เห็ดขี้ควาย งานทดลองพบอาจเกี่ยวข้องกับการยืดอายุเซลล์

ประเด็นการชะลอวัยและการยืดอายุขัยกลับมาเป็นที่สนใจอีกครั้ง หลังมีการเผยแพร่ผลการศึกษาจากนักวิจัยในสหรัฐอเมริกา ซึ่งตรวจสอบบทบาทของ “ไซโลไซบิน” (psilocybin) สารออกฤทธิ์ทางจิตประสาทที่พบใน เห็ดขี้ควาย ต่อกลไกทางชีววิทยาที่เกี่ยวข้องกับความชรา

ข้อมูลดังกล่าวถูกหยิบยกมาอธิบายโดย ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาท ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ โดยอ้างอิงงานจาก Baylor College of Medicine และ Emory University

ผลระดับเซลล์

งานทดลองในห้องปฏิบัติการพบว่า เมื่อให้ไซโลไซบินในระดับที่กำหนดกับเซลล์มนุษย์บางชนิด สามารถยืดอายุการอยู่รอดของเซลล์ได้เพิ่มขึ้นในเชิงสถิติ โดยมีรายงานตัวเลขเพิ่มขึ้นราว 50% เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม

นักวิจัยตั้งข้อสังเกตว่า สารดังกล่าวอาจกระตุ้นโปรตีน SIRT1 ซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกที่เชื่อมโยงกับกระบวนการควบคุมอายุเซลล์ และอาจมีบทบาทในการปกป้อง “เทโลเมียร์” ส่วนปลายของโครโมโซมที่มีหน้าที่รักษาเสถียรภาพของสารพันธุกรรม

ผลในสัตว์ทดลอง

นอกจากนี้ ยังมีการทดลองในหนูสูงวัย ซึ่งได้รับไซโลไซบินเป็นระยะ พบว่าในบางเงื่อนไข กลุ่มที่ได้รับสารมีอัตราการรอดชีวิตสูงกว่ากลุ่มควบคุม และแสดงลักษณะทางกายภาพที่ดูแข็งแรงกว่า

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยเน้นว่า ผลดังกล่าวยังอยู่ในขั้นตอนก่อนการทดลองทางคลินิกในมนุษย์ (preclinical study) จึงไม่สามารถสรุปได้ว่าสารนี้จะให้ผลแบบเดียวกันในร่างกายมนุษย์จริง

 

ข้อจำกัดและความเสี่ยง

ไซโลไซบินเป็นสารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท (psychedelic compound) อาจก่อให้เกิดอาการหลอน ประสาทหลอน วิตกกังวล หรือความผิดปกติทางการรับรู้ อีกทั้งยังถูกจัดเป็นสารเสพติดผิดกฎหมายในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย

ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า การนำผลการทดลองระดับเซลล์หรือสัตว์มาปรับใช้กับมนุษย์ต้องผ่านกระบวนการศึกษาทางคลินิกอย่างเข้มงวด ทั้งด้านประสิทธิผล ความปลอดภัย และขนาดการใช้ที่เหมาะสม

มุมมองเชิงวิทยาศาสตร์

ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ไซโลไซบินถูกศึกษามากขึ้นในบริบทของสุขภาพจิต เช่น ภาวะซึมเศร้าและ PTSD ภายใต้การควบคุมทางการแพทย์ แต่การศึกษาด้าน “การยืดอายุขัย” ยังถือว่าอยู่ในระยะเริ่มต้น

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่าสามารถยืดชีวิตได้หรือไม่ แต่ต้องพิจารณาว่า คุณภาพชีวิต ความปลอดภัย และจริยธรรมทางการแพทย์จะสอดคล้องกันอย่างไร หากมีการพัฒนาแนวทางดังกล่าวในอนาคต

ผู้เชี่ยวชาญเตือนอย่างชัดเจนว่า ไม่ควรนำสารดังกล่าวมาใช้เองโดยเด็ดขาด เนื่องจากผิดกฎหมายและอาจก่ออันตรายต่อสุขภาพ

การค้นพบครั้งนี้อาจเป็นอีกหนึ่งจุดตั้งต้นของการวิจัยด้านชีววิทยาแห่งวัย แต่เส้นทางจากห้องแล็บสู่การใช้จริงในมนุษย์ ยังต้องอาศัยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์อีกจำนวนมาก

แหล่งที่มาอ้างอิง

Baylor College of Medicine – งานวิจัยด้านชีววิทยาเซลล์เกี่ยวกับไซโลไซบิน

Emory University – งานศึกษาทดลองระดับก่อนคลินิก (preclinical study)

ข้อมูลอธิบายทางวิชาการเกี่ยวกับโปรตีน SIRT1 และเทโลเมียร์