รู้จัก สัตว์ปีกยุคไดโนเสาร์ อายุ 150 ล้านปี ขนาดเท่าอีกา แต่ถ้าคิดว่าบินได้เหมือนนก คุณอาจเข้าใจผิด

เพราะจากข้อมูล "สำนักข่าวซินหัว" รายงานการศึกษาพบว่าฟอสซิลชนิดนี้ เรียกว่า "นกเย่ว์จั๋วอาร์นิส" เป็นตัวอย่างนกเก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยค้นพบและสูญเสียความสามารถในการบินร่อน มีบางส่วนของร่างกายดูเหมือนนก แต่ยังคงลักษณะเหมือนไดโนเสาร์ 

 

ร่างกายนก แต่หัวใจไดโนเสาร์ คิดภาพออกไหมคะ คือมีลักษณะ ฟันหยักเรียงชิดกัน มีนิ้วเท้าที่สองที่สามารถยืดเหยียดออกได้มาก เป็นลักษณะเฉพาะที่พบในกลุ่มไดโนเสาร์ไดโนไนโคซอร์ มากกว่าที่จะพบในนก ทีนี้นักวิจัยของจีนได้ศึกษาเปรียบเทียบกันอย่างละเอียดด้วยสองวิธีการเพื่อเปรียบเทียบลักษณะเฉพาะของนกเย่ว์จั๋วอาร์นิสกับนกเก่าแก่ชนิดอื่นๆ รวมถึงสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ใกล้เคียง และพบว่าสัดส่วนปีกและขาของนกเย่ว์จั๋วอาร์นิสคล้ายคลึงกับนกที่อาศัยอยู่บนพื้นดินในปัจจุบันและกลุ่มสัตว์ปีกที่ไม่ใช่นกบางชนิด บ่งชี้ว่านกเย่ว์จั๋วอาร์นิสใช้ชีวิตบนบกและไม่สามารถบินได้นั่นเองค่ะ

 

ฟอสซิลยุคจูราสสิกค้นพบในฝูเจี้ยน ท้าทายสมมติฐาน 'วิวัฒนาการนก' ยุคแรก

ปักกิ่ง, 18 ต.ค. สำนักข่าวซินหัว รายงานว่า -- คณะนักวิจัยจากสถาบันบรรพชีวินวิทยาสัตว์มีกระดูกสันหลังและมานุษยวิทยาบรรพกาล สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์แห่งชาติจีน และสถาบันธรณีศาสตร์ของมณฑลฝูเจี้ยนทางตะวันออกของจีน เปิดเผยว่าซากฟอสซิลยุคจูราสสิกที่ขุดค้นพบในภาคตะวันออกของจีนเมื่อไม่นานนี้ทำให้เหล่านักวิทยาศาสตร์ต้องทบทวนสมมติฐานพื้นฐานที่สุดข้อหนึ่งเกี่ยวกับวิวัฒนาการของนก นั่นคือนกยุคแรกวิวัฒนาการจนมีความสามารถบินร่อนที่ดียิ่งขึ้นเสมอ

ซากฟอสซิลของนกเย่ว์จั๋วอาร์นิส (Yuezhuornis yangyuanensis) ที่มีความเก่าแก่ 150 ล้านปี ถูกค้นพบที่อำเภอเจิ้งเหอของมณฑลฝูเจี้ยน มีขนาดลำตัวใกล้เคียงกับอีกาและมีชีวิตอยู่ในยุคจูราสสิกตอนปลาย โดยสิ่งที่น่าประหลาดใจเกี่ยวกับนกชนิดนี้ไม่ใช่ความสามารถบินร่อนที่ดีเยี่ยม แต่กลับเป็นข้อเท็จจริงที่ว่ามันอาจบินไม่ได้เลย

ผลการศึกษาพบว่านกเย่ว์จั๋วอาร์นิสเป็นตัวอย่างนกที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยค้นพบที่สูญเสียความสามารถบินร่อน มีบางส่วนของร่างกายดูเหมือนนก เช่น โครงสร้างกระดูกเชิงกรานและขาหลัง แต่ยังคงมีลักษณะเฉพาะจากบรรพบุรุษที่เป็นไดโนเสาร์ เช่น ฟันหยักเรียงชิดกันและนิ้วเท้าที่สองที่สามารถยืดเหยียดออกได้มาก ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะที่มักพบในกลุ่มไดโนเสาร์ไดโนไนโคซอร์ (deinonychosaurs) มากกว่าที่จะพบในนก

