- 10 ก.พ. 2569
อดีตบิ๊กอุทยานฯ ชี้ชัด 7 ปัจจัยคุกคาม วิกฤตช้างป่าไทย จากป่าหด ล่า ทำไม้ ถึงความล้มเหลวเชิงระบบ เตือนช้างกำลังจ่ายด้วยชีวิตจากการกระทำของมนุษย์
วันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2569 นายชัยวัฒน์ ลิ้มลิขิตอักษร อดีตผู้อำนวยการสำนักอุทยานแห่งชาติ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กสะท้อนสถานการณ์ “วิกฤตช้างป่าไทย” ระบุว่าช้างป่าไม่ได้อยู่ในภาวะเสี่ยงธรรมดา แต่กำลังเผชิญวิกฤตที่รุนแรงและซับซ้อน จนผลักช้างออกจากป่าลึกสู่ถนน จากความสงบสู่ความรุนแรง และจากสัตว์คู่บ้านคู่เมืองสู่การถูกมองเป็น “ปัญหา” ของสังคม
นายชัยวัฒน์ระบุถึง 7 ภัยคุกคามหลัก ที่กำลังกัดกินช้างป่าไทยอย่างเงียบ ๆ ได้แก่
- พื้นที่ป่าลดลง ทำให้ช้างจำเป็นต้องออกมาหาแหล่งอาหารในพื้นที่เกษตรของมนุษย์ ทั้งที่เป็นเส้นทางดั้งเดิมของช้าง
- ขบวนการล่าช้างป่า ที่ยังคงอยู่ในรูปแบบแนบเนียน มองช้างเป็นสินค้า ทั้งงา เนื้อ และลูกช้าง
- ขบวนการทำไม้มีค่า ส่งผลให้ป่าเสื่อมโทรม อาหารและน้ำไม่เพียงพอ ดันช้างหลุดจากระบบนิเวศ
- อัตราการเกิดของช้าง ที่ถูกตีความว่า “มากเกินไป” ทั้งที่คำถามสำคัญคือป่ามีศักยภาพรองรับหรือไม่
- การคุมกำเนิดช้างป่า ซึ่งไม่ใช่คำตอบของปัญหา เพราะไม่ทำให้ช้างหยุดหิวหรือหยุดออกนอกป่า
- การบริหารจัดการของกรมอุทยานฯ ที่ชี้ว่าช้างต้องการระบบบริหารที่มีหัวใจ ความรู้ และความรับผิดชอบ ไม่ใช่เพียงคำแถลงหรือการทำตามขั้นตอน
- มนุษย์ ซึ่งถูกมองว่าเป็นภัยคุกคามที่ร้ายที่สุด จากการใช้ข้ออ้างเรื่องการพัฒนา ความจำเป็น หรือการช่วยเหลือ เพื่อทำลายทรัพยากรและชีวิตสัตว์ป่า
นายชัยวัฒน์ ย้ำว่า ภัยคุกคามที่ร้ายแรงที่สุดไม่ใช่ป่าไม้ พราน หรือช้างที่ออกนอกพื้นที่ แต่คือ “มนุษย์” ที่ใช้ข้ออ้างเรื่องการพัฒนา ความจำเป็น หรือการช่วยเหลือ เพื่อทำลายทรัพยากรธรรมชาติ พร้อมเตือนว่า วิกฤตช้างป่าไม่ใช่ปัญหาของช้างเพียงอย่างเดียว แต่เป็นบทพิสูจน์ว่าประเทศไทยยังมีหัวใจเหลือให้สัตว์ป่าหรือไม่ หากสังคมยังมองช้างเป็นปัญหา วันหนึ่งผืนป่าอาจหายไป และมนุษย์จะได้เรียนรู้ว่าสิ่งที่สูญเสียไปนั้นมีค่ามากกว่าช้าง
ขอบคุณ ชัยวัฒน์ ลิ้มลิขิตอักษร
