เช็กใต้รูปบัตรประชาชน ตัวเลขนี้ไม่ได้สุ่ม แต่ซ่อนข้อมูลสำคัญ

บัตรประจำตัวประชาชนถือเป็นเอกสารสำคัญที่สุดในการยืนยันตัวตนของคนไทย โดยทั่วไปเรามักคุ้นชินกับ เลขประจำตัวประชาชน 13 หลักที่อยู่ด้านหน้าบัตรเป็นอย่างดี แต่แท้จริงแล้ว บนหน้าบัตรยังมี “ชุดตัวเลขอีก 1 ชุด” ที่หลายคนมองข้าม นั่นคือเลขที่อยู่บริเวณใต้รูปถ่ายของเจ้าของบัตร

ข้อมูลจากกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ระบุว่า เลขชุดดังกล่าวไม่ใช่ตัวเลขสุ่มทั่วไป แต่เป็น “รหัสควบคุมการออกบัตร” ซึ่งมีความหมายเฉพาะเจาะจง และสามารถใช้ตรวจสอบข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการทำบัตรของแต่ละบุคคลได้

โครงสร้างเลขใต้รูป แบ่งเป็น 3 ส่วนหลัก

โดยทั่วไป ชุดตัวเลขใต้รูปจะถูกจัดวางเป็น 3 ช่วง และมีการเว้นวรรคหรือขีดคั่นอย่างชัดเจน ได้แก่

ส่วนที่ 1 (4 หลักแรก)
เป็นรหัสสถานที่จัดทำบัตร ตามที่กรมการปกครองกำหนด ใช้ระบุว่าสำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอใดเป็นผู้ออกบัตรใบดังกล่าว

ส่วนที่ 2 (2 หลักกลาง)
เป็นเลขแสดง “จำนวนครั้ง” ที่เจ้าของบัตรเคยทำบัตรประชาชน หากขึ้นเลข 01 หมายถึงทำบัตรครั้งแรก หากเป็น 02 คือครั้งที่สอง เป็นต้น ซึ่งอาจเกิดจากบัตรหมดอายุ สูญหาย ชำรุด หรือมีการเปลี่ยนชื่อ-นามสกุล

ส่วนที่ 3 (8 หลักสุดท้าย)
เป็นข้อมูลวันและเวลาที่ทำบัตร เรียงตามรูปแบบ วัน / เดือน / เวลา เช่น 05161328 หมายถึง วันที่ 16 เดือน 5 เวลา 13.28 น.

 

ตัวอย่างการอ่านรหัส

หากปรากฏเลข 1033 - 02 - 05161328

-   1033 คือรหัสสถานที่ออกบัตร (เช่น สำนักงานเขตคลองเตย ตามฐานข้อมูลกรมการปกครอง)

-   02 คือการทำบัตรครั้งที่ 2

-   05161328 คือทำบัตรวันที่ 16 พฤษภาคม เวลา 13.28 น.

ทำไมต้องมีรหัสนี้?

รหัสดังกล่าวมีความสำคัญด้านความปลอดภัย ช่วยให้หน่วยงานสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ว่าบัตรออกโดยที่ใด และเป็นบัตรฉบับล่าสุดหรือไม่ ลดความเสี่ยงจากการนำบัตรใบเก่าที่แจ้งหายไปใช้สวมรอยทำธุรกรรม

สถาบันการเงินหรือหน่วยงานรัฐสามารถใช้ข้อมูลนี้ประกอบกับเลข 13 หลัก เพื่อตรวจสอบสถานะบัตรและยืนยันตัวตนได้อย่างแม่นยำมากขึ้น

นอกจากประโยชน์ด้านระบบทะเบียนราษฎรแล้ว สำหรับบางกลุ่มที่เชื่อในศาสตร์ตัวเลข ก็มีความเชื่อว่าเลขเหล่านี้อาจสะท้อนพลังงานหรือจังหวะชีวิตของแต่ละบุคคลด้วย แม้จะเป็นความเชื่อส่วนบุคคลก็ตาม

หากยังไม่เคยสังเกต ลองหยิบบัตรประชาชนขึ้นมาดูใต้รูปถ่ายของคุณ แล้วลองถอดรหัสดูว่า ตอนนี้คุณทำบัตรมาแล้วกี่ครั้ง