มรดกล้ำค่าของไทย!! เปิดที่มา "เกรินบันไดนาค" ที่ใช้อัญเชิญพระบรมโกศลงจากพระมหาพิชัยราชรถ ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ (ชมคลิป) !!

            เมื่อวานนี้ (๒๖ ตุลาคม ๒๕๖๐) ผ่านไปแล้วสำหรับพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ (จริง) ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในหลวงรัชกาลที่ ๙ นับว่าเป็นห้วงเวลาแห่งความอาลัย พสกนิกรร่ำไห้ทั่วทั้งแผ่นดิน มีพสกนิกรจำนวนมากรอชมริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ สมพระเกียรติพระผู้เสด็จสู่สวรรคาลัย หลังจากริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ ได้เคลื่อนเข้าสู่พระเมรุมาศแล้ว ก็ได้อัญเชิญพระบรมโกศทองใหญ่ลงพระมหาพิชัยราชรถ และใช้อันเชิญพระบรมโกศทองใหญ่ขึ้นประดิษฐาน ณ พระจิตกาธาน

             สำหรับริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ ริ้วขบวนที่ ๓ อัญเชิญพระโกศทองใหญ่ลงจากพระมหาพิชัยราชรถโดยเกรินบันไดนาค เพื่อประดิษฐานพระโกศทองใหญ่บนราชรถปืนใหญ่ และตั้งขบวนพระบรมราชอิสริยยศเข้าสู่ราชวัติ เวียนพระเมรุมาศโดยอุตราวัฏ (เวียนซ้าย) ๓ รอบ เมื่อเวียนพระเมรุมาศครบ ๓ รอบแล้ว เทียบราชรถปืนใหญ่ที่เกรินบันไดนาคพระเมรุมาศ เชิญพระโกศทองใหญ่ขึ้นประดิษฐาน ณ พระจิตกาธาน ทั้งนี้เกรินบันไดนาค นับว่ามีความสำคัญมากสำหรับการอัญเชิญพระบรมโกศลงจากพระมหาพิชัยราชรถ จนถึงการอัญเชิญพระบรมโกศขึ้นประดิษฐาน ณ พระจิตกาธาน 

 

               เกรินบันไดนาค คืออุปกรณ์ที่ใช้เชิญพระโกศพระบรมศพขึ้นหรือลงจากราชรถและพระเมรุมาศแทนการใช้นั่งร้านไม้ต่อยกสูงแบบสมัยโบราณ ที่ใช้กำลังคนยกขึ้นลงซึ่งมีความยากลำบาก ไม่สะดวก โดยทำเป็นรางเลื่อนขึ้นลงด้วยกว้านหมุน ลักษณะการใช้งานเหมือนลิฟต์ในปัจจุบัน มีแท่นที่วางพระโกศเพื่อสะดวกในการเคลื่อนย้ายขึ้นหรือลง ลักษณะเป็นแท่นสี่เหลี่ยม ขอบฐานแกะสลักลายปิดทองประดับกระจก ท้ายเกรินเป็นพื้นลดระดับลงมา ซึ่งเป็นที่สำหรับเจ้าพนักงานภูษามาลาขึ้นนั่งประคองพระโกศพระบรมศพ มีลักษณะคล้ายท้ายสำเภา ด้านข้างบุผ้าตาดทอง มีราวทั้งสองข้างตกแต่งเป็นรูปพญานาค จึงเรียกว่า "เกรินบันไดนาค"

 

            เกรินบันไดนาค คิดค้นโดยสมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิทักษ์มนตรี พระโอรสในสมเด็จพระพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ 
สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๓๕๔ ใช้ครั้งแรกในงานพระเมรุพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช พ.ศ.๒๓๕๕ เกรินบันไดนาค มีความกว้าง ๑.๕๒๕ เมตร ยาว ๒.๓๖๕ เมตร สูง ๔.๔๐ เมตร ส่วนฐานมีความกว้าง ๑.๗๘๖ เมตร ยาว ๓.๐๖ เมตร  ใช้จำนวนพลในการควบคุม ๒๐ นาย

             

              

          นับได้ว่า "เกรินบันไดนาค" เป็นมรดกล้ำค่าของไทย ที่ตกทอดมานานกว่า ๒๐๖ ปี เป็นการใช้ศิลปะอันงดงามของไทยได้อย่างลงตัว เราจะเห็นได้ว่า เกรินบันไดนาคนี้ มีความสำคัญอย่างมากสำหรับงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ 

 

 

 

ขอบคุณข้อมูลและภาพจาก : http://www.kingrama9.th