หมอเตือน 5 อาหาร คนเป็นไตเสื่อมควรเลี่ยง เร่งให้ไตพังเร็วขึ้น

วันที่ 4 ม.ค. 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก "หมอเจด" เผย 5 อาหาร คนเป็นไตเสื่อมควรเลี่ยง โดยระบุว่า หลายคนรู้ว่าตัวเอง "ไตเริ่มเสื่อม" แต่ยังใช้ชีวิต กินอาหารเหมือนเดิม โดยไม่รู้ว่าอาหารบางอย่างกำลังเร่งให้ไตพังเร็วขึ้น 

 

ไตเป็นอวัยวะที่ซ่อมตัวเองได้น้อยมาก ถ้ากรองหนักทุกวันโดยไม่พัก ค่าก็จะทรุดลงเรื่อย ๆ มาดูกันว่าอาหารแบบไหนที่คนเป็นไตเสื่อมควรเลี่ยงให้ได้มากที่สุด

1. อาหารเค็มจัด โซเดียมสูง
อาหารรสเค็มคือศัตรูอันดับต้น ๆ ของไตเสื่อม ไม่ว่าจะเป็นน้ำปลา ซีอิ๊ว ซอสปรุงรส อาหารแปรรูป ไส้กรอก แฮม บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป โซเดียมจะทำให้ไตต้องทำงานหนักขึ้น ความดันสูง และทำลายหลอดเลือดฝอยในไตแบบเงียบ ๆ ยิ่งไตเสื่อม ยิ่งต้องลดเค็มให้ชัด ไม่ใช่แค่ "ไม่เค็มมาก" แต่ต้อง "เค็มให้น้อยที่สุด"

2. อาหารโปรตีนสูงเกินความจำเป็น
หลายคนเข้าใจผิด คิดว่าโปรตีนยิ่งเยอะยิ่งดี แต่สำหรับคนไตเสื่อม โปรตีนมากเกินไปจะเพิ่มของเสียไนโตรเจน ทำให้ไตต้องกรองหนักขึ้น โดยเฉพาะเนื้อแดง เครื่องใน และเวย์โปรตีน การกินโปรตีนต้อง "พอดีตามระยะไต" ไม่ใช่งดทั้งหมด แต่ไม่ควรเน้นปริมาณสูงแบบสายฟิตเนส เพราะจะเร่งให้ค่าไตทรุดเร็วขึ้น

3. อาหารฟอสฟอรัสสูง โดยไม่รู้ตัว
ฟอสฟอรัสเป็นแร่ธาตุที่ไตขับออก ถ้าไตเสื่อมจะคั่งในเลือด ทำให้กระดูกบาง คัน เหนื่อยง่าย อาหารที่มีฟอสฟอรัสสูง เช่น เครื่องใน นมวัว ชีส อาหารแปรรูป เครื่องดื่มสีโคล่า และผงปรุงรสต่าง ๆ หลายอย่างไม่ได้รสเค็มจัด แต่ทำร้ายไตเงียบ ๆ คนเป็นไตเสื่อมต้องระวังมากเป็นพิเศษ

4. ผลไม้โพแทสเซียมสูง กินผิดจังหวะ
โพแทสเซียมสูงเกินไปทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะได้ โดยเฉพาะในคนไตเสื่อมระยะกลาง–ปลาย ผลไม้ที่ควรระวัง เช่น กล้วย ทุเรียน มะม่วงสุก อะโวคาโด น้ำมะพร้าว ไม่ใช่ว่าห้ามกินตลอดชีวิต แต่ต้องจำกัดปริมาณ และไม่กินหลายชนิดรวมกันในมื้อเดียว เพื่อไม่ให้โพแทสเซียมพุ่งแบบไม่รู้ตัว

5. สมุนไพรและอาหารเสริมที่ไม่ได้จำเป็น
หลายคนคิดว่าสมุนไพร "ธรรมชาติ" ปลอดภัย แต่ความจริงสมุนไพรหลายชนิดมีสารที่ต้องผ่านการกรองของไต เช่น ยาลูกกลอน ยาชง ยาดอง รวมถึงอาหารเสริมบางตัว ถ้าไตเสื่อมอยู่แล้ว การกินโดยไม่จำเป็นอาจทำให้ไตอักเสบหนักขึ้น ทางที่ดีคือ กินเท่าที่จำเป็น และปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ

แล้วควรกินอะไร ถึงจะดีต่อไต?
คนเป็นไตเสื่อมไม่ใช่ "กินไม่ได้ทุกอย่าง" แต่ต้องเลือกอาหารที่ช่วยลดภาระการกรอง และไม่กระตุ้นการอักเสบของไต อาหารที่ดีต่อไตควรเน้นรสอ่อน ย่อยง่าย และสารอาหารพอดี

• โปรตีนคุณภาพดีในปริมาณเหมาะสม เช่น ไข่ขาว ปลาเนื้อขาว อกไก่ต้ม ช่วยซ่อมแซมร่างกายโดยไม่เพิ่มของเสียมากเกินไป
• ผักโพแทสเซียมไม่สูง เช่น กะหล่ำปลี แตงกวา ฟัก แครอท (ต้มแล้วเทน้ำทิ้ง) ช่วยให้ได้ไฟเบอร์โดยไม่กระทบหัวใจ
• คาร์โบไฮเดรตย่อยง่าย เช่น ข้าวขาวในปริมาณพอดี ขนมปังขาว ไม่ปรุงเค็ม เพื่อให้พลังงานโดยไม่เพิ่มภาระไต
• ไขมันดี เช่น น้ำมันมะกอก น้ำมันรำข้าว ช่วยลดการอักเสบและไม่ทำให้หลอดเลือดไตเสื่อมเร็ว
• ดื่มน้ำตามคำแนะนำหมอ ไม่มาก–ไม่น้อยเกินไป เพื่อให้ไตกรองของเสียได้อย่างปลอดภัย

หัวใจสำคัญคือ "กินพอดี กินอ่อน กินสม่ำเสมอ" ไตจะได้พักจริง
ไตเสื่อมไม่ใช่เรื่องไกลตัวครับ แต่อาหารที่กินทุกวันคือปัจจัยสำคัญที่สุดในการชะลอหรือเร่งให้ไตพังเร็วขึ้นครับ เลี่ยงอาหารเค็ม โปรตีนเกิน อาหารแปรรูป ผลไม้โพแทสเซียมสูง และของเสริมไม่จำเป็น จะช่วยลดภาระไตได้มากครับ พร้อมกับเลือกกินอาหารรสอ่อน โปรตีนพอดี ผักเหมาะสม และไขมันดีอย่างต่อเนื่อง ไตอาจไม่กลับมาเหมือนเดิม แต่สามารถ "เสื่อมช้าลง อยู่ได้นานขึ้น" ถ้าเราเริ่มปรับตั้งแต่วันนี้

 

ขอบคุณ FB : หมอเจด