สมองเสื่อมไม่ได้มีแค่อาการขี้ลืม เปิดพฤติกรรมเสี่ยงที่หลายคนมองข้าม

"พฤติกรรมเสี่ยงสมองเสื่อม" ต้องบอกเลยว่าเป็นเรื่องใกล้ตัวมากจริงๆ ที่บ้านใคร "ดูแลผู้สูงวัย" สามารถเช็กรายละเอียดได้ตามนี้เลยค่ะ ถ้าคุณคิดว่าสมองเสื่อมมีเพียงอาการหลงลืม คุณคิดผิด

 

พฤติกรรมเสี่ยงสมองเสื่อมมีมากกว่าอาการหลงลืมเท่านั้น

 

ภาวะสมองเสื่อมไม่ได้มีเพียงอาการหลงลืมเท่านั้น แต่อาจแสดงออกผ่านความผิดปกติด้านความคิด ภาษา พฤติกรรม หรือบุคลิกภาพ โดยเฉพาะโรคสมองส่วนหน้าเสื่อม (Frontotemporal dementia) ซึ่งอาจเริ่มจากการเปลี่ยนแปลงด้านบุคลิกภาพ พฤติกรรม และการตัดสินใจ และในบางรายอาจยังไม่มีปัญหาด้านความจำที่ชัดเจน

ภาวะสมองเสื่อมไม่ได้มีเพียงแค่อาการขี้ลืม แต่ครอบคลุมการเสื่อมถอยของสมองในหลายด้านที่ส่งผลกระทบต่อกิจวัตรประจำวัน โดยมีอาการสำคัญอื่น ๆ ดังนี้

ด้านการใช้ภาษาและการสื่อสาร: นึกคำพูดไม่ออก พูดติดขัด ใช้คำพูดผิดความหมาย เรียกชื่อสิ่งของหรือคนใกล้ชิดไม่ถูก

• ด้านการรับรู้ทิศทางและสถานที่: หลงทางในสถานที่ที่คุ้นเคย สับสนเรื่องวัน เวลา เดือน ปี หรือแม้กระทั่งจำช่วงเวลาไม่ได้
• ด้านการคิดวิเคราะห์และการวางแผน (Executive Function): มีปัญหาในการคิดคำนวณเงิน ทอนเงินไม่ถูก ทำงานที่เคยทำเป็นประจำไม่ได้ หรือไม่สามารถวางแผนทำกิจกรรมที่มีหลายขั้นตอนได้
• ด้านการตัดสินใจ: ความสามารถในการตัดสินใจลดลง เช่น หูเบา เชื่อคนง่าย ตกเป็นเหยื่อมิจฉาชีพได้ง่าย หรือตัดสินใจในเรื่องที่ไม่ปลอดภัย
• ด้านพฤติกรรมและบุคลิกภาพ: อารมณ์เปลี่ยนแปลงง่าย หงุดหงิดง่าย ซึมเศร้า วิตกกังวล หรือบางครั้งระแวง เช่น กล่าวหาว่าคนอื่นขโมยของ
• การถอนตัวจากสังคม: เริ่มเก็บตัว ไม่ค่อยพูดคุยกับใคร ไม่อยากเข้าร่วมกิจกรรมที่เคยชอบ หรือสูญเสียแรงจูงใจในการทำสิ่งต่าง ๆ
• การดูแลตัวเองขั้นพื้นฐานลดลง: ในระยะกลางถึงระยะสุดท้าย จะเริ่มลืมวิธีใช้เครื่องใช้ไฟฟ้า ลืมการอาบน้ำ แต่งตัว หรือควบคุมการขับถ่ายไม่ได้

 

ดังนั้น หากผู้สูงอายุมี การเปลี่ยนแปลงด้านบุคลิกภาพหรือพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปจากเดิมอย่างชัดเจน ควรพบแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุที่เหมาะสม เนื่องจากอาการดังกล่าวอาจเกิดได้จากหลายภาวะ ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นภาวะสมองเสื่อมเสมอไป

 

 

หน่วยงานที่ตรวจสอบ
สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข