เอ้า ไม่เคยสังเกตเลย ถ้า "ปัสสาวะมีฟอง" แบบนี้ หมอเตือน ระวัง

"หมอเจด" นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ออกมาโพสต์ข้อความระบุว่า 

ถ้าสัญญาณแบบนี้อย่ามองข้ามครับ ปัสสาวะที่มีฟองไม่ใช่แค่เรื่องเล็กหรือเรื่องบังเอิญเสมอไป โดยเฉพาะถ้าเริ่มสังเกตว่า “ฟองเยอะขึ้น อยู่ได้นานขึ้น และเป็นซ้ำบ่อยขึ้น” แบบนี้ร่างกายกำลังพยายามบอกอะไรบางอย่างเกี่ยวกับไตอยู่ บางคนปล่อยผ่านเพราะไม่มีอาการเจ็บ ไม่มีปวด แต่ความจริงคือปัญหาไตระยะแรกมักมาเงียบ ๆ กว่าจะรู้ตัวอาจเริ่มเสียการทำงานไปแล้ว วันนี้ผมจะพาไล่ให้ดูทีละจุดแบบที่เจอบ่อย จะได้เช็กตัวเองได้ทันก่อนสายเกินไป

1️⃣ ฟองแบบไหน “ปกติ” กับ “ควรระวัง” ต่างกันยังไง
ฟองจากปัสสาวะปกติ มักเป็นฟองใหญ่ แตกง่าย และหายไปเร็วภายในไม่กี่วินาที สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากแรงปัสสาวะกระแทกน้ำในโถ หรือการกลั้นปัสสาวะนานแล้วปล่อยแรง ๆ ซึ่งไม่ได้อันตรายอะไร
แต่ถ้าสังเกตว่าเป็นฟองเล็ก ละเอียด แน่น คล้ายฟองเบียร์ และยังคงอยู่บนผิวน้ำนานเป็นนาที แบบนี้เริ่มต้องระวัง เพราะมีโอกาสเกี่ยวข้องกับโปรตีนที่รั่วออกมากับปัสสาวะ และมักไม่ได้เกิดแค่ครั้งเดียวนะครับ แต่จะเริ่มเห็นซ้ำ ๆ โดยเฉพาะช่วงเช้าหรือช่วงที่ร่างกายพักผ่อนน้อย

2️⃣ โปรตีนรั่วคืออะไร ทำไมถึงอันตราย
ปกติไตมีหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือด และเก็บสารที่จำเป็นอย่างโปรตีนไว้ในร่างกาย แต่เมื่อไตเริ่มเสื่อมหรือมีความผิดปกติ โครงสร้างตัวกรองจะเสีย ทำให้โปรตีนหลุดออกมากับปัสสาวะ สิ่งที่น่ากังวลคือช่วงแรกแทบไม่มีอาการเตือน ไม่มีเจ็บ ไม่มีปวด ไม่มีอะไรผิดปกติชัดเจน หลายคนจึงไม่รู้ตัว และปล่อยให้เกิดความเสียหายสะสมไปเรื่อย ๆ จนเริ่มมีอาการบวม เหนื่อยง่าย หรือค่าการทำงานไตผิดปกติ ซึ่งตอนนั้นการรักษาจะยากขึ้นกว่าช่วงแรกมาก

3️⃣ ใครเสี่ยงบ้าง ต้องสังเกตตัวเองให้ดี
กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่
- คนที่เป็นเบาหวาน
- ความดันโลหิตสูง
- ไขมันในเลือดสูง หรือมีน้ำหนักเกิน
เพราะโรคเหล่านี้ทำให้หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงไตเสื่อมเร็วขึ้น
- ยังรวมถึงคนที่สูบบุหรี่
- ดื่มน้ำน้อย
- ใช้ยาแก้ปวดเป็นประจำโดยไม่จำเป็น
หรือมีประวัติโรคไตในครอบครัวด้วย
ยิ่งถ้ามีพฤติกรรมเหล่านี้ร่วมกับการเห็นฟองในปัสสาวะบ่อย ๆ ยิ่งต้องใส่ใจมากขึ้น ไม่ควรรอให้มีอาการชัด เพราะตอนนั้นมักเข้าสู่ระยะที่ไตเสียไปแล้วระดับหนึ่ง

 

4️⃣ ฟองไม่ได้แปลว่าเป็นโรคเสมอไป
ต้องเข้าใจก่อนว่า ปัสสาวะเป็นฟองไม่ได้แปลว่าเป็นโรคไตทุกกรณี บางครั้งอาจเกิดจากร่างกายขาดน้ำ ทำให้ปัสสาวะเข้มข้นขึ้น หรือเกิดจากการกินโปรตีนปริมาณมากในช่วงนั้น รวมถึงบางครั้งแค่ปัสสาวะแรงก็ทำให้เกิดฟองได้เช่นกัน แต่จุดสำคัญคือ “ความสม่ำเสมอ” ถ้าเป็นแค่ครั้งคราวแล้วหายไป มักไม่ใช่ปัญหาใหญ่ แต่ถ้าเกิดซ้ำ ๆ ลักษณะเดิม ฟองละเอียด อยู่ได้นาน และเริ่มสังเกตเห็นบ่อยขึ้นในหลายวันต่อเนื่อง แบบนี้ควรไปตรวจปัสสาวะเพื่อความชัดเจน

ถ้าอยากลดความเสี่ยงโปรตีนรั่ว เริ่มดูแลแบบนี้
• ดื่มน้ำให้เพียงพอในแต่ละวัน เพื่อช่วยให้ไตทำงานได้ดีและลดความเข้มข้นของปัสสาวะ
• ควบคุมระดับน้ำตาลและความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ เพราะเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้ไตเสื่อม
• ลดอาหารเค็มจัด และอาหารแปรรูป เพื่อลดภาระการทำงานของไตในระยะยาว
• หลีกเลี่ยงการใช้ยาแก้ปวดติดต่อกันนาน ๆ โดยไม่จำเป็น เพราะมีผลต่อไตโดยตรง
• ตรวจสุขภาพเป็นระยะ โดยเฉพาะการตรวจปัสสาวะ เพื่อเช็กโปรตีนรั่วตั้งแต่ระยะแรก

ปัสสาวะเป็นฟองอาจดูเหมือนไม่มีอะไร แต่ในบางคนมันคือสัญญาณแรกของไตที่เริ่มมีปัญหา และจุดที่สำคัญที่สุดคือช่วงที่ยังไม่มีอาการ เพราะเป็นโอกาสเดียวที่เราจะชะลอหรือหยุดความเสื่อมได้ทัน ถ้าปล่อยให้ผ่านไปโดยไม่สนใจ สุดท้ายอาจต้องมารับมือกับโรคไตในระยะที่แก้ไขยากกว่าเดิมมากครับ