- 30 มี.ค. 2561
ติดตามข่าวสารได้ที่ www.tnews.co.th
จากละครชื่อดังแห่งยุค "บุพเพสันนิวาส" ที่กำลังเป็นกระแสแรงอยู่ในขณะนี้ ด้วยเนื้อเรื่องที่น่าสนใจและมีความสนุกสนาน สอดแทรกความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ในสมัยนั้น และยังมีตัวละครที่มีตัวตนอยู่จริงในประวัติศาสตร์อีกด้วย อย่างเช่น ออกญาโหราธิบดี ผู้แต่งตำราจินดามณี หรือจะเป็น หมื่นสุนทรเวทา ที่มีตำแหน่งเป็นตรีทูตในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชที่เดินทางไปเจริญสัมพันธไมตรีกับฝรั่งเศส และในการครั้งนี้ มีเจ้าพระยาโกษาธิบดี (ปาน) เป็นราชฑูตด้วย ซึ่งนับว่าเป็นตัวละครสำคัญในละครและยังเป็นบุคคลที่มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์อีกด้วย
เมื่อครั้งที่โกษาปานเดินทางไปกับเรือฝรั่งเศสเมื่อธันวาคม พ.ศ. ๒๒๒๘ ได้เข้าเฝ้าพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ เมื่อ ๑ กันยายน พ.ศ. ๒๒๒๙ และเดินทางกลับเมื่อ ๒๗ กันยายน พ.ศ. ๒๒๓๐ รวมเดินทางไปกลับอยุธยาฝรั่งเศสทั้งหมด ๑ ปี ๙ เดือน โกษาปานเป็นนักการทูตที่สุขุม ไม่พูดมาก ละเอียดลออในการจดบันทึกที่ได้พบเห็นในการเดินทางครั้งนั้น สำหรับการเข้าเฝ้าในครั้งนี้ ออกพระวิสุทธิ์สุนทร (ปาน) ได้กระทำหน้าที่เป็นผู้แทนของราชสำนักอยุธยาอย่างถูกต้องตามขนบธรรมเนียมประเพณีการเข้าเฝ้า จนชาวฝรั่งเศสได้กล่าวยกย่องชื่นชมคณะทูตไทย ซึ่งถือว่าการไปเจริญสัมพันธไมตรีครั้งนี้ประสบความสำเร็จเป็นอย่างยิ่ง เพราะทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับฝรั่งเศสแน่นแฟ้นยิ่งขึ้น การเจริญสัมพันธไมตรีของพระวิสุทธิ์สุนทร (ปาน) และคณะราชทูตในครั้งนั้นได้สร้างชื่อเสียงเป็นที่เลื่องลือในทวีปยุโรป เนื่องจากเป็นครั้งแรกที่พระเจ้าแผ่นดินทางด้านตะวันออกแต่งคณะราชทูตไปยังสำนักฝรั่งเศสพระเจ้าหลุยส์ทรงจัดการรับรองคณะราชทูตจากกรุงศรีอยุธยาอย่างสมเกียรติยศ และโปรดให้จัดทำเหรียญที่ระลึก และมีการเขียนรูปราชทูตไทยเข้าเฝ้า พระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ ของฝรั่งเศสเป็นที่ระลึกด้วย
เล่ากันว่าในครั้งนั้น พระยาโกษาธิบดีปานได้เชิญอาจารย์ผู้มีวิชา ให้เดินทางไปพร้อมคณะด้วยผู้หนึ่ง อาจารย์ฆราวาสผู้นี้มีพลังจิตแก่กล้าเก่งทางวิปัสสนา ชำนาญในด้านกสิณยิ่งนัก แต่จำต้องเป็นนักเลงสุราด้วย (เมืองนอกอากาศหนาวต้องดื่มสุรา)
นอกจากชั้นเชิงลีลาและฝีมือในการทูตแล้ว เจ้าพระยาโกษาธิบดี (ปาน) ยังได้นำเอาวิชาความรู้ทางด้านคาถาคงกระพันชาตรีอันเป็นความเชื่อดั้งเดิมของไทยเราแต่สมัยโบราณไปอวดให้เป็นที่ประจักษ์แก่หน้าพระพักตร์พระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ แลทหารฝรั่งเศสทั้งปวงด้วย
วันหนึ่งพระเจ้าแผ่นดินฝรั่งเศสให้คณะราชทูตสยามเข้าเฝ้าที่หน้าพระลาน ทรงรับสั่งให้พลทหารแม่นปืนจำนวน ๕๐๐ ฅน มายิงปืนให้คณะราชทูตสยามชมแสนยานุภาพอาวุธ และความเก่งกล้าสามารถของชาวฝรั่งเศสเป็นขวัญตา ว่าทหารฝรั่งเศสมีความแม่นยำเพียงใด โดยให้แบ่งทหารออกเป็นสองฝ่าย ๆ ละ ๒๕๐ ฅน ยืนเรียงหน้ากระดานหันหน้าประจันกันสองแถว แล้วสั่งให้ยิงปืนเข้าไปในลำกล้องของปืนอีกฝ่าย เห็นว่าไม่มีกระสุนนัดใดพลาดเป้าเลย
พระเจ้าแผ่นดินฝรั่งเศสตรัสถามผ่านล่ามว่า ทหารแม่นปืนเช่นนี้ในกรุงศรีอยุธยามีหรือไม่ ?
