วิธีใช้ปลั๊กพ่วงให้ปลอดภัย เผย 5 พฤติกรรมเสี่ยงทำไฟช็อต-ไฟไหม้ไม่รู้ตัว

มาดูกันค่ะ 5 พฤติกรรมเสี่ยงทำไฟช็อต จากสถิติของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) พบว่า สาเหตุอันดับ 1 ของการเกิดเพลิงไหม้ในประเทศไทยมาจาก "ไฟฟ้าลัดวงจร" และหนึ่งในจำเลยสำคัญที่อยู่ใกล้ตัวเราที่สุดก็คือ "ปลั๊กพ่วง" หรือ "รางปลั๊กไฟ" ที่หลายบ้านใช้งานผิดวิธีจนเปลี่ยนอุปกรณ์อำนวยความสะดวกให้กลายเป็นระเบิดเวลา

ปลั๊กพ่วงใช้ผิด เสี่ยงไฟไหม้จริงไหม?

 

คำตอบคือ "จริงแท้แน่นอน" และโอกาสเกิดขึ้นสูงมากหากใช้งานเกินขีดจำกัด โดยหลักการทางวิศวกรรมไฟฟ้า ปลั๊กพ่วงถูกออกแบบมาเพื่อ "เพิ่มจำนวนเต้ารับสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้าชิ้นเล็กที่ใช้กำลังไฟน้อย" ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับเครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่พร้อมๆ กัน

 

5 พฤติกรรมเสี่ยงตายจากการใช้ปลั๊กพ่วงผิดวิธี

พฤติกรรม "ปลั๊กพ่วงต่อปลั๊กพ่วง" (Daisy Chaining):
การนำปลั๊กพ่วงตัวที่ 1 ไปเสียบต่อกับตัวที่ 2 และ 3 เพื่อเพิ่มความยาว สายไฟหลักของปลั๊กพ่วงตัวแรกจะรับภาระกระแสไฟฟ้าทั้งหมด ส่งผลให้สายไฟเกิดความร้อนสะสม ฉนวนหุ้มละลาย และเกิดไฟลัดวงจรในที่สุด

เสียบเครื่องใช้ไฟฟ้ากินไฟสูงพร้อมกัน:
เช่น การเสียบกะทะไฟฟ้า (หมูกระทะ/ชาบู), ไมโครเวฟ, ตู้เย็น, หรือไดร์เป่าผม ลงในปลั๊กพ่วงตัวเดียวกัน เครื่องใช้ไฟฟ้าเหล่านี้ใช้กำลังไฟสูง (วัตต์สูง) หากรวมกันแล้วเกินกว่าที่ปลั๊กพ่วงจะรับไหว ระบบจะโอเวอร์โหลด

แกะ แกะ แกะ ไม่คลายสายไฟออกจากม้วน:
เวลาใช้งานปลั๊กพ่วงแบบล้อเก็บสายไฟ หากเราคลายสายออกมาไม่หมดแล้วเปิดใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าวัตต์สูง สายไฟที่ม้วนทับถมกันอยู่จะเกิด "สนามแม่เหล็กและความร้อนสะสมอย่างรุนแรง" จนหลอมละลายตัวเองและระเบิดได้

ใช้ปลั๊กพ่วงที่ไม่มีมาตรฐาน (ไม่มี มอก.):
ปลั๊กพ่วงราคาถูกตามท้องตลาดมักใช้สายไฟเส้นเล็ก ข้างในเป็นโลหะผสมไม่ใช่ทองแดงแท้ และไม่มีระบบตัดไฟอัตโนมัติ เมื่อกระแสไฟเกินจึงไม่มีตัวตัดสวิตช์ ไฟจึงลุกไหม้ทันที

วิธีเช็กกำลังไฟ ปลั๊กพ่วงเราไหวแค่ไหน?

ก่อนเสียบปลั๊ก ให้พลิกดูสติกเกอร์ใต้รางปลั๊กไฟ จะระบุกำลังไฟสูงสุดที่รับได้ เช่น "MAX 2500W" หรือ "2300W"

ลองเปรียบเทียบกับกำลังไฟของเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน:

กระทะไฟฟ้า / เตาชาบู: 1,500 - 2,000 วัตต์

ไดร์เป่าผม: 1,000 - 2,200 วัตต์

ไมโครเวฟ: 800 - 1,500 วัตต์

คอมพิวเตอร์ / ทีวี: 150 - 400 วัตต์

กฎเหล็ก: ผลรวมวัตต์ของเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชิ้นที่เสียบอยู่บนปลั๊กพ่วงตัวเดียวกัน "ห้ามเกินกำลังวัตต์สูงสุดของรางปลั๊กไฟนั้นเด็ดขาด" (แนะนำให้ใช้เพียง 80% ของกำลังไฟสูงสุดเพื่อความปลอดภัย)

คัมภีร์เลือกซื้อปลั๊กพ่วงให้ปลอดภัย (มาตรฐาน มอก. 2432-2555)

ตั้งแต่ปี 2561 เป็นต้นมา ประเทศไทยมีกฎหมายบังคับให้ปลั๊กพ่วงต้องได้มาตรฐาน มอก. 2432-2555 ซึ่งวิธีสังเกตง่ายๆ มีดังนี้:

ต้องมีระบบป้องกันกระแสไฟเกิน: ถ้ารับไฟเกิน 16 แอมป์ ต้องมีสวิตช์เบรกเกอร์ตัดไฟอัตโนมัติ (ห้ามใช้ระบบฟิวส์แบบเก่า)

เต้ารับต้องมีม่านนิรภัย (Safety Shutter): เพื่อป้องกันเด็กเอานิ้วหรือสิ่งของแหย่รูปลั๊ก

ปลั๊กเสียบต้องเป็นขากลม 3 ขา: ซึ่งมีสายดินในตัวป้องกันไฟดูด

ตัวรางต้องทำจากวัสดุไม่ลามไฟ: เช่น พลาสติก ABS หรือ PC ที่ทนความร้อนสูง