อิมครานิบ 100 ยาต้านมะเร็งสัญชาติไทย ความหวังใหม่ผู้ป่วยมะเร็ง

ยาอิมครานิบ 100 ที่ถือเป็นยารักษาโรคมะเร็งชนิดมุ่งเป้าตำรับแรกที่ผลิตขึ้นได้เองในประเทศไทย จากโรงงานผลิตเภสัชภัณฑ์ในพระดำริ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ นับเป็นก้าวสำคัญของวงการสาธารณสุขไทยที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงยาแก้มะเร็งคุณภาพสูงให้กับผู้ป่วย โดยไม่ต้องพึ่งพาการนำเข้าจากต่างประเทศเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป 

 

ไปทำความรู้จักกับยาอิมครานิบ 100 ให้มากขึ้น ตั้งแต่ตัวยาสำคัญ กลไกการออกฤทธิ์ ไปจนถึงกลุ่มผู้ที่สามารถเข้าถึงยานี้ได้
 

อิมครานิบ 100 คืออะไร? รู้จักยารักษามะเร็งมุ่งเป้าชนิดเม็ดตัวแรกของไทย

อิมครานิบ 100 (IMCRANIB 100) คือยารักษามะเร็งแบบมุ่งเป้า (Targeted Therapy) ชนิดเม็ดที่มีตัวยาสำคัญคืออิมาทินิบ (IMATINIB) ขนาด 100 มิลลิกรัม ผลิตโดยโรงงานผลิตเภสัชภัณฑ์ในพระดำริ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนตำรับยาจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) กระทรวงสาธารณสุขไปเป็นที่เรียบร้อยเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2568 ที่ผ่านมา

การที่ประเทศไทยสามารถผลิตยาอิมครานิบ 100 ได้เอง ถือเป็นการเปิดทางให้ผู้ป่วยมะเร็งมีโอกาสเข้าถึงยาที่มีคุณภาพในราคาที่ประเทศสามารถบริหารจัดการได้ดีขึ้น ลดข้อจำกัดด้านการนำเข้ายาจากต่างประเทศ และเป็นก้าวสำคัญของการรักษามะเร็งแบบใหม่ที่ไทยสามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้นในอนาคต

 

เจาะกลไกการออกฤทธิ์ของอิมครานิบ 100 ยับยั้งเซลล์มะเร็งได้อย่างไร

หัวใจสำคัญของอิมครานิบ 100 อยู่ที่ตัวยาอิมาทินิบ ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มยามุ่งเป้า (Targeted Therapy) ที่ออกฤทธิ์แตกต่างจากเคมีบำบัดแบบดั้งเดิม คือตัวยา IMATINIB จะเข้าไปจับและยับยั้งการทำงานของเอนไซม์กลุ่มไทโรซีนไคเนส (Tyrosine kinase) อย่างจำเพาะเจาะจง ซึ่งเอนไซม์กลุ่มไทโรซีนไคเนสนั้นเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เซลล์ที่มีความผิดปกติ เกิดการแบ่งตัวและเติบโตอย่างควบคุมไม่ได้ 

การยับยั้งเอนไซม์ของอิมครานิบ 100 ทำให้เซลล์ที่ผิดปกติหรือเซลล์มะเร็งหยุดการแบ่งตัวและตายไปในที่สุด โดยส่งผลกระทบต่อเซลล์ปกติน้อยกว่าการรักษาด้วยเคมีบำบัดทั่วไป จึงมีผลข้างเคียงกับผู้ป่วยน้อยกว่าการรักษาด้วยวิธีการทำเคมีบำบัดแบบดั้งเดิม

ด้วยกลไกนี้ ยา IMCRANIB 100 จึงถูกนำมาใช้รักษาโรคมะเร็งได้หลายชนิด ได้แก่ มะเร็งเม็ดเลือดขาวเรื้อรังชนิดซีเอ็มแอล มะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลันชนิดฟิลาเดลเฟียบวก มะเร็งเนื้อเยื่อในระบบทางเดินอาหารหรือมะเร็งจิสต์ (GIST) และมะเร็งผิวหนังชนิดหายาก (DFSP)

GIST ต่างจากมะเร็งลำไส้ใหญ่อย่างไร
มะเร็งเนื้อเยื่อในระบบทางเดินอาหาร (GIST) ต่างจากมะเร็งลำไส้ใหญ่ตั้งแต่เซลล์ต้นกำเนิดและแนวทางการรักษา 

โดย GIST (Gastrointestinal Stromal Tumor) เป็นมะเร็งที่เกิดจากเซลล์เนื้อเยื่อเกี่ยวพันในผนังของระบบทางเดินอาหาร สามารถพบได้ตั้งแต่หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก ไปจนถึงลำไส้ใหญ่ ซึ่งการรักษามะเร็งจิสต์สามารถทำได้โดยใช้ยามุ่งเป้าอิมครานิบ 100 เนื่องจากไม่สามารถใช้เคมีบำบัดทั่วไปในการรักษาได้ 

ส่วนมะเร็งลำไส้ใหญ่ (Colorectal Cancer) เกิดจากเซลล์เยื่อบุผิวด้านในของลำไส้ สามารถรักษาได้ด้วยวิธีผ่าตัด เคมีบำบัด หรือในบางกรณีอาจใช้ภูมิคุ้มกันบำบัดร่วมด้วย

อิมครานิบ 100 ใครใช้ได้บ้าง?

ขอบคุณรูปภาพจาก Chulabhorn Channel
 

ในระยะเริ่มต้นนี้ อิมครานิบ 100 ยังจำกัดการใช้เฉพาะผู้ป่วยมะเร็งของโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั้น โดยโรงพยาบาลจุฬาภรณ์ ในฐานะโรงพยาบาลเฉพาะทางด้านโรคมะเร็ง ได้พิจารณานำยาตัวนี้จากโรงงานผลิตเภสัชภัณฑ์ในพระดำริมาใช้เป็นแห่งแรก และทำหน้าที่เป็นตัวกลางเชื่อมโยงองค์ความรู้ทางการแพทย์เข้ากับศักยภาพการผลิตยาคุณภาพสูงภายในประเทศ เพื่อนำไปสู่การใช้จริงกับผู้ป่วยอย่างเป็นระบบ

ผู้ที่จะได้รับยาอิมครานิบ 100 ต้องเป็นผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็ง 1 ใน 4 ชนิด คือ มะเร็งเม็ดเลือดขาวเรื้อรังชนิดซีเอ็มแอล มะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลันชนิดฟิลาเดลเฟียบวก มะเร็งเนื้อเยื่อในระบบทางเดินอาหารหรือมะเร็งจิสต์ (GIST) และมะเร็งผิวหนังชนิดหายาก (DFSP) และต้องได้รับการสั่งจ่ายโดยแพทย์เฉพาะทางด้านมะเร็งวิทยาเท่านั้น

อิมครานิบ 100 ก้าวสำคัญของยาไทยเพื่อคนไทย
ความสำเร็จของอิมครานิบ 100 สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของประเทศไทยในการพัฒนาและผลิตยารักษาโรคมะเร็งชนิดมุ่งเป้าได้เองอย่างมีคุณภาพ ลดการพึ่งพาการนำเข้ายาจากต่างประเทศ ซึ่งในระยะยาวจะช่วยเสริมความมั่นคงทางยาของประเทศ และเป็นรากฐานสำคัญให้เกิดยาแก้มะเร็งชนิดอื่น ๆ ที่ผลิตในประเทศตามมาอีกในอนาคต