนเหลือแต่เนื้อในเมล็ดสีขาวโดยปราศจากเปลือกนอก จะค่อนข้างแยกได้ยากว่าเป็นลูกชิดหรือลูกจาก หากยังไม่ผ่านการเชื่อมลูกจากผลสดจะมีรสชาติหวานเล็กน้อยและมีกลิ่นหอมสามารถทานแบบผลสดได้ แต่เนื้อของลูกจากจะมีลักษณะสีขาวขุ่นกว่าเนื้อลูกชิด เรื่องความอร่อยนั้นก็ขึ้นอยู่ที่ความชอบของแต่ละคน บางคนก็ว่าลูกจากอร่อยกว่า แต่ลูกตาวหรือลูกชิดจะไม่นิยมทานสดมักจะนำไปเชื่อมน้ำตาลก่อนเพื่อให้ได้รสชาติที่ดี

 

 

 

 

 

 

ขอบคุณข้อมูลจาก : medthai , sanook , สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดแพร่