สธ. เตรียมปรับ เวรพยาบาล เปลี่ยนเป็น 12 ชม. นำร่อง IPD-ICU

สธ. เตรียมปรับรูปแบบ ‘เวรพยาบาล’ เป็น 12 ชั่วโมง นำร่อง IPD-ICU หวังแก้ปัญหาขาดแคลน-ลาออก 

 

กระทรวงสาธารณสุข เตรียมปรับรูปแบบ “เวรพยาบาล” เป็น 12 ชั่วโมง แทน 8 ชั่วโมงแบบเดิม เริ่มนำร่อง “IPD – ICU” ก่อนขยายผลทั้งโรงพยาบาล หวังแก้ปัญหาพยาบาลขาดแคลน – ลาออก

 

ในการประชุมสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข (สป.สธ.) ครั้งที่ 2/2569 เมื่อวันที่ 10 ก.พ. 2569 ที่ผ่านมา ได้มีนำเสนอข้อมูลและรายงานความก้าวหน้าในหลากหลายประเด็นเกี่ยวกับการดำเนินงาน สธ. โดยหนึ่งในนั้นคือ วาระเรื่องพิจารณาที่ 4.1 “ข้อเสนอเพื่อการแก้ไขปัญหากำลังคนทางการพยาบาล : การจัดเวรพยาบาลรูปแบบเวร 12 ชั่วโมง” ซึ่งนำเสนอโดย น.ส.อุไรพร จันทะอุ่มเม้า ผู้อำนวยการกองการพยาบาล สธ.

 

 

สำหรับสาระสำคัญของข้อเสนอดังกล่าวระบุว่า

       1. มอบหมายให้โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลชุมชน จัดเวรพยาบาลแบบ 12 ชั่วโมงในแผนกผู้ป่วยใน (IPD) และแผนกผู้ป่วยหนัก (ICU) โดยอาจจัดเวร 12 ชั่วโมง แทนเวร 8 ชั่วโมง หรือจัดเวรแบบผสม โดยให้มีการทดลองนำร่อง 1 – 2 หน่วยติดต่อกันอย่างน้อยสามเดือนก่อนขยายผลทั้งโรงพยาบาล

 

       2. ปลดล็อกหลักเกณฑ์โดยให้การเบิกจ่ายค่าตอบแทนนอกเวลา (OT) และค่าเวรเป็นรายชั่วโมงหรือช่วงเวลา เพื่อให้พยาบาลไม่เสียสิทธิต่างจากการขึ้นเวรรูปแบบ 8 ชั่วโมง โดยค่าเวรบ่าย/ดึก จากปกติจ่าย 360 บาท ต่อการขึ้นเวร 8 ชั่วโมง ควรปรับให้สามารถแบ่งจ่ายเป็น 4 ชั่วโมง 180 บาทได้ ซึ่งจะเท่ากับ เวร Day (08.00 – 20.00 น.) เบิกค่าเวร 4 ชั่วโมง (16.00 – 20.00 น.) จะได้ 180 บาท และเวร Night (20.00 – 08.00 น.) เบิกค่าเวร 12 ชั่วโมง จะได้ 180 บาท (20.00 – 24.00 น.) บวกอีก 360 บาท (24.00 – 08.00 น.) ขณะที่ค่า OT เวร Day (8.00 – 20.00 น.) 8 ชั่วโมงแรก (08.00 – 16.00 น.) จ่ายเป็นค่า OT และ 16.00 – 20.00 น. จ่ายเป็นค่าเวร 180 บาท

 

 

ทั้งนี้ สถานการณ์และความจำเป็นในการปรับรูปแบบการจัดเวรพยาบาลเป็น 12 ชั่วโมงนั้น ได้แก่ 1. การขาดแคลนอัตรากำลัง จากการที่พยาบาลลาออก และหาอัตรากำลังทดแทนได้ยาก 2. พยาบาลต้องขึ้นเวรถี่ขึ้น วันหยุดน้อยลง เวลาพักลดลง และคุณภาพชีวิตลดลง และ 3. ชั่วโมงการทำงานที่ยาวนาน และฝืนนาฬิกาชีวิตส่งผลต่อสุขภาพของพยาบาล

 

       ในส่วนการจัดเวรพยาบาลรูปแบบ 12 ชั่วโมง คือ ใช้จำนวนพยาบาลน้อยกว่าแบบ 8 ชั่วโมง ถึง 24% โดยอ้างอิงจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด – 19 ที่พบว่า การจัดเวร 12 ชั่วโมงแทน 8 ชั่วโมง สามารถลดการใช้จำนวนพยาบาลได้ถึง 24% และลดจำนวนชั่วโมงการทำงานต่อวันของพยาบาลได้ นอกจากนี้ ยังเพิ่มเวลาในการดูแลต่อเนื่อง ลดความถี่ในการเปลี่ยนกะ ซึ่งจะช่วยลดความผิดพลาดของการส่งต่อข้อมูล ลดความต้องการในการใช้บ้านพัก รวมถึงพยาบาลมีวันหยุดยาวในการฟื้นฟูร่างกาย และปรับนาฬิกาชีวิต