- 02 มี.ค. 2569
ตกใจ หมอเปิดเคสคนไข้หอบ "เศษผิว" ให้ดู อ้างมีแมลงไต่ทั้งตัว แกะเกาจนเป็นแผล เชื่อฝังใจว่ามีสิ่งมีชีวิตอยู่ใต้ผิวหนัง
ทำเอาหลายคนให้ความสนใจ หลัง "นายแพทย์สมาธิ" หรือ นพ.สมาธิ นิชานนท์ เจ้าของคลินิกเวชกรรม นายแพทย์สมาธิ อำเภอเมือง จังหวัดศรีสะเกษ ออกมาโพสต์เตือนผ่านเฟซบุ๊ก เล่าประสบการณ์พบผู้ป่วยนำเศษผ้าและเศษหนังกำพร้ามาให้ตรวจ โดยยืนยันว่าเป็นแมลงที่อาศัยอยู่ใต้ผิวหนัง พร้อมขอให้แพทย์ช่วยตรวจดูว่ามีแมลงไต่อยู่ในร่างกายหรือไม่ ซึ่งตามลำตัวมักพบร่องรอยแผลจากการแกะเกาจำนวนมาก
นพ.สมาธิ ระบุว่ คนไข้เอาเศษผ้าและเศษหนังกำพร้าห่อมาให้หมอดูบอกเป็นแมลงที่อยู่ในผิวหนัง และบอกให้หมอตรวจดูว่ามีแมลงไต่อยู่ในตัวหรือไม่ ตามตัวมักมีแผลแกะเกามาก
Delusions of Parasitosis (DoP) หรือที่มักเรียกสั้น ๆ ว่า "โรคคิดไปเองว่ามีพยาธิหรือแมลงไต่ตามตัว" เป็นภาวะทางจิตเวชที่ผู้ป่วยมีความเชื่ออย่างฝังรากลึกและคงทนว่า ตนเองถูกคุกคามโดยแมลง พยาธิ ไร หรือสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กอื่น ๆ ทั้งที่ในความเป็นจริงไม่มีการติดเชื้อนั้นอยู่เลยครับ
ภาวะนี้ไม่ใช่แค่การ "ระแวง" ชั่วคราว แต่เป็นความเชื่อที่ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตอย่างมาก โดยมีลักษณะเด่นที่น่าสนใจดังนี้:
1. อาการที่มักพบ (Symptoms)
• ความรู้สึกสัมผัสหลอน (Tactile Hallucinations): รู้สึกเหมือนมีอะไรคลานไต่ (Formication) กัด ต่อย หรือชอนไชอยู่ใต้ผิวหนัง
• ปรากฏการณ์ "Matchbox Sign": ผู้ป่วยมักจะเก็บเศษผิวหนัง สะเก็ดแผล หรือเศษฝุ่น ใส่กล่องเล็ก ๆ (เช่น กล่องไม้ขีด) มาให้แพทย์ดู เพื่อยืนยันว่านี่คือ "ตัวประหลาด" ที่หลุดออกมาจากตัว
• การทำร้ายผิวหนังตนเอง: พยายามแกะ เกา หรือใช้สารเคมีรุนแรง/ของมีคม เพื่อพยายามกำจัดสิ่งที่เชื่อว่าเป็นแมลง จนเกิดเป็นแผลพุพองหรือแผลเป็นทั่วตัว
2. สาเหตุที่เกิดขึ้น
โรคนี้ไม่ได้เกิดจากนิสัย แต่อาจมีที่มาจากหลายปัจจัยครับ:
• Primary DoP: เกิดขึ้นเองโดยไม่มีโรคทางจิตเวชอื่นร่วมด้วย มักเกี่ยวข้องกับการทำงานผิดปกติของสารโดปามีนในสมอง
• Secondary DoP: เป็นผลมาจากโรคอื่น เช่น โรคซึมเศร้า, โรคจิตเภท, ผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิด (เช่น ยาบ้าหรือโคเคน) หรือโรคทางกายอย่างเบาหวานและโรคตับ
3. แนวทางการดูแลและรักษา
ความท้าทายที่สุดคือผู้ป่วยมักจะไปหา หมอผิวหนัง แทนที่จะเป็น จิตแพทย์ เพราะเชื่อมั่นว่าปัญหาเกิดจากร่างกายจริง ๆ
• การรักษาด้วยยา: จิตแพทย์มักใช้ยาปรับสมดุลสารเคมีในสมอง (Antipsychotics) ในปริมาณน้อย ซึ่งช่วยลดอาการหลอนและความเชื่อผิด ๆ ได้ดี
• การรักษาแผล: ทำควบคู่ไปกับการดูแลผิวหนังเพื่อรักษาแผลที่เกิดจากการเกา
• ความเข้าใจจากคนรอบข้าง: ไม่ควรไปโต้เถียงว่า "มันไม่มีจริง" เพราะจะทำให้ผู้ป่วยปิดใจ แต่ควรเน้นไปที่การรักษา "ความไม่สบายตัว" หรือ "แผล" เพื่อนำไปสู่การรักษาทางจิตเวช
ขอบคุณ นายแพทย์สมาธิ






