ถึงบางอ้อ "นักวิชาการ" เผยสาเหตุที่แท้จริง น่านน้ำท่วมหนักทุกปี

จากกรณีสถานการณ์น้ำท่วมน่าน ซึ่งได้รับผลกระทบจากฝนตกหนักและน้ำป่าไหลหลาก ล่าสุดวันที่ 20 ส.ค. 2569 ดร.สนธิ คชวัฒน์ ผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อม ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว “Sonthi Kotchawat” อธิบายถึงสาเหตุที่ อ.ปัว จ.น่าน มักเผชิญปัญหาฝนตกหนักและน้ำท่วมเป็นประจำดร.สนธิ ระบุว่า

 

 

ทำไม? อ.ปัว จ.น่านฝนตกน้ำท่วมหนักเป็นประจำ

1.อำเภอปัว จังหวัดน่าน มีพื้นที่410,852 ไร่ โดยมีภูมิประเทศเป็นหุบเขาและภู เขาสูงชันขนาบข้าง ตรงกลางเป็นแอ่งที่ ราบแคบ พื้นที่บนภูเขามีการปลูกพืชเชิงเดี่ยวเช่น ข้าว โพดเลี้ยงสัตว์)เป็นวงกว้างซึ่งทำให้ลดความสามารถในการอุ้มน้ำของดินซึ่งปัจจัยนี้เมื่อร่วมกับฝนตกหนักสะสมทำให้เกิดน้ำป่าไหลหลากและน้ำท่วมฉับพลันรุน แรงเกือบทุกปี

 

ปัจจุบันพื้นที่อำเภอปัว จังหวัดน่าน มีการปลูกพืชไร่ที่เป็นพืชเชิงเดี่ยว (โดยเฉพาะข้าวโพดเลี้ยงสัตว์และข้าวไร่) บนพื้นที่ภูเขาและพื้นที่ลาดชันรวมกันประมาณหลายหมื่นไร่ ซึ่งหากพิจารณาเฉพาะข้อมูลจากงานวิจัยเชิงลึกในอดีต (เช่น ลุ่มน้ำสาขายาว-อวน-มวบ ในเขตตำบลอวน อำเภอปัว)พบว่ามีพื้นที่ป่าถูกเปลี่ยนเป็นไร่ข้าวโพดไปแล้วมากกว่า 35,440 ไร่ ขณะที่ในภาพรวมทั้งจังหวัดน่านมีพื้นที่ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สูงถึงเกือบ 800,000 ไร่

 

2.สาเหตุของน้ำท่วมเกือบทุกปี
2.1.ฝนตกหนักสะสม เมื่อเกิดร่องมรสุมพาดผ่าน ปริมาณฝนที่ตกบนเขาสูงเกินกว่าดินจะดูดซับไหว
2.2.การไหลบ่ารวดเร็ว ภูมิประเทศที่ชันและขาดพื้นที่ป่าซับน้ำ ทำให้น้ำฝนรวมตัวกันหลากลงสู่ลำน้ำสาขาและที่ราบต่ำอย่างรวดเร็ว
2.3.ข้อจำกัดการระบายน้ำ มวลน้ำมักล้นตลิ่งลำน้ำปัวและไหลต่อเนื่องไปยังอำเภอท่าวังผาและอำเภอเมืองน่าน
3.ในอดีตมีพื้นที่เพาะปลูกข้าวโพดสะ สมในจังหวัดน่านสูงถึงเกือบ 8 แสนไร่ และมีเขาหัวโล้นจากการปลูกพืชเชิง เดี่ยวรวมกันถึง1.8ล้านไร่จากพื้นที่จ.ป่าไม้ทั้งหมดของจังหวัดน่านประมาณ 7.5 -7.6 ล้านไร่

 แม้ปัจจุบันหน่วยงานภาครัฐและเอกชนจะร่วมกันใช้ศาสตร์พระราชาฟื้นฟูป่าและส่งเสริมเกษตรประณีต แต่พื้นที่ป่าดิบเขาที่เคยถูกแปรสภาพเป็นไร่ข้าว โพดบนภูเขาสูงชันก็ยังคงทิ้งร่องรอยความเสื่อมโทรมของหน้าดินเอาไว้เป็นวงกว้าง

หลังโพสต์ดังกล่าวเผยแพร่ มีชาวเน็ตเข้ามาแสดงความคิดเห็นจำนวนมาก ทั้งเสนอแนวทางจัดการน้ำและฟื้นฟูป่า อาทิ

• ดีนะครับอาจารย์ มีรัฐบาลชุดหนึ่งจะส่งเสริมปลูกข้าวโพดไร่ละ 2 พันบาท เพื่อส่งเสริมบริษัทเอกชนขายเมล็ดพันธุ์ ขายปุ๋ย ขายยา ครับ
• ควรทำแนวทิศทางน้ำให้ชัดเจนแล้วนะคะ ไม่งั้นก็จะซ้ำแบบเดิมทุกปี
• กางแผนที่ กระจาย ทางน้ำไหล มีบ่อรับน้ำ..เป็นระยะๆ...ปลูกหญ้าแฝกรอบๆบ่อ น่าจะบรรเทาทุกข์ได้ ในระยะสั้น ระยะยาวป่าถาวร
• สงสารชาวน่านมากคะ
• มีเเต่เขาหัวโล้น?
   

 

ขอบคุณ Sonthi Kotchawat