เปิด 4 สัญญาณเตือน "มะเร็งรังไข่" ที่ตรวจสุขภาพทั่วไปมักไม่เจอ

"หมอเจด" นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ออกมาโพสต์ข้อความระบุว่า 

เช็กด่วน! 4 สัญญาณเตือน “มะเร็งรังไข่” ที่ตรวจสุขภาพทั่วไปมักไม่เจอ!

มะเร็งรังไข่เป็นมะเร็งที่ผมอยากให้ผู้หญิงระวังเป็นพิเศษครับ เพราะช่วงแรกอาการอาจไม่ชัด และที่สำคัญคือ การตรวจสุขภาพทั่วไปหรือแม้แต่ตรวจภายใน ก็ไม่ได้รับประกันว่าจะเจอมะเร็งรังไข่ระยะแรก ก้อนเล็ก ๆ บางครั้งคลำไม่เจอ และปัจจุบันก็ยังไม่มีการตรวจคัดกรองแบบง่าย ๆ ที่แม่นพอสำหรับคนทั่วไปที่ไม่มีอาการครับ
ปัญหาคืออาการของมันดันคล้ายเรื่องธรรมดามาก
ท้องอืด
แน่นท้อง
กินนิดเดียวก็อิ่ม
ปวดท้องน้อย
ปัสสาวะบ่อย
หลายคนเลยคิดว่าเป็นกระเพาะ ลำไส้ หรืออายุเยอะขึ้นธรรมดา แล้วปล่อยผ่านไปหลายเดือน
วันนี้ผมเลยอยากให้จำ 4 อาการนี้ไว้ครับ โดยเฉพาะถ้าเป็นอาการใหม่ เกิดบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ หรือเป็นเกินประมาณ 12 ครั้งต่อเดือน ควรไปตรวจหาสาเหตุ ไม่ใช่รอดูอย่างเดียวครับ

1️⃣ ท้องอืดหรือท้องโตขึ้นเรื่อย ๆ — ไม่ใช่แค่กินเยอะแล้วพุงออก
ท้องอืดจากอาหารทั่วไปมักมาแล้วก็หายครับ เช่น กินเยอะ กินของหมัก กินนมแล้วแพ้ หรือช่วงมีประจำเดือน
แต่สิ่งที่ควรระวังคือ
ท้องอืดแทบทุกวัน
ท้องดูใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ
กางเกงหรือกระโปรงเริ่มแน่นที่เอว
ตื่นเช้ามาก็ยังแน่น ไม่ได้ยุบเหมือนเดิม
มะเร็งรังไข่สามารถทำให้เกิดก้อนในช่องท้อง หรือในบางรายมีน้ำในช่องท้อง ทำให้รู้สึกแน่นและท้องโตขึ้นได้ครับ
จุดสำคัญคืออย่าดูแค่คำว่า “ท้องอืด”
ให้ดูว่า มันต่างจากท้องอืดแบบเดิมของเราหรือเปล่า
ถ้าปกติกินแล้วอืด 2–3 ชั่วโมงก็หาย แต่ช่วงหลังอืดแทบทุกวันและเป็นต่อเนื่องหลายสัปดาห์ แบบนี้ควรตรวจครับ

2️⃣ กินนิดเดียวก็อิ่ม แน่นท้องจนกินได้น้อยลง
อันนี้คนมักโยนไปที่กระเพาะก่อนเลยครับ
“ช่วงนี้กินไม่ค่อยลง สงสัยกรดไหลย้อน”
แต่หนึ่งในอาการที่พบในมะเร็งรังไข่คือ early satiety หรืออิ่มเร็วกว่าปกติ
เช่น ปกติกินข้าวได้หนึ่งจาน
ช่วงหลังไม่กี่คำก็แน่น
ไม่ได้ตั้งใจลดอาหาร
แต่เริ่มกินได้น้อยลงเรื่อย ๆ
สาเหตุอาจมาจากก้อนหรือการเปลี่ยนแปลงภายในช่องท้องที่ทำให้กระเพาะและอวัยวะรอบ ๆ มีพื้นที่น้อยลงหรือถูกกดครับ
ไม่ได้หมายความว่ากินน้อยแล้วต้องเป็นมะเร็งนะ
กรดไหลย้อน กระเพาะอักเสบ ความเครียด ยาบางชนิด ก็ทำให้อิ่มเร็วได้เหมือนกัน
แต่ถ้า อิ่มเร็วกว่าปกติแบบชัดเจนต่อเนื่องหลายสัปดาห์ โดยเฉพาะร่วมกับท้องอืดหรือปวดท้องน้อย ผมไม่อยากให้ซื้อยากระเพาะกินวนไปหลายเดือนโดยไม่ตรวจครับ

