เปิดประวัติ "พระยาราชสงคราม" ผู้บูรณะพระปรางค์วัดอรุณฯ ถวาย ร.๕ เผย..ยังเป็นนายช่างสร้าง "พระที่นั่งวิมานเมฆ" และ "เรือพระที่นั่งสุพรรณหงษ์"

              เนื่องจากมีการวิพากษ์วิจารณ์กันอย่างมากในโลกออนไลน์ถึงกรณีที่มีการบูรณะฯ พระปรางค์วัดอรุณวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร ซึ่งนับว่า เป็นโบราณสถานที่สำคัญของประเทศไทย ซึ่งถือได้ว่าเป็นสัญลักษณ์ประจำกรุงเทพมหานคร และนอกจากนี้พระปรางค์วัดอรุณฯนี้เป็นโบราณสถานที่สำคัญในอดีต พระปรางค์องคนี้ได้มีการบูรณะฯ อยู่หลายครั้ง จนกระทั่งในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทำการบูรณะพระปรางค์ครั้งใหญ่ โดย พระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) ครั้งนั้นพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีพระชนมายุเท่ากับพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงคิดจะทำพระราชกุศลและบูรณะพระปรางค์วัดอรุณราชวรารามถวายเป็นเครื่องหมายแสดงกตัญญูตาทิคุณแต่พระบรมราชบุพการี

             การบูรณะพระปรางค์วัดอรุณราชวรารามนั้น เป็นกิจการอันสำคัญยิ่ง ที่พระพุทธเจ้าหลวงทรงเอาพระราชหฤทัยใส่ดูแลกำกับด้วยพระองค์เองดังมีพระราชหัตถเลขาไปยังพระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) ในพระราชหัตถเลขานั้นลงพระนาม สยามินทร์ ดังนี้

"...การซ่อมพระปรางค์วัดอรุณ และบริเวณ ต้องตั้งใจว่า จะรักษาของเก่าที่ยังคงใช้ได้ไว้ให้ทั้งหมด ถึงสีจะมัวหมองเป็นของเก่ากับใหม่ต่อกัน เช่น รูปภาพเขียน ลายเพดาน เป็นต้น อย่าได้พยายามที่จะแต่งของเก่าให้สุกสดเท่าของใหม่ ถ้าหากกลัวอย่างคำที่เรียกว่า ด่าง ให้พยายามที่จะประสมสีใหม่อ่อนลง อย่าให้สีแหลมเหมือนที่ใช้อยู่เดี๋ยวนี้ พอให้กลืนไปกับสีเก่า ลวดลายฤารูปพรรณอันใดก็ตามให้รักษาคงไว้ตามรูปเก่า ถ้าจะเปลี่ยนแปลงแห่งใดสิ่งใดให้ดีขึ้น ต้องให้กราบทูลก่อนฯ..."

ทรงให้พระยาราชสงครามทำงบประมาณถวาย และทรงเอาเรื่องนี้เข้าที่ประชุมเสนาบดีสภา อันมีเจ้านายชั้นผู้ใหญ่ ซึ่งรวมไปถึงสมเด็จครูช่างแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ สมเด็จกรมพระยานริศรานุวัติวงศ์ และเสนาบดีกระทรวงวัง กรมพระสมมตอมรพันธ์เป็นผู้จัดงบประมาณถวายโดยมีพระบรมวงศานุวงษ์และประชาชนเป็นอันมากร่วมถวายเงินเพื่อบูรณะพระปรางค์วัดอรุณในคราวนั้นด้วย

 

(พระยาราชสงคราม (กอน หงสกุล) )

           พลเรือเรือตรี พระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) ผู้ทำงานถวายในการบูรณะพระปรางค์วัดอรุณราชวรารามเป็นบุตรพระยาราชสงคราม (ทัด หงสกุล) เกิดเมื่อวันจันทร์ที่ ๑๖ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๐๖ ขึ้น ๖ ค่ำเดือน ๑๒ ปีกุน ในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔

 

( ฐานพระที่นั่งมันธาตุรัตนโรจน์ อ.เกาะสีชัง จ.ชลบุรี )

