- 02 ต.ค. 2569
หมอเตือน “โรคฉี่หนู” ภัยร้ายที่มากับน้ำท่วม เชื้อเข้าทางบาดแผลและซอกเท้า อาจรุนแรงถึงไตวาย ตับวาย และเสียชีวิต
"นายแพทย์สมาธิ นิชานนท์" ได้ออกมาโพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก นายแพทย์สมาธิ ระบุเกี่ยวกับโรคฉี่หนู ซึ่งเป็นอีกหนึ่งโรคอันตรายที่มากับน้ำท่วม ระบุว่า
โรคที่กำลังจะมากับน้ำท่วม 📌โรคฉี่หนู (Leptospirosis ) เพราะ เชื้อจะเข้าทางรอยน้ำกัดเท้า(ติดเชื้อรา ฮ่องกงฟุต) เท้าที่แช่น้ำนานๆจะเปื่อยแดง ลอก โดยเฉพาะที่ง่ามเท้า เป็นทางเข้าของเชื้อฉี่หนูได้ ซึ่งอันตรายถึงชีวิต
Leptospirosis 📌(เลปโตสไปโรซิส : โรคฉี่หนู) เป็นโรคอันตรายถึงชีวิตที่ระบาดมากหน้าฝน
📌สาเหตุ ติดเชื้อแบคทีเรียรูปเกลียว (Leptospira interrogans spp. เป็น spirochete bacteria) โดยเชื้อนี้จะอยู่อาศัย แพร่พันธุ์ในท่อหน่วยไต(renal tubules)ของหนู (รวมถึง อยู่ในวัว ควาย แพะ แกะ หมู แต่พบมากที่สุด คือ หนูนา ) โดยไม่ก่อโรคในหนู พอหนูปัสสาวะออกมา ปนเปื้อนในน้ำ ดิน ในนา ไร่
เแอ่งน้ำ ดิน โคลน และเชื้ออาศัยในสิ่งแวดล้อมได้ 16-24 วัน และเชื้อจะถูกทำลายด้วยความแห้ง แสงแดด อุณหภูมิสูง 45 องศา สบู่
📌เชื้อติดเข้าสู่คนทางบาดแผลเล็กๆ ซอกมือ ซอกเท้า ของชาวนา ชาวไร่ (ควรใส่รองเท้าบู๊ท ทำความสะอาดมือเท้าด้วยสบู่ หลังทำงานเสร็จทุกครั้ง) หรือทางปอดก็ได้
📌อาการ ระยะฟักตัว 2-3 วัน ถึง 2-3 สัปดาห์ หลังรับเชื้อ คนไข้จะมีอาการสำคัญ คือ ไข้ ปวดศีรษะ ตาแดง ปวดกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะ ปวดน่อง ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน อาจพบผื่นจุดเลือดออกที่ขา (petechiae) โดยอาการเหล่านี้จะเป็นประมาณ 1 สัปดาห์ คนไข้อาจจะรู้สึกดีขึ้น แต่ถ้าไม่ได้รักษาอย่างถูกต้อง ต่อมาอาการจะกลับมารุนแรงอีกครั้ง โดยจะส่งผลต่ออวัยวะสำคัญ จะมีอาการ ไข้สูง ไตวาย ตับวาย ตัวเหลือง ตาเหลือง คอแข็ง เยื่อบุสมองอักเสบ เลือดออกในปอด ไอเป็นเลือด และเสียชีวิตได้
📌วินิจฉัยแยกโรค เช่น ไข้หวัดใหญ่ ไข้เลือดออก ไข้ไทฟอยด์ มาลาเรีย
📌การตรวจวินิจฉัยโรค ส่งตรวจเลือด CBC การทำงานตับไต blood culture ,ส่ง PCR for Lepto DNA
Lepto antibodies ต่างๆเช่น MAT IFA Lepto IgM แต่ความไวต่ำในการติดเชื้อแรกๆ อาจต้องทำซ้ำใน 7-14 วัน ,ส่ง CXR
ถ้าไข้เกิน 7 วัน ส่ง Urine/CSF culture/PCR ด้วย
📌การรักษา
1.ระยะแรก ให้ Doxycycline 100 mg * 2 เวลา 7 วัน
หรือ Azithromycin 500 mg *3 วัน แล้วนัดติดตามอาการมาเจาะเลือดยืนยันวินิจฉัย
2.หากอาการรุนแรงให้ Admit เข้ารพ. พิจารณาให้
PGS 1.5 ล้านยูนิตทุก 6 ชั่วโมง
หรือ Ceftriaxone 1 gm ทุก 12 ชั่วโมง
ร่วมกับ doxycycline 100 mg *2 เวลา
3.อาการหนักมาก ส่งต่อ เข้า ICU รักษาอาการช๊อคความดันต่ำ ให้สารน้ำและดูอาการทางปอด เลือดออกในปอด ใช้เครื่องช่วยหายใจ หรือ ECMO พยุงการทำงานปอด
4. ไตวาย ดูปัสสาวะ BUN/Cr Elextrolyte พิจารณาฟอกไต ถ้ามีอาการไตวายมาก
5.ตับวาย เฝ้าระวังเลือดออกผิดปกติ ดู PT /INR
6.ดูอาการเลือดออก UGIB ,เลือดออกในปอด
ทางที่ดีควรตระหนักแต่เริ่มแรก เกษตรกร คนมีความเสี่ยงให้ป้องกัน ใส่รองเท้าบู๊ท โดยเฉพาะเวลามีบาดแผล หรือแม้แต่เชื้อรา ฮ่องกงฟุตที่ง่ามเท้า เชื้อก็เข้าได้ คนไข้ควรไปพบแพทย์ให้เร็วและได้ยาฆ่าเชื้อ(Doxycycline)ให้เร็วตั้งแต่ระยะแรก
จะได้ไม่เข้าสู่ระยะรุนแรง เพราะมีอัตราตายสูง ตั้งแต่ 5-18% ครับ