คณะนักวิจัยได้วิเคราะห์อย่างละเอียดด้วยสองวิธีการเพื่อเปรียบเทียบลักษณะเฉพาะของนกเย่ว์จั๋วอาร์นิสกับนกเก่าแก่ชนิดอื่นๆ รวมถึงสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ใกล้เคียง และพบว่าสัดส่วนปีกและขาของนกเย่ว์จั๋วอาร์นิสคล้ายคลึงกับนกที่อาศัยอยู่บนพื้นดินในปัจจุบันและกลุ่มสัตว์ปีกที่ไม่ใช่นกบางชนิด บ่งชี้ว่านกเย่ว์จั๋วอาร์นิสใช้ชีวิตบนบกและไม่สามารถบินได้

ผลการศึกษาจัดให้นกเย่ว์จั๋วอาร์นิสอยู่ในกลุ่มเอเวียเล (Avialae) อย่างชัดเจน ซึ่งเป็นกลุ่มที่รวมนกสมัยใหม่และญาติใกล้ชิดที่สูญพันธุ์ไปแล้ว กล่าวโดยง่ายคือนกเย่ว์จั๋วอาร์นิสอยู่บนแผนภูมิวิวัฒนาการในตำแหน่งที่อยู่เหนืออาร์คีออปเทอริกซ์ (Archaeopteryx) ซึ่งเป็นนกยุคแรกที่มีชื่อเสียงและค้นพบในเยอรมนี หมายความว่านกเย่ว์จั๋วอาร์นิสมีความใกล้ชิดกับนกสมัยใหม่มากกว่าอาร์คีออปเทอริกซ์เล็กน้อย

นอกจากนั้นนกเย่ว์จั๋วอาร์นิสยังเป็นกลุ่มญาติใกล้ชิดที่สุดของเจิ้งเหอออร์นิส (Zhengheornis) ซึ่งเป็นนกยุคแรกอีกชนิดที่ค้นพบจากแหล่งฟอสซิลเดียวกันในมณฑลฝูเจี้ยน หมายความว่านกทั้งสองชนิดมีบรรพบุรุษร่วมกันและเป็นญาติใกล้ชิดกันมากที่สุดบนแผนภูมิวิวัฒนาการดังกล่าว

การค้นพบนกที่ไม่สามารถบินได้และอาศัยอยู่บนพื้นดินจากยุคจูราสสิกตอนปลายได้ท้าทายแนวคิดที่ว่าการบินเป็นแรงขับเคลื่อนหลักที่กำหนดวิวัฒนาการของนกในยุคแรกเริ่ม ตรงกันข้าม การค้นพบนี้ชี้ว่านกยุคแรกบางชนิดมีเส้นทางวิวัฒนาการที่ไม่ได้มุ่งเน้นความสามารถบินร่อน ซึ่งสะท้อนความหลากหลายทางนิเวศวิทยาและสัณฐานวิทยาอันน่าทึ่งที่เกิดขึ้นในช่วงแรกของวิวัฒนาการของนก

ทั้งนี้ กลุ่มสิ่งมีชีวิตเจิ้งเหอ (Zhenghe Fauna) เป็นกลุ่มสิ่งมีชีวิตบนบกที่มีหลักฐานยืนยันจากการค้นพบซากฟอสซิลเต่า ตะพาบ ปลา และพืชจำนวนมาก โดยแหล่งนี้ถือเป็นสถานที่ทางใต้สุดของโลกที่มีการค้นพบและเก็บรักษาซากฟอสซิลนกในกลุ่มเอเวียเลจากยุคจูราสสิกตอนปลายไว้

 

(แฟ้มภาพซินหัว : สถานที่ค้นพบซากฟอสซิลเย่ว์จั๋วอาร์นิส หยางหยวนเอนซิส ในอำเภอเจิ้งเหอ มณฑลฝูเจี้ยนทางตะวันออกของจีน)

ขอบคุณภาพและที่มาจาก : สำนักข่าวซินหัว