ผลตรวจ แม่น้ำสาย หลังพบสีแปลกๆ ผิดปกติ ใครบริโภค เสี่ยงมะเร็งอื้อ

สถานการณ์ปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำสาย จ.เชียงราย ยังคงเป็นที่จับตา หลังตรวจพบสารหนูและค่าความขุ่นในน้ำดิบสูงเกินมาตรฐาน จนกระทบต่อการผลิตน้ำประปาในพื้นที่ อ.แม่สาย ทำให้ต้องลดปริมาณการจ่ายน้ำและสร้างความเดือดร้อนให้ประชาชน ล่าสุดผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย พร้อมหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่ตรวจสอบคุณภาพน้ำและติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด ขณะที่ชาวบ้านยังกังวลเรื่องผลกระทบต่อสุขภาพและการเกษตร

 

มีรายงานว่า นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย พร้อมด้วย นายวรายุทธ ค่อมบุญ นายอำเภอแม่สาย นายอนุชา ยอดเชียงคำ นายกเทศมนตรีตำบลแม่สาย นายคมสัน สันมา ผู้จัดการการประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) สาขาแม่สาย และนางสาวปิยนุช ทรวงคำ ผู้อำนวยการส่วนการจัดการคุณภาพน้ำ อากาศและเสียง สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่) กรมควบคุมมลพิษ นำคณะลงพื้นที่ตรวจวัดคุณภาพน้ำในแม่น้ำสาย บริเวณบ้านถ้ำผาจม (หัวฝาย) อ.แม่สาย จ.เชียงราย หลังพบว่าปริมาณน้ำในแม่น้ำสายลดลง ส่งผลให้ความเข้มข้นของสารปนเปื้อนเพิ่มสูงขึ้น

 

สืบเนื่องจากเมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายนที่ผ่านมา กปภ.สาขาแม่สาย ตรวจพบสารปนเปื้อนในน้ำดิบสูงผิดปกติและไม่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ส่งผลให้ต้องลดกำลังการผลิตและจ่ายน้ำประปาในพื้นที่ ต.แม่สาย และ ต.เวียงพางคำ รวม 14 หมู่บ้าน โดยจ่ายน้ำได้เพียงร้อยละ 60 สร้างความเดือดร้อนให้ประชาชนจากปริมาณน้ำที่ไม่เพียงพอต่อการใช้งาน

นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เปิดเผยว่า จังหวัดได้ติดตามและควบคุมสถานการณ์ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดตั้งแต่เกิดเหตุ โดยขณะนี้สถานการณ์เริ่มคลี่คลาย สามารถเพิ่มกำลังการผลิตและจ่ายน้ำประปาได้ประมาณร้อยละ 80 แล้ว พร้อมประสานสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 ลงพื้นที่เฝ้าระวังและตรวจวัดคุณภาพน้ำอย่างต่อเนื่อง

สำหรับแผนรับมือระยะยาวของ กปภ.สาขาแม่สาย แบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ 1. เตรียมผันน้ำจากแม่น้ำโขงมาใช้ในพื้นที่ อ.แม่สาย 2. ผันน้ำจากแม่น้ำลาว เพื่อกระจายการจ่ายน้ำให้ครอบคลุมทั่ว จ.เชียงราย และ 3. นำน้ำจากแม่น้ำคำ ต.แม่คำ อ.แม่จัน มาใช้ในระยะยาว ส่วนมาตรการเร่งด่วนได้เตรียมแท็งก์น้ำสำรองสำหรับกักเก็บน้ำประปา เพื่อแจกจ่ายและบรรเทาความเดือดร้อนให้ประชาชนในเบื้องต้น

 

ด้านนางสาวปิยนุช ทรวงคำ ผู้อำนวยการส่วนการจัดการคุณภาพน้ำ อากาศและเสียง สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่) ระบุว่า จากการตรวจวัดคุณภาพน้ำ สารเคมี และโลหะหนักเป็นประจำทุกเดือน พบว่าในช่วงต้นเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ค่าสารปนเปื้อนในแม่น้ำสายเคยพุ่งสูงกว่าค่ามาตรฐานถึง 28 เท่า ก่อนจะค่อย ๆ ลดลงมาอยู่ที่ระดับเฉลี่ย 0.012-0.017 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งยังถือว่าอยู่ในระดับสูง

 

ทั้งนี้ สารปนเปื้อนดังกล่าวเกิดจากฝนที่ตกลงมาในพื้นที่ต้นน้ำและชะล้างสารเคมีลงสู่ลำน้ำ ขณะที่ผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำในแม่น้ำกก แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง เมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา ยังคงอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน

