นั่นไง ใคร "อุจจาระลอยน้ำ" ดูให้ดี ล่าสุด หมอเตือน ให้ระวัง แล้ว

"หมอเจด" นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ออกมาโพสต์ข้อความระบุว่า 

อุจจาระลอยน้ำครั้งเดียวไม่ต้องตกใจครับ บางครั้งเกิดจากแก๊สในลำไส้หรืออาหารบางอย่างได้ แต่ถ้าลอยบ่อย ร่วมกับอึมันเยิ้ม เหม็นแรง ล้างออกยาก ท้องอืดหลังกินของมัน หรือถ่ายเหลวหลังมื้อหนัก ๆ แบบนี้ต้องเริ่มคิดเรื่อง “การย่อยไขมัน” แล้วครับ เพราะไขมันไม่ได้ย่อยด้วยกระเพาะอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยน้ำดีจากตับและถุงน้ำดี เอนไซม์จากตับอ่อน และการดูดซึมของลำไส้ ถ้าระบบนี้สะดุด อาการจะไม่ได้ออกมาแค่อึลอย แต่ออกมาหลายแบบที่คนมักมองข้ามครับ

1️⃣ อุจจาระลอยน้ำบ่อย ๆ ไม่ใช่แค่เรื่องแก๊สเสมอไป
อึลอยน้ำบางครั้งเกิดจากแก๊สในลำไส้ได้ครับ แต่ถ้าลอยซ้ำ ๆ โดยเฉพาะลอยร่วมกับกลิ่นแรงผิดปกติ สีซีด หรือมีคราบมัน ต้องคิดถึงไขมันที่ออกมากับอุจจาระมากขึ้น เพราะไขมันที่ย่อยหรือดูดซึมไม่ดี อาจทำให้อุจจาระเบา ลอยน้ำ และผิดปกติจากเดิมได้
.
2️⃣ อึมันเยิ้ม ติดโถ ล้างออกยาก
นี่เป็นสัญญาณที่ชัดกว่าอึลอยด้วยซ้ำครับ ถ้าอุจจาระดูมันเงา มีคราบน้ำมันลอยบนผิวน้ำ ติดโถมากกว่าปกติ หรือกดน้ำแล้วล้างออกยาก อันนี้อาจบอกว่าไขมันไม่ได้ถูกย่อยหรือดูดซึมดีพอ จนหลุดออกมากับอุจจาระ
.
3️⃣ อุจจาระสีซีด เหลืองเทา หรือดูจางผิดปกติ
น้ำดีมีส่วนช่วยให้อุจจาระมีสีครับ ถ้าน้ำดีไหลลงลำไส้ได้น้อย เช่น มีปัญหาท่อน้ำดี ถุงน้ำดี หรือตับบางอย่าง อุจจาระอาจสีซีดลง เหลืองเทา หรือดูจางผิดปกติได้ ถ้าสีซีดร่วมกับตัวเหลือง ตาเหลือง หรือปัสสาวะเข้ม อันนี้ไม่ต้องรอดูครับ ควรรีบพบแพทย์
.

