ปริศนากระจ่าง ทำไม "จมูกชอบตันสลับข้าง" รู้สาเหตุ ถึงบางอ้อแล้ว

ไขปริศนา จมูกทำไมชอบตันสลับข้าง งานนี้เพจเฟซบุ๊ก Manifia เพจที่นำเสนอ บทความทุกสิ่งที่เกี่ยวกับภูมิคุ้มกัน ตั้งแต่ภูมิทั่วไป ภูมิแพ้ ภูมิไล่ทำลายอวัยวะตัวเอง อักเสบเรื้อรัง ฯลฯ ได้ออกมาโพสต์ข้อความว่า 

ทำไมจมูกถึงชอบตันสลับข้าง?
ใครที่เป็นภูมิแพ้จมูก น่าจะรู้จักความทรมานนี้ดีฮะ
โดยเฉพาะคนที่เป็นสายตัน (Nasal congestion)
ถึงกับต้องนอนอ้าปากเลย
บางวันหนักหน่อย จมูกตันสองข้างเลย
แต่บางช่วงมันกลับตันแค่ข้างเดียว
ที่แปลกคือ ตันไปซักพักนึง
แมร่งเปลี่ยนข้างตันว่ะ5555
เหมือนมันรู้ว่า อ๊ะ ทรมานพอละ เปลี่ยนข้างกัน
แล้วจริงๆ มันเกิดอะไรขึ้นกันแน่?

คำตอบคือ ร่างกายมนุษย์มีสิ่งที่เรียกว่า
วงจรจมูก (nasal cycle) ฮะ
ในโพรงจมูกจะมีสิ่งที่เรียกว่า
ปุ่มจมูก (Nasal turbinate)
มันเป็นคล้ายๆ ปุ่มอะไรยื่นออกมาจากด้านข้างอะ
วันไหนที่โพรงจมูกโล่งๆ ลองส่องดูอาจจะเป็นนะ
คือไอ้ปุ่มนี้น่ะ เต็มไปด้วยหลอดเลือด
ลักษณะคล้าย “ฟองน้ำ” ที่พองได้
(คล้ายกับที่อวัยวะเพศชายเลย พูดจริง)
คือถ้าหลอดเลือดของมันขยาย
เนื้อเยื่อจะบวม ช่องจมูกแคบลง
ถ้าหลอดเลือดหด
เนื้อเยื่อจะแฟบ ช่องจมูกกว้างขึ้น

ความมหัศจรรย์คือ

▪️ โพรงจมูกสองข้างจะไม่เปิดเท่ากันตลอดเวลา
▪️ สมองควบคุมผ่านระบบประสาทอัตโนมัติ (autonomic nervous system) โดยข้างไหนโดนระบบ sympathetic เยอะก็จะบวมลดลง
▪️ แต่ละข้างจะสลับกันบวมและยุบ
▪️ รอบหนึ่งใช้เวลาประมาณ 2–6 ชั่วโมง

ทีนี้ลองมาดูกรณีคนที่เป็นภูมิแพ้จมูก
ปกติโพรงจมูกของคนภูมิแพ้ก็พร้อมจะอักเสบอยู่แล้วอะ
เพราะมีเม็ดเลือดขาวมากมาย โดยเฉพาะ Mast cell
ยืนถือเซนเซอร์ชื่อ IgE รอสารก่อภูมิแพ้ละ
พอสารเข้ามา ก็ระดมยิงสารอักเสบมากมาย
ทำให้หลอดเลือดขยาย ผนังหลอดเลือดยอมให้น้ำรั่วมากขึ้น
ดังนั้นในคนภูมิแพ้
ปุ่มจมูกก็บวมอยู่แล้วฮะ
และพอมารวมกับวัฏจักรจมูก
ทำให้จะมีข้างที่บวมเยอะ บวมน้อยสลับกันไป

สรุปสั้นๆ แบบสาย Manifia
วงจรจมูกเป็นกลไกปกติของมนุษย์
ที่ให้โพรงจมูกสลับกันพักและทำงาน
แต่เมื่อมีภูมิแพ้
เนื้อเยื่อจมูกก็พร้อมจะบวมอยู่ตลอด
พอวงจรธรรมชาติมาทับอีกชั้น
จึงเกิดปรากฏการณ์ที่หลายคนรู้จักดี
จมูกตันสลับข้างนั่นเองฮะ 😤