ขณะที่นายคมสัน สันมา ผู้จัดการ กปภ.สาขาแม่สาย ชี้แจงถึงสาเหตุที่ต้องลดกำลังการผลิตว่า เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายนที่ผ่านมา พบว่าน้ำดิบที่สูบขึ้นมาจากแม่น้ำสายมีความขุ่นผิดปกติ โดยผลตรวจเบื้องต้นพบค่าสารหนูเกินมาตรฐาน และค่าความขุ่นพุ่งสูงถึง 14,000 NTU ซึ่งเกินขีดความสามารถของระบบผลิตน้ำประปาอย่างมาก เมื่อเทียบกับช่วงหน้าแล้งที่มีค่าความขุ่นประมาณ 800 - 1,000 NTU และช่วงน้ำหลากอยู่ที่ 3,000 - 6,000 NTU

 

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ กปภ.อยู่ระหว่างรอการก่อสร้างสถานีผลิตน้ำประปาเชียงแสนให้แล้วเสร็จ เพื่อเปลี่ยนไปสูบน้ำจากแม่น้ำโขงบริเวณเชียงแสน ส่งมาใช้ในพื้นที่ อ.แม่จัน และ อ.แม่สาย พร้อมยกเลิกโรงสูบน้ำประปาจุดปัจจุบันอย่างถาวร

 

ขณะที่ชาวบ้านในพื้นที่บ้านถ้ำผาจม อ.แม่สาย เปิดเผยถึงความกังวลว่า ปัจจุบันประชาชนที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำสายและแม่น้ำรวกต่างงดบริโภคปลาและสัตว์น้ำตามธรรมชาติ โดยหันไปซื้อปลาเลี้ยงจากบ่อมารับประทานแทน นอกจากนี้ การสูบน้ำบาดาลขึ้นมาใช้ยังทำให้บางคนมีอาการคันตามผิวหนัง เมื่อประสบปัญหาน้ำประปามีสีขุ่นแดง ยิ่งเพิ่มความกังวลจนหลายครอบครัวไม่กล้านำน้ำมาใช้อาบ และต้องเสียค่าใช้จ่ายซื้อน้ำบรรจุขวดมาใช้อุปโภคบริโภคเป็นการชั่วคราว

 

ด้านนายสมาย มงคลคลี อายุ 65 ปี เกษตรกรผู้ปลูกกระเทียมส่งตลาดเช้าแม่สายมานานกว่า 30 ปี ซึ่งมีสวนอยู่ห่างจากแม่น้ำสายประมาณ 200 เมตร เปิดเผยด้วยความกังวลว่า รู้สึกหวาดกลัวว่าสารพิษจะซึมเข้าสู่ต้นกระเทียม แต่ไม่รู้ว่าจะทำอย่างไร เพราะเป็นเพียงชาวบ้านธรรมดาที่ไม่มีปากมีเสียงไปเรียกร้องกับใคร จึงทำได้เพียงก้มหน้ารับผลกระทบและอยู่ร่วมกับปัญหาน้ำปนเปื้อนต่อไป พร้อมฝากความหวังให้รัฐบาลเข้ามาช่วยแก้ไขปัญหาอย่างจริงจังเสียที

 

ด้าน เพจเฟซบุ๊ก หมอแล็บแพนด้า ของ ทนพ.ภาคภูมิ เดชหัสดิน นักเทคนิคการแพทย์และอินฟลูเอนเซอร์ด้านสุขภาพชื่อดัง โพสต์ข้อความเตือนภัยกรณีสารหนูปนเปื้อนในแหล่งน้ำ โดยระบุว่า สารหนูที่ถูกปล่อยลงสู่แม่น้ำสายและไหลต่อไปยังแม่น้ำโขง จัดเป็นสารก่อมะเร็งกลุ่ม 1

 

โดยสารหนูมีความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งหลายชนิด ได้แก่ มะเร็งผิวหนัง มะเร็งปอด มะเร็งตับ และมะเร็งไต นอกจากนี้ ยังอาจส่งผลกระทบต่อระบบไหลเวียนเลือดและระบบประสาท ทำให้ปลายนิ้วขาดเลือด มีอาการชา เนื้อเยื่อเน่า และกล้ามเนื้ออ่อนแรง

หมอแล็บแพนด้ายังเตือนว่า ปัญหาดังกล่าวอาจไม่ใช่เรื่องไกลตัว เพราะหากสารปนเปื้อนเข้าสู่แหล่งน้ำและห่วงโซ่อาหาร ก็อาจเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงจากการบริโภคอาหารและน้ำดื่มของประชาชน จึงเป็นอีกประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพที่ต้องจับตาอย่างใกล้ชิด