4️⃣ กินของมันแล้วแน่นท้อง คลื่นไส้ หรือถ่ายเหลว
บางคนกินของทอด หมูกระทะ กะทิ เบคอน หรืออาหารมัน ๆ แล้วแน่นใต้ลิ้นปี่ แน่นชายโครงขวา คลื่นไส้ เรอเยอะ หรือถ่ายเหลวตามมา แบบนี้อาจเป็นสัญญาณว่าระบบย่อยไขมันรับไม่ไหว โดยเฉพาะถ้าเป็นซ้ำ ๆ หลังมื้อไขมันสูง ไม่ใช่แค่ “กระเพาะไม่ดี” อย่างเดียวครับ
.
5️⃣ ผายลมเหม็น ท้องอืดง่ายหลังมื้อหนัก
ไขมันที่ย่อยไม่ดีอาจไปรบกวนลำไส้ ทำให้เกิดแก๊ส ท้องอืด แน่นท้อง หรือกลิ่นอุจจาระแรงผิดปกติได้ ยิ่งถ้ามีร่วมกับถ่ายมันหรือลอยน้ำบ่อย ๆ ยิ่งควรเริ่มสังเกตครับว่าระบบย่อยไขมันอาจกำลังมีปัญหา
.
6️⃣ น้ำหนักลด ทั้งที่ไม่ได้ตั้งใจลด
ถ้าร่างกายดูดซึมไขมันไม่ดีนาน ๆ พลังงานและสารอาหารบางอย่างจะหายไปกับอุจจาระได้ บางคนกินเท่าเดิม แต่น้ำหนักลด อ่อนเพลีย หรือเริ่มขาดวิตามินที่ละลายในไขมัน เช่น วิตามิน A, D, E, K อันนี้ควรตรวจครับ ไม่ใช่ดีใจว่าน้ำหนักลงเฉย ๆ
.
7️⃣ ปวดท้องส่วนบน หรือปวดชายโครงขวาหลังของมัน
ถ้ามีปวดแน่นใต้ลิ้นปี่ ปวดชายโครงขวา คลื่นไส้หลังอาหารมัน ๆ ต้องคิดถึงถุงน้ำดีและทางเดินน้ำดีร่วมด้วยครับ ส่วนถ้าปวดท้องส่วนบนร้าวไปหลัง โดยเฉพาะร่วมกับถ่ายมัน น้ำหนักลด หรือดื่มแอลกอฮอล์บ่อย ต้องคิดถึงตับอ่อนด้วย อันนี้ควรให้แพทย์ประเมิน ไม่ควรเดาเองครับ
.
ถ้าเริ่มสงสัยว่าย่อยไขมันไม่ดี ดูแลแบบนี้ก่อนครับ
• ลดของมันจัด เช่น ของทอด กะทิ หมูสามชั้น เบคอน ไส้กรอก และอาหารทอดซ้ำ
• แบ่งมื้อให้เล็กลง อย่ากินมื้อใหญ่ทีเดียว โดยเฉพาะมื้อเย็น
• เลือกโปรตีนย่อยง่าย เช่น ปลา ไข่ เต้าหู้ ไก่ไม่ติดมัน
• เพิ่มผักสุกและไฟเบอร์แบบค่อย ๆ เพิ่ม ไม่ใช่เพิ่มทีเดียวจนท้องอืด
• ดื่มน้ำให้พอ โดยเฉพาะถ้ามีถ่ายเหลวร่วมด้วย
• งดแอลกอฮอล์ เพราะกระทบทั้งตับ ตับอ่อน และระบบย่อยอาหาร
• อย่าซื้อเอนไซม์ ยาถ่าย หรือสมุนไพรล้างลำไส้กินเองเรื่อย ๆ โดยยังไม่รู้สาเหตุ
• ถ้ามีอึมัน สีซีด น้ำหนักลด ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะเข้ม ปวดท้องมาก หรือไข้ ควรไปพบแพทย์ครับ

อุจจาระลอยน้ำเป็นแค่หนึ่งในสัญญาณครับ แต่ถ้าลอยบ่อยร่วมกับอึมันเยิ้ม ติดโถ สีซีด เหม็นแรง กินของมันแล้วแน่นท้อง ถ่ายเหลว น้ำหนักลด หรือปวดชายโครงขวา ต้องคิดถึงการย่อยไขมันที่ผิดปกติไว้ด้วย เพราะปัญหาอาจอยู่ได้ตั้งแต่ถุงน้ำดี น้ำดี ตับอ่อน ไปจนถึงลำไส้ อย่าดูแค่ว่าอึลอยหรือไม่ลอย ให้ดูภาพรวมของอึและอาการหลังมื้ออาหารด้วยครับ ใครมีคำถาม หรืออยากให้ผมเขียนความรู้เรื่องอะไรคอมเมนต์กันมาได้เลยนะครับ