๑๒ สิงหาคม "วันแม่" ท่านพุทธทาสภิกขุมอบคำสอนแก่สาธุชนทั้งหลาย "แม่คือผู้สร้างโลก" คำสอนที่เป็นอมตะธรรม..สาธุ.

แม่คือผู้สร้างโลก คำว่าแม่นี่ให้มีความหมายว่าเป็นผู้สร้างโลกสร้างสิ่งทั้งปวง มนุษย์นั่น แม่สร้างขึ้นมาโดยทางจิตโดยทางวิญญาณ โดยทางกายนั้นยังไม่พอ มีสร้างทางจิตทางวิญญาณอีก แม่คือผู้สร้างโลกมนุษย์โดยแท้จริง

คำว่าแม่ๆ นี่มันมีความหมายมหาศาลในทางสร้าง ในทางสร้างสรรค์ ในทางก่อสร้าง ในทางให้กำเนิด อย่างแผ่นดินเนี่ยก็เรียกว่าแม่พระธรณีสมชื่อที่สุดเลย แผ่นดินนี้เป็นแม่ เพราะว่าเกิดอะไรทุกอย่างๆบนแผ่นดิน แผ่นดินจึงอยู่ลักษณะเป็นแม่ เค้าเรียกว่าแม่พระธรณี คนโบราณเขาให้เคารพแผ่นดินในฐานะที่มีบุญคุณสูงสุดเลยที่เรียกว่าแม่พระธรณี ที่รองๆลงไปเช่นแม่พระคงคา

อย่างในบางประเทศถ้าขาดแม่น้ำมันก็ตายหมด มันมีชีวิตรอดอยู่ได้โดยแม่น้ำแต่ละสายๆเหล่านั้นเท่านั้นโดยเฉพาะในประเทศอินเดีย แม่น้ำคงคา แม่น้ำยมุนาอะไรก็ตามนี่มันเลยเรียกแม่ ที่เราเรียกแม่มันหมายความอย่างนั้น อะไรๆที่เป็นเหตุให้เกิดสิ่งอื่นออกมาหรือให้สิ่งอื่นมันอยู่ได้ มันรอดชีวิตอยู่ได้ก็เรียกว่าแม่ทั้งนั้น แม้แต่แม่พระธรณี

ที่เรารู้ความหมายของคำว่าแม่ว่าเป็นแดนเกิดของทุกสิ่ง แต่ที่สำคัญคือมันสร้างวิญญาณของมนุษย์ แม่ต้องทำหน้าที่อันนี้คือทำหน้าที่สร้างวิญญาณของลูกนั่นแหละ อย่าไปทำหน้าที่พ่อเสียหมด เดี๋ยวนี้เขาแก้ตัวกันว่ารายได้ไม่พอใช้ แม่ต้องออกไปหารายได้ช่วยพ่อ ทิ้งลูกไว้ให้มันโตไปตามบุญตามกรรมของมันไว้กับคนใช้ไว้กับลูกจ้างแล้วลูกมันจะเป็นลูกได้อย่างไร ใครจะมาทำหน้าที่แม่อย่างที่ว่ามาแล้วข้างต้น คนใช้มันก็ทำไปตามแกนๆ อย่างนั้นแหละ...

แล้วทีนี้เมื่อลูกอยู่กับแม่ แม่อยู่กับลูก แม่จะปั้นวิญญาณของลูกเรื่อยๆไปแล้วจะทำอย่างไร ก็ทำให้ดีที่สุด ให้ดีที่สุดที่แม่เขาจะทำได้คืออบรมให้ถูก อบรมให้ถูกอย่าอบรมให้ผิด

