อย่าชะล่าใจ เปิดอาการผื่นแดงตามตัว ก่อนหมอตรวจเจอ ซิฟิลิสระยะ 2

วันที่ 21 ก.ย. 2569 นพ.มนูญ ลีเชวงวงศ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคระบบทางเดินหายใจ โรงพยาบาลวิชัยยุทธ โพสต์ข้อความผ่านเพจเฟซบุ๊ก หมอมนูญ ลีเชวงวงศ์ FC ยกเคสผู้ป่วยเพื่อเป็นอุทาหรณ์ในการป้องกันการติดเชื้อ โดยระบุว่า

 

ผู้ป่วยชายไทยอายุ 48 ปี มีผื่นแดงบริเวณลำตัว แขน ต้นขา คันบ้าง 1 สัปดาห์ ไม่มีไข้ ไม่มีแผลที่ปาก เคยมีเพศสัมพันธ์ก่อนหน้านี้ 2 เดือนโดยไม่ได้ป้องกัน ผู้ป่วยมีประวัติติดเชื้อเอชไอวี กินยาต้านไวรัสต่อเนื่อง 11 ปี ควบคุมไวรัสได้ดี ตรวจร่างกาย ไม่มีไข้ มีผื่นแดงที่บริเวณลำตัว แขน และขา ไม่มีผื่นที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ต่อมน้ำเหลืองไม่โต

ส่งเลือดตรวจหาซิฟิลิส RPR ให้ผลบวก reactive 1:32 (เคยตรวจ RPR 10 ปี และ 7 ปีก่อนให้ผลลบ) ยืนยันการติดเชื้อซิฟิลิสด้วยการตรวจ Treponemal Antibody ให้ผลบวก

วินิจฉัย:  Secondary syphilis ซิฟิลิสระยะที่ 2 และโรคติดเชื้อเอชไอวี

การรักษา: ให้ยา Benzathine penicillin G ฉีดเข้ากล้ามเนื้อที่สะโพกทั้ง 2 ข้าง ข้างละ 1.2 ล้านยูนิต หลังฉีด 6 ชั่วโมงมีไข้ ปวดตัว ผื่นเป็นมากขึ้น ให้กินยาพาราเซตามอล อาการดีขึ้นภายใน 24 ชั่วโมง

อาการหลังฉีดยาเพนิซิลลินในผู้ป่วยซิฟิลิสระยะที่ 2 เกิดจาก Jarisch-Herxheimer Reaction มักเกิดขึ้นภายใน 2–8 ชั่วโมง หลังได้รับยาฉีดเพนิซิลลินเข็มแรก และมักจะหายเองภายใน 24 ชั่วโมง ยาเพนิซิลลินฆ่าเชื้อแบคทีเรียซิฟิลิส (Treponema pallidum) จำนวนมากอย่างรวดเร็ว เชื้อจะตายและปล่อยสารออกมาสู่กระแสเลือด สารเหล่านี้ไปกระตุ้นร่างกายสร้างสารอักเสบ เกิดปฏิกิริยาอักเสบอย่างฉับพลัน มีไข้สูง หนาวสั่น ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ผื่นซิฟิลิสที่เป็นอยู่เดิมจะเห่อมากขึ้นชั่วคราว

ประเทศไทยพบผู้ป่วยโรคซิฟิลิสเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชนและวัยรุ่น เมื่อเข้าสู่ซิฟิลิสระยะที่ 2 (Secondary Syphilis) จะเกิดผื่นขึ้นตามร่างกายโดยเฉพาะฝ่ามือและฝ่าเท้า ซึ่งผื่นนี้มักไม่คัน ร่วมกับต่อมน้ำเหลืองโต หรือมีไข้ต่ำๆ ผู้ป่วยรายนี้ไม่มีไข้ ผื่นคันเล็กน้อย ไม่มีผื่นที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ต่อมน้ำเหลืองไม่โต ยืนยันว่าป่วยเป็นโรคซิฟิลิสระยะที่ 2 ด้วยการตรวจเลือดให้ผลบวกทั้ง RPR และ Treponemal antibody

 

ขอบคุณ FB :  หมอมนูญ ลีเชวงวงศ์ FC