3️⃣ ปวดหรือหนักบริเวณท้องน้อยและอุ้งเชิงกรานแบบไม่เคยเป็น
ผู้หญิงมีอาการปวดท้องน้อยได้จากหลายอย่างครับ ตั้งแต่ประจำเดือน เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ถุงน้ำรังไข่ ลำไส้ หรือทางเดินปัสสาวะ
สิ่งที่ต้องจับตาคืออาการที่
เริ่มเป็นใหม่
ปวดถี่ขึ้น
รู้สึกหนักหรือกด ๆ ในท้องน้อย
ไม่สัมพันธ์กับรอบเดือนเหมือนเดิม
หรือเป็นติดต่อกันหลายสัปดาห์
มะเร็งรังไข่สามารถทำให้เกิดอาการปวดหรือแรงกดบริเวณท้องและอุ้งเชิงกรานได้ครับ
อีกจุดที่ผมอยากเตือนคือ ผู้หญิงอายุประมาณ 50 ปีขึ้นไป ถ้าอยู่ ๆ มีอาการท้องอืด ปวดท้อง หรืออาการคล้ายลำไส้แปรปรวนขึ้นมาเป็นครั้งแรก อย่ารีบคิดว่า “อายุมากแล้วลำไส้คงไม่ดี”
ช่วงอายุนี้ควรประเมินสาเหตุทางนรีเวช รวมถึงรังไข่ด้วยครับ

4️⃣ ปัสสาวะบ่อยหรือปวดปัสสาวะเร่งขึ้น ทั้งที่ไม่ได้ดื่มน้ำเยอะกว่าเดิม
ข้อนี้หลายคนไม่คิดว่าจะเกี่ยวกับรังไข่เลยครับ
อยู่ ๆ รู้สึกว่า
เข้าห้องน้ำถี่ขึ้น
ปวดปัสสาวะแล้วต้องรีบไป
เหมือนกระเพาะปัสสาวะเต็มเร็ว
กลางคืนลุกเข้าห้องน้ำบ่อยกว่าเดิม
แน่นอนว่าสาเหตุที่พบบ่อยกว่ามะเร็งยังมีเยอะครับ เช่น กระเพาะปัสสาวะอักเสบ เบาหวาน ดื่มกาแฟเยอะ ยาขับปัสสาวะ หรือกระเพาะปัสสาวะไวเกิน
แต่รังไข่อยู่ใกล้กับกระเพาะปัสสาวะ ถ้ามีก้อนหรือการเปลี่ยนแปลงภายในอุ้งเชิงกราน ก็สามารถกดเบียดจนเกิดอาการปัสสาวะบ่อยหรือเร่งได้ครับ
ถ้าไม่มีแสบขัด ไม่มีติดเชื้อชัด แต่ปัสสาวะถี่ขึ้นเรื่อย ๆ ร่วมกับท้องอืด อิ่มเร็ว หรือปวดท้องน้อย แบบนี้ยิ่งควรบอกแพทย์ให้ครบทุกอาการครับ

แล้วทำไม “ตรวจสุขภาพประจำปี” ถึงยังอาจไม่เจอ?
เพราะมะเร็งรังไข่ไม่ได้มีการคัดกรองมาตรฐานเหมือนมะเร็งปากมดลูกครับ
Pap smear ตรวจมะเร็งปากมดลูก ไม่ใช่มะเร็งรังไข่
ส่วนการตรวจภายใน แม้จะช่วยประเมินมดลูกและอุ้งเชิงกรานได้ แต่ก้อนรังไข่ขนาดเล็กจำนวนมากคลำไม่ได้
ถ้ามีอาการน่าสงสัย แพทย์อาจพิจารณาเพิ่มเติม เช่น
• ตรวจภายในและประเมินอุ้งเชิงกราน
• อัลตราซาวนด์ทางช่องคลอดหรือช่องท้อง
• ตรวจเลือด CA-125 ในบางกรณี
• ถ้าพบความผิดปกติ อาจต้องตรวจภาพเพิ่มเติมตามความเหมาะสม
แต่ต้องเข้าใจว่า CA-125 ไม่ใช่การตรวจที่เจาะครั้งเดียวแล้วใช้ฟันธงว่าเป็นหรือไม่เป็นมะเร็งรังไข่ได้ เพราะโรคอื่นก็ทำให้ค่านี้สูงได้ และมะเร็งรังไข่บางรายโดยเฉพาะระยะแรกก็อาจไม่ได้สูงครับ

สิ่งที่ผมอยากให้จำจึงไม่ใช่ว่า “มีอาการหนึ่งข้อ = เป็นมะเร็ง”
แต่ให้ดู 3 อย่างพร้อมกันครับ
เป็นอาการใหม่ + เป็นบ่อย + เป็นต่อเนื่อง
โดยเฉพาะท้องอืดเรื้อรัง อิ่มเร็ว ปวดท้องน้อย และปัสสาวะบ่อย ถ้าเกิดมากกว่าเดิมอย่างชัดเจนหรือเป็นเกินประมาณ 12 ครั้งต่อเดือน ควรไปตรวจหาสาเหตุครับ
มะเร็งรังไข่น่ากลัวตรงที่มันไม่ได้เริ่มด้วยอาการแรงเสมอไปครับ บางครั้งมันมาในรูปของคำว่า “ช่วงนี้ท้องอืดจัง” หรือ “กินอะไรก็อิ่มเร็ว” ที่เราคิดว่าเดี๋ยวก็หาย
เพราะฉะนั้นอย่าตื่นตระหนกจากอาการเดียว แต่ก็อย่าปล่อยอาการใหม่ที่เป็นซ้ำ ๆ หลายสัปดาห์จนกลายเป็นเรื่องปกติของชีวิตครับ