ตัวอย่างพ่อแม่บางคนสอนลูกให้ไหว้กันตะพึดไม่ต้องดูอะไร แล้วพ่อแม่บางคู่ก็ไม่ให้ไหว้ใครเลยไม่ให้ลูกไหว้ใครเลยกลัวว่าไอ้ลูกมันจะโง่ ลูกมันจะไปเป็นทาสสติปัญญาของคนอื่น ไม่ให้ไหว้ใคร อย่างนี้เรียกว่ามันผิด มันผิดน่ะ ที่ไม่ไหว้ใครเลยก็ผิด ที่ไหว้ไปตะพึดมันก็ไม่ถูกนะ ให้มันต้องสอนให้ลูกรู้จักเลือกว่าควรจะไหว้ใคร ตอนแรกๆ มันคงจะขลุกขลักโกลาหลอยู่บ้างกว่าที่ลูกมันจะรู้จักเลือก

แต่ถ้าสอนกันไปอธิบายกันไปไม่เท่าไรลูกมันก็จะมีสติปัญญาและลูกมันจะฉลาดขึ้น ว่าดีเป็นอย่างไร ไม่ดีเป็นอย่างไร ควรไหว้เป็นอย่างไร ไม่ควรไหว้เป็นอย่างไรก็ได้ประโยชน์ ที่สอนให้รู้จักเลือกไหว้ อย่าไปสอนให้ไม่ไหว้ใคร คือไปสอนให้ไหว้มันตะพึดอย่าหลับหูหลับตาเป็นเครื่องจักร นี่เป็นเรื่องที่แม่จะต้องรู้จักระมัดระวังให้ถูกต้องตามหลักของพระพุทธศาสนาเรียกว่ามัชฌิมาปฏิปทาคือถูกต้องอยู่ที่ตรงกลาง ลูกจะรู้จักผิดชอบชั่วดีเป็นการศึกษาอยู่เมื่อเขาคิดว่าเขาจะเลือกไหว้ใคร เมื่อเขาเลือกไหว้ใครอยู่นั่นแหละเขาจะฉลาด จะรู้เรื่องดีเรื่องชั่วเรื่องผิดเรื่องถูกมากขึ้นๆตามลำดับ ให้รู้จักเลือกอย่างอิสระเลย ให้แม่สอนลูกให้รู้จักเลือกอย่างอิสระ

เปิดเผยให้ลูกเขาได้รู้ถึงสิ่งที่ไม่รู้หรือว่าถูกหลอกกันมาตลอดเวลา อาตมาคิดว่าแม่พาลูกไปที่ร้านขายสิ่งของ ไปที่ร้านขายอาหารที่เขาเล่าลือกันว่าเอร็ดอร่อยนัก ไปที่ร้านขายของเล่นที่ว่าดีวิเศษแพงนัก แล้วก็ไปบอกลูกว่า ทั้งหมดนี้นะเขามีไว้สำหรับทำให้เราโง่ ของกินอร่อยๆ ของแต่งตัวสวยๆ ของเล่นแปลกๆแพงๆ พาลูกไปที่ร้านชนิดนั้นแล้วก็บอกลูกว่าดูสิทั้งหมดนี้ทุกชิ้นเลยเขามีไว้สำหรับให้เราโง่ หลงซื้อกันอย่างหลับหูหลับตา

แม่ว่าแกชอบชิ้นไหนแม่จะซื้อให้แพงแค่ไหนแม่จะซื้อให้ นี่ทำให้โง่ทั้งแม่ทั้งลูกแล้วก็บอกให้ลูกว่าสิ่งเหล่านี้ดูให้ดี ให้ลูกคิดดูให้ดีว่ามันจริงมั้ยที่ว่ามีไว้ทำให้เราโง่ นี่ก็คือเป็นการตั้งต้นโง่ในการตั้งต้นตามใจลูก ให้เลือกเอาตามที่ลูกจะเอาแล้วแม่จะจ่ายเงินทั้งนั้น มันไม่สร้างสติปัญญาอะไรเสียเลย มันควรจะสอนให้รู้จักอะไรเป็นอะไรแล้วก็เลือกให้มันถูก ใช้ให้มันถูก มีให้มันถูก เรียกว่าเป็นการอบรมลูกให้รู้จักเลือกให้รู้จักตัดสินใจ อะไรควรมี อะไรควรกิน อะไรควรใช้ อะไรควรอย่างไร จะบูชาอะไร

