เปิดสัญญาณ "มะเร็งตับอ่อน" รู้อีกทีเลยระยะ 1 ไปแล้ว หมอยังกลัว

"หมอเจด" นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ออกมาโพสต์ข้อความระบุว่า 

มะเร็งตับอ่อนเป็นมะเร็งที่หมอกลัวครับ ไม่ใช่เพราะมันพบบ่อยที่สุด แต่เพราะมัน “ซ่อนเก่ง” ตับอ่อนอยู่ลึกในช่องท้อง อาการช่วงแรกมักไม่ชัด คนเลยชอบคิดว่าเป็นกระเพาะ กรดไหลย้อน ปวดหลัง อาหารไม่ย่อย หรือเบาหวานธรรมดา กว่าจะรู้ตัว บางคนโรคก็ลุกลามไปแล้ว

เพราะฉะนั้นถ้ามีอาการแปลก ๆ ซ้ำ ๆ โดยเฉพาะหลายข้อพร้อมกัน อย่าเอาแต่กินยาธาตุแล้วปล่อยผ่านครับ องค์กรแพทย์หลายแห่งระบุว่ามะเร็งตับอ่อนมักไม่ค่อยมีอาการในระยะแรก และอาการที่พบได้คือปวดท้องลามหลัง น้ำหนักลด ดีซ่าน อุจจาระสีซีดหรือลอย ปัสสาวะเข้ม คัน และเบาหวานใหม่หรือเบาหวานคุมยากขึ้นครับ

1️⃣ ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะเข้ม อันนี้ไม่ควรรอดูเอง
ถ้าก้อนอยู่บริเวณหัวตับอ่อน มันอาจไปกดท่อน้ำดี ทำให้น้ำดีไหลลงลำไส้ไม่ได้ เกิด obstructive jaundice หรือดีซ่านจากท่อน้ำดีอุดตันครับ อาการที่เห็นคือ ตาเหลือง ตัวเหลือง ปัสสาวะสีเข้มเหมือนชา อุจจาระสีซีด คันตามตัว บางคนไม่มีปวดท้องมากด้วยซ้ำ ถ้ามีอาการเหล่านี้อย่าคิดว่าแค่พักผ่อนน้อยหรือกินของมันครับ ต้องตรวจตับ ถุงน้ำดี ท่อน้ำดี และตับอ่อนให้ชัด
.
2️⃣ ปวดท้องส่วนบน ลามไปหลัง อย่าคิดว่าเป็นแค่กระเพาะทุกครั้ง
อาการปวดของตับอ่อนมักอยู่แถวลิ้นปี่หรือท้องส่วนบน แล้วร้าวไปหลังได้ เพราะตับอ่อนอยู่ลึกและชิดแนวหลังครับ หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นกระเพาะ กรดไหลย้อน หรือปวดหลังจากนั่งทำงาน ถ้าปวดลึก ๆ ปวดเรื้อรัง กินยาแล้วไม่ดีขึ้น ปวดมากขึ้นตอนนอนหงาย หรือปวดร่วมกับน้ำหนักลด เบื่ออาหาร ตัวเหลือง อันนี้ต้องจริงจังครับ
.
3️⃣ น้ำหนักลด เบื่ออาหาร กินนิดเดียวก็แน่น
น้ำหนักลดโดยไม่ได้ตั้งใจเป็นสัญญาณที่ไม่ควรมองข้ามครับ มะเร็งตับอ่อนอาจทำให้เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อิ่มเร็ว น้ำหนักลด และร่างกายสูญเสียพลังงานจากกระบวนการอักเสบของโรค บางคนผอมลงเร็ว แต่คิดว่าเพราะกินน้อยหรือเครียด ถ้าน้ำหนักลดชัดภายในไม่กี่เดือน โดยไม่ได้ลดอาหารหรือออกกำลังกายเพิ่ม อย่าเพิ่งดีใจว่า “ผอมแล้ว” ตรวจครับ

