- 15 มิ.ย. 2569
เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ สิ้นพระชนม์อย่างสงบ สิริพระชันษา 47 ปี ปวงราษฎรน้อมรำลึกพระกรุณาธิคุณล้นพ้นผ่านเรื่องราว 5 สุนัขทรงเลี้ยงยากไร้ และกองร้อยสุนัขใช้งานสากล
พสกนิกรชาวไทยและกลุ่มคนรักสัตว์ทั่วประเทศต่างตกอยู่ในความโศกเศร้าอาลัยอย่างที่สุด หลังการสิ้นพระชนม์ของ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ ซึ่งพระองค์ทรงเป็นที่รักยิ่งของประชาชนในฐานะ "เจ้าหญิงนักกฎหมาย" ผู้ทรงอุทิศพระวรกายเพื่อประโยชน์สุขของราษฎร ทว่าอีกหนึ่งแง่มุมที่ตราตรึงใจและสะท้อนถึงน้ำพระทัยอันอ่อนโยนบริสุทธิ์ คือการเสด็จฯ ลงมาช่วยเหลือและชุบชีวิตสัตว์ยากไร้ โดยทรงแปรเปลี่ยนความสงสารให้กลายเป็นการขับเคลื่อนสังคมอย่างเป็นรูปธรรม
ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2554 พระองค์ภาทรงติดตามข้อมูลและรับทราบถึงภาพความเดือดร้อนอย่างแสนสาหัสของสุนัขจรจัดภายใน ‘ศูนย์ควบคุมสุนัขกรุงเทพมหานคร (ประเวศ)’ ซึ่งในเวลานั้นต้องเผชิญกับสภาพความเป็นอยู่ที่แออัด ขาดแคลนอาหาร ยื้อแย่งประทังชีวิตกันเอง ยิ่งไปกว่านั้นในช่วงฤดูมรสุมที่มีฝนตกหนัก คอกพักมักถูกน้ำท่วมขังอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้สุนัขจำนวนมากไม่มีที่หลบภัยและต้องจมน้ำตายไปต่อหน้าต่อตา
จากความสลดใจในเหตุการณ์ดังกล่าว พระองค์จึงทรงมีพระดำริจัดตั้ง “โครงการเครือข่ายคนรักน้องหมา ในพระอุปถัมภ์ฯ” ขึ้นมาทันที โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อระดมความช่วยเหลือ มอบระบบการจัดการสวัสดิภาพสัตว์ที่ได้มาตรฐาน คัดกรองและรักษาโรค รวมถึงขยายบทบาทสู่การเป็นกระบอกเสียงผลักดันข้อกฎหมาย เพื่อลงโทษผู้กระทำผิดฐานทารุณกรรมสัตว์ และรณรงค์ให้ประชาชนตระหนักถึงจิตสำนึกในการเลี้ยงสัตว์อย่างมีความรับผิดชอบ ไม่ทอดทิ้งให้เป็นภาระทางสังคม
นอกจากการช่วยเหลือเชิงระบบ พระองค์ยังทรงยื่นมือเข้าอุปการะสุนัขที่ได้รับความเดือดร้อนแสนสาหัสเข้ามาเป็นสุนัขทรงเลี้ยงส่วนพระองค์ โดยแต่ละชีวิตล้วนมีปูมหลังอันขมขื่น ทว่ากลับได้รับชีวิตใหม่ด้วยปาฏิหาริย์แห่งความรัก
1. คุณหมีดำ: หมาจรเรือนจำผู้ไม่เคยถูกลืม
สุนัขทรงเลี้ยงสายพันธุ์ไทยพันทาง คาดว่าเป็นลูกผสมระหว่างไทยหลังอานและร็อตไวเลอร์ รูปร่างใหญ่กำยำ ขนสีดำสนิทตลอดตัว อดีตของมันคือสุนัขจรจัดไร้บ้านที่อาศัยเศษอาหารประทังชีวิตอยู่รอบเรือนจำจังหวัดตราด ในระหว่างที่พระองค์ภาเสด็จฯ ไปปฏิบัติพระกรณียกิจ ทรงพบและเกิดความเอ็นดูในความเจียมตัว จึงทรงรับเข้ามาชุบเลี้ยงในฐานะสุนัขทรงเลี้ยง ถือเป็นสัญลักษณ์ที่แสดงให้พสกนิกรเห็นว่า พระองค์ทรงมอบความรักให้แก่สุนัขพันทางในประเทศอย่างเท่าเทียม ไม่ต่างจากสุนัขสายพันธุ์ต่างประเทศที่มีราคาแพง