             ต่อมาได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ในปีพุทธศักราช ๒๔๒๒ รับหน้าที่เป็นนาวาสถาปนิกผู้ควบคุมการต่อเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ลำปัจจุบัน เป็นนายช่างใหญ่ในการรื้อพระที่นั่งมันธาตุรัตนโรจน์ ที่โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นที่เกาะสีชังเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๕ แต่ยังสร้างไม่เสร็จสมบูรณ์ มาสร้างในพระราชวังสวนดุสิต และพระราชทานนามว่า "พระที่นั่งวิมานเมฆ"

             ท่านเป็นสถาปนิกมือเอกที่พระพุทธเจ้าหลวงโปรดเกล้าให้ทำงานถวาย ผลงานเด่นสามชิ้น คือ บูรณะพระปรางค์วัดอรุณราชวราราม สร้างเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ และสร้างพระที่นั่งวิมานเมฆ

(สำเนาร่างพระราชหัตถเลขาในรัชกาลที่ ๕  พระราชทานสมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์  เรื่อง  พระราชปรารภพระที่นั่งองค์ใหม่ในพระราชวังดุสิต )

 

             สำหรับการสร้างพระที่นั่งวิมานเมฆนั้น เมื่อราวรัตนโกสินทรศก ๑๑๘  ที่ทรงเริ่มการปลูกสร้างในวังสวนดุสิต แต่ยังมิได้ทรงปลูกอาคารหรือพระที่นั่งขนาดใหญ่ขึ้นบริเวณสวนดุสิตเลย  จนกระทั่งในปีต่อมาคือเมื่อวันที่ ๑๔  พฤษภาคม  รัตนโกสินทรศก ๑๑๙ (พุทธศักราช ๒๔๔๔)  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  เสด็จประพาสหัวเมืองชายทะเลทางฝั่งตะวันออก ได้ทอดพระเนตรพระที่นั่งมันธาตุรัตนโรจน์ ซึ่งโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้น ณ เกาะสีชัง เมื่อรัตนโกสินทรศก ๑๑๑  แต่การยังไม่ทันแล้วเสร็จบริบูรณ์  รกเรื้อเปล่าประโยชน์อยู่  ทรงพระราชดำริว่าเกาะสีชังในเวลานั้นไม่ได้เสด็จประพาสเนืองๆอย่างแต่ก่อน สมควรรื้อพระที่นั่งไปปลูกไว้ที่สวนดุสิต จะได้เป็นที่ประทับแรมได้โดยสะดวกทุกเมื่อ จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ  ให้พระราชโยธาเทพ(กอน  หงสกุล  ภายหลังเป็นพระยาราชสงคราม) เป็นนายงานรื้อพระที่นั่งมันธาตุรัตนโรจน์  จากเกาะสีชังมาสร้างขึ้นในสวนดุสิต  พระราชทานนามเปลี่ยนเป็น  "พระที่นั่งวิมานเมฆ" ทรงวางศิลาฤกษ์พระที่นั่งเมื่อวันที่ ๓๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๔๓ โปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ทรงกำกับการออกแบบ และ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการเฉลิมพระที่นั่งวิมานเมฆ เมื่อวันที่ ๒๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๔๕

 

            นอกจากนี้ เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ลำปัจจุบัน ซึ่งเป็นเรือพระที่นั่งที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯให้ต่อขึ้นใหม่เพราะเรือพระที่นั่งศรีสุพรรณหงส์ลำเดิมผุพังเกินที่จะซ่อมได้ แต่มาเสร็จสมบูรณ์ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และเปลี่ยนชื่อเป็นเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ มีพลตรีพระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) เป็นนายช่าง ประกอบพิธีลงน้ำ เมื่อวันที่ ๑๓ พฤศจิกายน พ.ศ ๒๔๕๔

 

 

 

 

ขอบคุณข้อมูลจาก :  Facebook : Arnond Sakworawich

                           http://www.reurnthai.com

                           http://www.dhammajak.net

                           https://th.wikipedia.org/wiki/เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์

                           https://th.wikipedia.org/wiki/พระที่นั่งวิมานเมฆ

                           https://th.wikipedia.org/wiki/พระจุฑาธุชราชฐาน