ลูกโตพอสมควรแล้วสอนให้รู้ว่าอย่าไปหลงเรื่องกิน ต้องกินให้ถูกต้อง อย่าไปหลงเรื่องกามต้องเกี่ยวข้องกับมันอย่างถูกต้อง อย่าไปหลงเรื่องเกียรติ เกียรติ กิน กาม เกียรติ กิน กาม เกียรติสามคำนี้ แล้วต้องเป็นเรื่องที่ไม่หลง จะต้องเป็นเรื่องที่เข้าไปเกี่ยวข้องให้พอดีกับเรื่องกินเรื่องกามเรื่องเกียรติ

เดี๋ยวนี้เด็กยุวชนวัยรุ่นหนุ่มสาวอะไรของเรานี่กำลังทำผิดกับเรื่องกับเหล่านี้มากเกินไปจนวินาศหรือว่าจนเจ็บพ่ายทางจิตทางวิญญาณ เจ็บพ่ายทางร่างกายก็มีเพราะทำผิดเกี่ยวกับเรื่องนี้ ถ้าเก่งกว่านั้นก็สอนลูกให้รู้เรื่องว่าเรื่องตัวกูของกูให้ระวังให้ดีมันเป็นเรื่องของความเข้าใจผิด อะไรๆอย่าให้เป็นตัวกูของกูไปเสียทั้งหมด ให้มันรู้จักวินิจฉัยว่าอะไรถูกอะไรผิด อะไรดีอะไรชั่ว อะไรบุญอะไรบาป อะไรควรอะไรไม่ควร อย่าเอาแต่ความรู้สึกตัวกูของกูไปเสียหมด

นี่เค้าก็จะทำถูก จะทำถูกต้อง และที่สุดก็ให้ลูกนี่มันรู้จักอดกลั้นอดทนเพื่อประโยชน์แก่แม่ อย่าให้เบียดเบียนแม่โดยไม่รู้สึกตัวมันเหมือนกับที่เป็นกันอยู่โดยมากเด็กๆสมัยนี้ เขาจะเรียนเขาจะได้เขาจะดีเขาจะเด่นของเขา พ่อแม่จะเป็นอย่างไรก็ไม่รู้ ให้พ่อแม่ขายนาหรือจำนำจำนองนาเอาเงินมาให้ลูกถลุง น้อยนักที่มันจะเรียนจริงถึงขนาดนี้ มันเอาไปถลุงให้พ่อแม่ตกทุกข์ได้ยากอยู่ทั้งนั้น เขาจะต้องรู้จักประพฤติกระทำให้สมกับที่ว่าพ่อแม่ได้รับความเจ็บปวดเมื่อคลอดเขามานั้นอย่างไร

เดี๋ยวนี้เขาจะต้องประพฤติให้สมกันกับที่ว่าความเจ็บปวดของพ่อแม่มันมีมากน้อยเท่าไร ในที่สุดก็สรุปความได้ว่าไอ้ลูกคนนี้มันรู้ว่ามันเกิดมาทำไม พ่อแม่คืออะไร ลูกคืออะไร จะต้องประพฤติต่อกันและกันอย่างไร แล้วในที่สุดถูกหมดทั้งฝ่ายลูกและทั้งฝ่ายแม่ นี่มนุษย์ก็จะเป็นมนุษย์มีความดีมีความเจริญมีความสุข แม่หรือพ่อก็ตามต้องส่งเสริมลูกให้ถูกทางให้เขายึดหลักถูกต้อง ให้เขาเสียสละทำการทำงานที่มันเป็นประโยชน์ ให้เขารักดี ให้เขาสนุกในการทำงาน ให้เขาปรานีผู้อื่น ให้เขาสังคมกับผู้อื่นชนิดที่เรียกว่าเป็นที่น่าชื่นใจ

พุทธทาสภิกขุ

ขอขอบพระคุณท่านเจ้าของภาพ และที่มาเนื้อหาข้อมูล เพจพุทธทาสภิกขุ

เพื่อเผยแผ่บารมีเป็นสังฆบูชา และเทิดทูนเกียรติคุณครูบาอาจารย์