2. คุณฟ้าคราม: ปาฏิหาริย์บนวีลแชร์จากเหยื่อทารุณกรรม
เดิมชื่อ "น้องตูมตาม" สุนัขพันธุ์บางแก้วที่ถูกเจ้าของเก่าทุบตีและทำร้ายร่างกายอย่างทารุณจนขาหลังทั้งสองข้างหักละเอียด กลายเป็นอัมพาตครึ่งตัว เดินไม่ได้ เรื่องราวความน่าเวทนานี้ถูกส่งต่อในโลกออนไลน์จนความทราบถึงพระเนตรพระกรรณ พระองค์ภาทรงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าหน้าที่ประจำพระองค์รุดไปรับตัวทันที และส่งเข้าอภิบาลรักษาทำกายภาพบำบัดโดยทีมสัตวแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ โรงพยาบาลสัตว์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
เมื่อหายดีทรงประทานชื่อให้ว่า "คุณฟ้าคราม" พร้อมติดตั้งวีลแชร์พยุงขาหลังให้สามารถวิ่งเล่นได้อีกครั้ง พระองค์ภามักทรงพาคุณฟ้าครามออกงานวิ่งการกุศล (Dog Rally) เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและเป็นกระบอกเสียงให้ผู้คนหันมาเมตตาสัตว์พิการ
3. คุณทะเล: เพื่อนแท้ผู้โดดเดี่ยวริมชายหาดสัตหีบ
ชีวิตเบื้องหลังอันน่าเศร้าที่ถูกเจ้าของเก่านำมาปล่อยฝากทิ้งไว้ ณ ศูนย์อภิบาลสุนัขจรจัดของกองทัพเรือ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี แล้วละทิ้งไปอย่างถาวร ในเวลาต่อมาพระองค์ภาเสด็จไปทรงปฏิบัติราชการในพื้นที่ และได้เข้าเยี่ยมศูนย์อภิบาลฯ ทรงพบสุนัขตัวนี้ซึ่งกำลังนอนเจ็บป่วยด้วยความเหงาและโดดเดี่ยว ทรงเกิดความเวทนาจับใจจึงโปรดเกล้าฯ รับมารักษาและทรงอุปการะเลี้ยงดูด้วยพระองค์เองในนาม "คุณทะเล"
4. คุณเต้าหู้: สุนัขบางแก้วยอดกตัญญูผู้เลือกนายด้วยตัวเอง
ย้อนกลับไปเมื่อครั้งทรงงานอัยการที่จังหวัดอุดรธานี พระสหายอัยการได้นำลูกสุนัขบางแก้วครอกเดียวกันมาถวายเพื่อให้ทรงเลือก พระองค์ภาทรงรับสั่งกับลูกสุนัขเหล่านั้นว่า “ใครจะอยู่กับเรา ก็ให้เดินมาหาเรา” ทันใดนั้นมีลูกสุนัขเพศเมียเพียงตัวเดียวในครอกที่เดินเตาะแตะตรงเข้ามาหาพระองค์ ทรงรับสั่งปนพระสรวลว่า “นั่นไง สุนัขตัวนี้เค้าเลือก” และประทานชื่อว่า "คุณเต้าหู้" เมื่อเติบโตคุณเต้าหู้กลายเป็นสุนัขที่จงรักภักดีและหวงพระองค์มาก คอยหมอบเฝ้าอารักขาใกล้ชิดจนไม่มีใครกล้าเข้าใกล้พระองค์หากไม่ได้รับอนุญาต
5. คุณใจเพชร: ยอดนักกิจกรรมตระกูลเพชรผู้สร้างรอยยิ้ม