โกษาปานตอบว่า ทหารแม่นปืนเช่นนี้พระเจ้าแผ่นดินแห่งกรุงศรีอยุธยา มิได้นับถือใช้สอย
พระเจ้าแผ่นดินฝรั่งเศสเมื่อได้ฟังดังนี้ให้รู้สึกขัดเคืองพระราชหฤทัย จึงให้ล่ามซักถามว่าพระเจ้าแห่งกรุงศรีอยุธยานับถือทหารมีฝีมือประการใดเล่า ราชทูตสยามกราบทูลว่าพระเจ้าแผ่นดินสยาม ทรงนับถือใช้สอยฅนดีมีวิชา ทหารแม่นปืนเหล่านั้นจะยิงใกล้ไกลก็มิถูกต้องกายทหารแห่งกรุงศรีอยุธยาได้ ทหารบางพวกเข้าไปหาข้าศึกได้โดยข้าศึกไม่เห็นตัว บางพวกคงทนต่ออาวุธจะยิงฟันประการใดก็ทำอันตรายมิได้ พระเจ้าแผ่นดินฝรั่งเศสฟังแล้วไม่เชื่อว่าเป็นจริง คงเป็นเพียงคำคุยโม้โอ้อวดมากกว่า ทรงตรัสว่าราชทูตสยามอวดอ้างเกินความเป็นจริง ซึ่งเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ จึงอยากทราบว่าทหารสยามผู้มีวิชาดีนั้น มีมาในคณะเดินทางด้วยหรือไม่ ขอให้แสดงวิชาให้ประจักษ์แจ้งจริงได้หรือไม่
ราชทูตตอบว่าได้ ทั้งขอให้ทหารแม่นปืนทั้ง ๕๐๐ ฅน ระดมยิงไปยังคณะทหารสยามทั้งใกล้ไกล ขอรับรองว่าเหล่าทหารสยามจะไม่เป็นอันตราย มั่นใจว่าจะไม่มีกระสุนปืนถูกต้องกายเลยแม้นแต่น้อย พระเจ้าแผ่นดินฝรั่งเศสได้ยินแล้วไม่อนุญาตให้ตามที่ขอ เพราะหากทหารสยามเกิดตายขึ้นมาเกรงจะทำให้เสียพระราชไมตรี
โกษาปานกราบทูลว่า
ขอพระองค์อย่าได้ทรงปริวิตกพระทัยไปเลย ทหารของข้าพเจ้าห้ามกระสุนปืนไฟได้จริง ไม่ใช่เป็นการทูลต่อพระองค์เล่นๆ อย่างอวดดีดอก
พระเจ้าแผ่นดินฝรั่งเศสจึงยอมตกลง ชนิดที่ไม่ค่อยเต็มพระทัยเท่าใดนัก
รุ่งขึ้นโกษาปานสั่งให้สร้างเบญจา (แท่นที่มีเพดานคาดและระบายผ้าขาว) ๓ ชั้นที่หน้าพระลาน ตาดด้วยผ้าขาว และปักราชวัตรฉัตรธงล้อมรอบ ตั้งเครื่องโภชนาหาร มัจฉามังสาสุรา ไว้ให้พร้อมแล้วให้อาจารย์ผู้เรืองอาคม และศิษย์ทั้ง ๑๖ ฅน ผูกเครื่องรางของขลังเลขยันต์ที่ลงอาคม ส่วนอาจารย์นุ่งขาวใส่เสื้อครุยขาวพอกเกี้ยวพันผ้าขาว ส่วนศิษย์ทั้ง ๑๖ ฅน ใส่เสื้อสวมหมวกปัพตูแดงทั้งสิ้น กราบถวายบังคมต่อพระเจ้าแผ่นดินฝรั่งเศสทรงทราบ แล้วฅนทั้งหมดขึ้นนั่งบนเบญจา ให้ทหารฝรั่งเศสทั้ง ๕๐๐ ฅน ระดมยิงมายังทหารสยามและอาจารย์ที่นั่งอยู่ในมณฑลพิธีทั้ง ๑๗ ฅน
ขอบคุณข้อมูลจาก : https://th.wikipedia.org/wiki/เจ้าพระยาโกษาธิบดี_(ปาน)
เพจ ฅนขลัง คลังวิชา
ขอบคุณภาพและคลิปจาก : ละคร บุพเพสันนิวาส ช่อง 3
