วิกฤตลำตะคอง! ซูเปอร์เอลนีโญทำน้ำแห้ง ถนนปี 15 โผล่พ้นน้ำ

นครราชสีมา (17 สิงหาคม 2569) - โครงการชลประทานจังหวัดนครราชสีมา รายงานสถานการณ์น้ำเก็บกักล่าสุดภายในอ่างเก็บน้ำลำตะคอง อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งเป็นแหล่งน้ำและเส้นเลือดใหญ่หล่อเลี้ยงประชาชนในพื้นที่ 5 อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองนครราชสีมา, อำเภอสีคิ้ว, อำเภอสูงเนิน, อำเภอขามทะเลสอ และอำเภอเฉลิมพระเกียรติ พบว่า ระดับน้ำลดต่ำลงอย่างรวดเร็วและน่ากังวล เนื่องจากประเทศไทยได้รับผลกระทบจากปรากฏการณ์เอลนีโญและซูเปอร์เอลนีโญ ส่งผลให้เกิดภาวะฝนทิ้งช่วงยาวนาน ปริมาณฝนตกลงมาต่ำกว่าค่าปกติ ประกอบกับอุณหภูมิที่สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว สภาพอากาศที่แปรปรวนนี้สร้างความเสี่ยงต่อวิกฤตภัยแล้ง ขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค และอาจส่งผลกระทบต่อภาคการเกษตรเป็นวงกว้าง

 

จากการตรวจสอบข้อมูลปริมาณน้ำ ปัจจุบันอ่างเก็บน้ำลำตะคองมีระดับน้ำเก็บกักเหลือเพียง 102.49 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือคิดเป็นร้อยละ 32.59 ของความจุระดับเก็บกักทั้งหมด 314.49 ล้านลูกบาศก์เมตร ถือว่าอยู่ในเกณฑ์น้ำน้อย โดยปริมาณน้ำคงเหลือดังกล่าวนั้น มีปริมาตรน้ำที่สามารถนำมาใช้งานได้จริงเพียง 79.77 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือร้อยละ 27.34 เท่านั้น ขณะที่เมื่อวานนี้มีน้ำไหลเข้าอ่างฯ เพียง 0.61 ล้านลูกบาศก์เมตร ทำให้มีน้ำไหลเข้าอ่างฯ สะสมตั้งแต่ต้นปีเพียง 49.51 ล้านลูกบาศก์เมตร สวนทางกับภาระการส่งจ่ายน้ำในแต่ละวันที่ต้องกระจายไปตามกิจกรรมหลัก ทั้งการผลิตน้ำประปาเพื่อการอุปโภค-บริโภค, การรักษาระบบนิเวศลำน้ำ, ภาคการเกษตรในเขตชลประทาน และภาคอุตสาหกรรม โดยในวันนี้ยังคงต้องระบายน้ำออกจากอ่างฯ ในอัตรา 6 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที หรือเฉลี่ยวันละ 0.51 ล้านลูกบาศก์เมตร

 

จากระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำลำตะคองที่แห้งขอดลงอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้พื้นที่ท้ายเขื่อนบริเวณบ้านท่างอย ตำบลหนองสาหร่าย อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา เกิดปรากฏการณ์ถนนมิตรภาพสายเก่า ซึ่งเป็นถนนสายประวัติศาสตร์ไทย-สหรัฐฯ ที่ก่อสร้างเมื่อปี 2515 และเคยจมอยู่ใต้น้ำมานาน ได้โผล่พ้นน้ำขึ้นมาปรากฏให้เห็นเป็นทางยาวหลายกิโลเมตร ขณะเดียวกันชาวบ้านที่ประกอบอาชีพประมงพื้นบ้านต่างได้รับผลกระทบ ต้องแจวเรือออกไปหาจับปลาไกลจากชายฝั่งมากขึ้น เนื่องจากระดับน้ำที่ลดลงทำให้น้ำขอบอ่างตื้นเขิน ปลาต้องว่ายออกไปอยู่อาศัยในบริเวณน้ำลึกกลางอ่างฯ

 

อย่างไรก็ดี เมื่อเปรียบเทียบปริมาตรน้ำเก็บกักภาพรวมของอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ทั้ง 4 แห่งในจังหวัดนครราชสีมา ได้แก่ อ่างเก็บน้ำลำตะคอง, อ่างเก็บน้ำลำพระเพลิง, อ่างเก็บน้ำมูลบน และอ่างเก็บน้ำลำแชะ พบว่าอ่างฯ ลำตะคองและอ่างฯ ลำพระเพลิง มีปริมาณน้ำปีนี้มากกว่าช่วงเวลาเดียวกันของปีที่แล้ว ขณะที่อ่างฯ มูลบนและอ่างฯ ลำแชะ มีน้ำน้อยกว่าปีที่แล้ว เนื่องจากฝนตกในพื้นที่ต้นน้ำของแต่ละอ่างฯ ไม่เท่ากัน สำหรับภาพรวมอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ 4 แห่ง และอ่างเก็บน้ำขนาดกลางอีก 25 แห่งในจังหวัดนครราชสีมา มีน้ำเก็บกักรวมกันไม่ถึงครึ่ง โดยเหลืออยู่เพียง 423.63 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือคิดเป็นร้อยละ 34.58 เท่านั้น ทางโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาฯ จึงต้องวางแผนบริหารจัดการน้ำอย่างรัดกุมสูงสุด เนื่องจากคาดว่าซูเปอร์เอลนีโญจะทวีความรุนแรงลากยาวไปถึงปี 2570 จึงจำเป็นต้องเน้นสงวนน้ำไว้ใช้อุปโภค-บริโภคและรักษาระบบนิเวศเป็นหลัก และอาจพิจารณางดส่งน้ำเพื่อการเกษตรหากปริมาณน้ำลดต่ำลงเข้าขั้นวิกฤต