สุนัขพันธุ์บางแก้วที่มีความฉลาดปราดเปรื่องเป็นเลิศ ทรงตั้งชื่อให้อยู่ในกลุ่มตระกูล ‘เพชร’ (ร่วมกับคุณเพชรเงิน คุณเพชรเสือ และคุณเพชรสิงห์) คุณใจเพชรได้รับการฝึกฝนทักษะขั้นสูงจนสามารถเดินไต่ลวดและเดินทรงตัวบนขวดแก้วได้อย่างน่าอัศจรรย์ พระองค์มักประทานอนุญาตให้นำคุณใจเพชรไปแสดงความสามารถในงานการกุศลต่าง ๆ เพื่อระดมทุนและขายเสื้อยืดระดมทุนไปช่วยเหลือสุนัขและแมวจรจัดยากไร้ทั่วประเทศ
ไม่เพียงแต่มิติการกุศล พระองค์ภาทรงมีพระวิสัยทัศน์กว้างไกลด้านความมั่นคง โดยทรงเล็งเห็นว่า "กิจการสุนัขทหาร" และ "สุนัขใช้งาน" มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อความปลอดภัยของประเทศ ทรงก่อตั้งและจดทะเบียนคอกสุนัขทรงเลี้ยง "กองร้อย Von der 908" ตามมาตรฐานสากล เพื่อเพาะพันธุ์และฝึกฝนสุนัขสายพันธุ์เยอรมันเชพเพิร์ด (German Shepherd) ตามหลักสูตรการทดสอบสุนัขใช้งานระดับโลก หรือ IGP (International Gebrauchshund Prüfungsordnung)
ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2565 พระองค์ทรงนำสุนัขทรงเลี้ยงในสังกัดจำนวน 15 สุนัข เดินทางไปยังกองพันสุนัขทหาร อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา เพื่อเข้าร่วมการแข่งขันระดับชาติ Thailand Working Dog Championship by Royal Thai Army 2022 (TWD 2022) ชิงถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
กระทั่งในวันที่ 15 ธันวาคม 2565 ระหว่างที่พระองค์กำลังทรงทำการฝึกซ้อมสุนัขใช้งานด้วยพระองค์เองในสนามฝึก พระองค์ได้ทรงพระประชวรและหมดพระสติลงด้วยพระอาการทางพระหทัย คณะแพทย์ประจำพระองค์ได้กราบทูลเชิญเสด็จไปปฐมพยาบาล ณ โรงพยาบาลปากช่องนานา ก่อนเชิญเสด็จประทับเฮลิคอปเตอร์พระที่นั่งเพื่อเข้าประทับรักษาพระองค์อย่างใกล้ชิด ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย เป็นระยะเวลายาวนาน
จนกระทั่งเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2569 เวลา 19.48 น. สำนักพระราชวังได้ออกแถลงการณ์แจ้งว่า สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ ได้สิ้นพระชนม์ลงอย่างสงบ ด้วยพระอาการทรุดหนักจากการติดเชื้อในช่องท้อง สิริพระชันษาปีที่ 47 สร้างความโทมนัสอาลัยแก่ปวงชนชาวไทยและสิ่งมีชีวิตทุกชีวิตที่เคยได้รับพระเมตตาใต้ร่มพระบารมี
แม้ในวันนี้พระองค์จะเสด็จสู่ฟากฟ้าสุราลัยแล้ว แต่เรื่องราวของ "เจ้าฟ้าผู้ทรงอุ้มชูสี่ขา" และคุณงามความดีทั้งหมดจะยังคงสถิตอยู่ในใจของคนไทยนิจนิรันดร์ น้อมสำนึกในพระกรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น
ภาพ @ Facebook : เรารัก สมเด็จเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา : Our Beloved HRH Princess Bajrakitiyabha
Facebook : จิตอาสา ๙๑๐ ปกป้องสถาบัน
