- 12 พ.ย. 2569
ชาวแม่สายยื่นหนังสือถึงนายกฯ เสนอ 9 มาตรการแก้พิษสารปนเปื้อนแม่น้ำสาย-กก จี้ระงับนำเข้าแร่เมียนมา ส่วนกลางเตรียมลงพื้นที่รับฟัง 16 พ.ย. นี้
เชียงราย (12 พฤศจิกายน 2569) - ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อเวลา 13.00 น. ของวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 ณ ที่ว่าการอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ตัวแทนประชาชนจากชุมชนสายลมจอย และชุมชนถ้ำผาจม นำโดย นายประจักร์ เครือศรี พร้อมด้วยกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำ RMC 1–3 นำโดย นายทองคำ อินพรหม ได้เดินทางเข้ายื่นหนังสือร้องเรียนถึง นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ผ่าน นายวรายุทธ ค่อมบุญ นายอำเภอแม่สาย เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งแก้ไขปัญหาผลกระทบจากสารปนเปื้อนในแม่น้ำสายและแม่น้ำกก ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับกิจกรรมทำเหมืองแร่ในประเทศเมียนมา
สำหรับข้อเรียกร้องทั้ง 9 ข้อจากประชาชน ประกอบด้วย:
- ขอให้นายกรัฐมนตรีและคณะลงพื้นที่อำเภอแม่สาย เพื่อรับฟังปัญหาและความเดือดร้อนจากชาวบ้านโดยตรง
- ยุติการนำเข้าแร่ดีบุก พลวง ตะกั่ว และแมงกานีสจากประเทศเมียนมา เพื่อใช้เป็นมาตรการผลักดันการแก้ไขปัญหามลพิษข้ามพรมแดน
- จัดส่งรถผลิตน้ำสะอาดเคลื่อนที่ของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) เข้าช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบ
- เร่งรัดโครงการอ่างเก็บน้ำแม่คำ อำเภอแม่จัน เพื่อนำมาใช้เป็นแหล่งน้ำดิบทางเลือกทดแทนแม่น้ำที่มีสารปนเปื้อน
- เร่งจัดหาแหล่งน้ำบาดาลเพื่อรองรับพื้นที่การเกษตรกว่า 60,500 ไร่ ให้ทันต่อฤดูทำนาปรังในเดือนธันวาคมนี้
- จัดตั้งศูนย์ตรวจโลหะหนักในดิน สัตว์น้ำ และพืชผลทางการเกษตรขึ้นในจังหวัดเชียงราย เพื่อความรวดเร็วในการเฝ้าระวังและตรวจสอบความปลอดภัย
- ผลักดันให้เกิดการประชุมคณะทำงานร่วมไทย–เมียนมา เพื่อตรวจสอบคุณภาพน้ำร่วมกัน โดยเปิดโอกาสให้ภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม
- จัดตั้งคณะทำงานร่วมระหว่างภาครัฐ นักวิชาการ และประชาชน เพื่อแก้ไขปัญหามลพิษข้ามพรมแดนในลุ่มน้ำสาย กก รวก โขง สาละวิน และกระบุรี อย่างเป็นระบบ
- เร่งก่อสร้างพนังกั้นน้ำถาวร ริมแม่น้ำสายเพื่อป้องกันปัญหาน้ำท่วมซ้ำซาก โดยจะต้องไม่มีการย้ายชุมชนออกจากพื้นที่เดิม
นายประจักร์ เครือศรี ตัวแทนชุมชน ระบุว่า ขณะนี้ชาวบ้านมีความกังวลอย่างมากเกี่ยวกับความปลอดภัยของน้ำประปาและน้ำเพื่อการเกษตร จึงขอให้รัฐบาลจัดตั้งคณะทำงานร่วมที่เปิดโอกาสให้ประชาชนในพื้นที่ได้มีส่วนร่วมอย่างแท้จริง ไม่ใช่การออกมาตรการสั่งการจากส่วนกลางเพียงฝ่ายเดียว สำหรับแผนระยะยาวเสนอให้รัฐบาลใช้มาตรการระงับการนำเข้าแร่เพื่อกดดันให้เกิดการแก้ไขปัญหาที่ต้นน้ำในเมียนมา และเร่งก่อสร้างพนังกั้นน้ำถาวร ทดแทนแนวกระสอบทรายยักษ์ (บิ๊กแบ็ก) เดิมที่เริ่มเสื่อมสภาพลงแล้ว
ทางด้าน นายวรายุทธ ค่อมบุญ นายอำเภอแม่สาย กล่าวว่า ตนจะเร่งส่งต่อหนังสือข้อเรียกร้องทั้งหมดไปยังผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กระทรวงมหาดไทย และรัฐบาลโดยเร็วที่สุด พร้อมชี้แจงว่าปัญหาของแม่น้ำสายมีความซับซ้อนเนื่องจากเป็นแม่น้ำระหว่างประเทศ สำหรับการรับมือปัญหาน้ำประปาจากกรณีแม่น้ำสายขุ่นจัดและตรวจพบสารหนูเกินมาตรฐานเมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายนที่ผ่านมา จนต้องหยุดผลิตน้ำประปาชั่วคราวนั้น ทางอำเภอได้วางแผนฉุกเฉินไว้แล้วว่า หากเกิดเหตุซ้ำจนต้องหยุดผลิตน้ำเกิน 24 ชั่วโมง จะระดมรถบรรทุกน้ำจำนวน 8 คัน พร้อมประสานดึงน้ำจากแหล่งน้ำสำรอง ได้แก่ สถานีเกาะช้าง, ห้วยไคร้, แม่จัน และแหล่งน้ำบาดาล รวมถึงหากไม่เพียงพอจะขอรับการสนับสนุนกำลังจาก มทบ.37 ปภ. และมูลนิธิในพื้นที่ทันที ส่วนโครงการพนังกั้นน้ำถาวร ปัจจุบันยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษา ออกแบบและทบทวนการมีส่วนร่วม โดยงบประมาณระยะแรกราว 39 ล้านบาท ยังไม่ได้รับการจัดสรร
นายอำเภอแม่สาย เปิดเผยเพิ่มเติมว่า ในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 คณะผู้บริหารระดับสูงจากกระทรวงมหาดไทย กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) การประปาส่วนภูมิภาค และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จะเดินทางลงพื้นที่เพื่อตรวจเยี่ยมสถานีผลิตน้ำเกาะช้าง และเปิดหอประชุมอำเภอแม่สาย เพื่อรับฟังข้อเสนอจากประชาชนโดยตรง นอกจากนี้ ในวันที่ 12 พฤศจิกายน จะมีการหารือระดับรัฐบาลไทย–เมียนมา ซึ่งคาดว่าจะมีการหยิบยกประเด็นมลพิษข้ามพรมแดนในแม่น้ำสาย ขึ้นหารือเพื่อหาทางออกร่วมกันด้วยเช่นกัน