.
4️⃣ อุจจาระมัน ลอย สีซีด เหม็นผิดปกติ อาจบอกว่าการย่อยไขมันเริ่มมีปัญหา
ตับอ่อนมีหน้าที่สร้างเอนไซม์ช่วยย่อยอาหาร โดยเฉพาะไขมัน ถ้าท่อน้ำดีหรือท่อตับอ่อนถูกอุดกั้น หรือการทำงานของตับอ่อนแย่ลง ไขมันอาจย่อยไม่ดี เกิดอุจจาระมัน ลอยน้ำ สีซีด กลิ่นแรง เหมือนล้างออกยาก อาการนี้เรียกว่า steatorrhea ครับ หลายคนคิดว่าแค่ท้องเสียหรือกินของมัน แต่ถ้าเป็นซ้ำ ๆ ร่วมกับน้ำหนักลดหรือดีซ่าน ต้องรีบตรวจ
.
5️⃣ เบาหวานใหม่หลังอายุ 50 หรือเบาหวานเดิมคุมยากขึ้น ต้องเอะใจ
ตับอ่อนเกี่ยวกับการสร้างอินซูลินครับ ถ้าอยู่ ๆ อายุ 50 ขึ้นไปแล้วเพิ่งเป็นเบาหวาน ทั้งที่ไม่ได้อ้วนขึ้นมาก หรือคนที่เป็นเบาหวานอยู่แล้ว น้ำตาลคุมยากขึ้นแบบผิดปกติ ร่วมกับน้ำหนักลด ปวดท้องลามหลัง หรือดีซ่าน ต้องคิดถึงตับอ่อนด้วย ไม่ใช่โทษว่ากินหวานอย่างเดียว เบาหวานที่เพิ่งเกิดใหม่หรือเบาหวานที่คุมยากขึ้นอาจเป็นหนึ่งในสัญญาณของมะเร็งตับอ่อนได้ครับ
.
6️⃣ ลิ่มเลือด ขาบวมข้างเดียว หรือหอบเฉียบพลัน ก็เกี่ยวได้ในบางคน
มะเร็งบางชนิดรวมถึงมะเร็งตับอ่อน สามารถทำให้เลือดแข็งตัวง่ายขึ้น เกิดลิ่มเลือดได้ครับ ถ้ามีขาบวมข้างเดียว ปวดน่อง แดง ร้อน หรืออยู่ ๆ หอบ เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก ต้องรีบไปโรงพยาบาล เพราะอาจเป็นลิ่มเลือดอุดตันที่ขาหรือปอด อันนี้ไม่ใช่อาการที่ให้รอดูเองครับ
.
7️⃣ ใครเสี่ยงมากกว่าคนทั่วไป?
คนที่ต้องระวังมากขึ้นคือคนอายุมากขึ้น สูบบุหรี่ อ้วนลงพุง เบาหวานเรื้อรัง ตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง ดื่มแอลกอฮอล์หนัก มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งตับอ่อน หรือมีพันธุกรรมเสี่ยงบางชนิด กลุ่มนี้ถ้ามีอาการคลุมเครือแบบปวดท้องเรื้อรัง น้ำหนักลด เบื่ออาหาร ดีซ่าน หรือเบาหวานใหม่ อย่ารอให้ชัดกว่านี้ครับ เพราะชัดมากบางทีก็ช้าไปแล้ว
.
อาการแบบไหนควรรีบไปตรวจ
• ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะเข้ม อุจจาระซีด
• คันตามตัวร่วมกับตาเหลือง
• ปวดท้องส่วนบนลามไปหลัง เป็นซ้ำหรือไม่ดีขึ้น
• น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ เบื่ออาหาร กินนิดเดียวแน่น
• อุจจาระมัน ลอยน้ำ สีซีด เหม็นผิดปกติ
• เบาหวานใหม่หลังอายุ 50 หรือเบาหวานเดิมคุมยากขึ้นผิดปกติ
• ขาบวมข้างเดียว ปวดน่อง หรือหอบเฉียบพลัน
• มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งตับอ่อนร่วมกับอาการผิดปกติ
.
ตรวจอะไรได้บ้างถ้าสงสัย
โดยทั่วไปหมอจะเริ่มจากซักประวัติ ตรวจร่างกาย ตรวจเลือด เช่น ค่าตับ บิลิรูบิน น้ำตาล และอาจมีตัวบ่งชี้มะเร็งบางตัวอย่าง CA 19-9 ในบางกรณี แต่ต้องบอกไว้ก่อนว่า CA 19-9 ใช้เดี่ยว ๆ เพื่อฟันธงไม่ได้ครับ ต้องดูร่วมกับภาพถ่าย เช่น อัลตราซาวด์ช่องท้อง, CT scan, MRI/MRCP หรือบางรายต้องทำ EUS หรืออัลตราซาวด์ผ่านการส่องกล้องเพื่อดูตับอ่อนใกล้ ๆ และตัดชิ้นเนื้อตามที่แพทย์เห็นสมควร

มะเร็งตับอ่อนน่ากลัวตรงที่อาการแรก ๆ มันเหมือนโรคทั่วไปมากครับ จุก แน่น ปวดหลัง เบื่ออาหาร น้ำหนักลด น้ำตาลเพิ่งสูง จนหลายคนปล่อยผ่าน แต่ถ้ามีอาการหลายอย่างมารวมกัน โดยเฉพาะตัวเหลือง ตาเหลือง ปวดท้องลามหลัง น้ำหนักลด หรือเบาหวานใหม่หลังอายุ 50 อย่ารักษาเองนาน ๆ ตรวจให้ชัดก่อนดีกว่าครับ ใครมีอาการแบบไหน หรืออยากให้ผมช่วยแยกว่าควรตรวจอะไร คอมเมนต์มาได้เลยนะครับ