ทำความเข้าใจตัวเลข HIVเปลี่ยนความกังวลเป็นความเข้าใจ จุดเริ่มต้นในการป้องกันตนเองและคนที่เรารัก

เมื่อโซเชียลพูดถึง HIV มากขึ้น... ตัวเลขเหล่านั้นกำลังบอกอะไรเรา? 
ช่วงที่ผ่านมา หลายคนอาจเห็นพาดหัวข่าวและข้อความในสื่อสังคมออนไลน์ เช่น

• "ผู้ติดเชื้อ HIV รายใหม่พุ่ง" 
• "ผู้ติดเชื้อทะลุครึ่งล้าน" 
• "HIV กลับมาระบาด" 

เมื่อเห็นข้อความเหล่านี้ หลายคนอาจรู้สึกกังวล และตั้งคำถามว่า 
สถานการณ์เอชไอวีของประเทศไทยกำลังรุนแรงขึ้นหรือไม่
คำตอบคือ ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนสถานการณ์ที่ควรตระหนัก แต่ต้องทำความเข้าใจอย่างถูกต้อง เอชไอวียังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทยและยังพบผู้ติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่ทุกปี ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน

ขณะเดียวกัน ข้อมูลสะสม ณ ไตรมาสที่ 3 ของปี 2569 แสดงให้เห็นจำนวนตัวเลขผู้ติดเชื้อที่มีชีวิตอยู่ 565,018 คน* ซึ่งไม่ได้หมายถึงผู้ติดเชื้อรายใหม่ทั้งหมด แต่เป็นจำนวนผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวีที่ยังมีชีวิต ซึ่งส่วนใหญ่สามารถมีสุขภาพแข็งแรงได้ด้วยการรักษาด้วยยาต้านไวรัสอย่างต่อเนื่อง นี่คือความก้าวหน้าของระบบการรักษา ที่ทำให้ผู้ติดเชื้อมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ไม่ใช่สัญญาณว่าทุกคนเพิ่งติดเชื้อพร้อมกัน

สิ่งที่สำคัญกว่าตัวเลข คือ...การทำให้ การป้องกันเป็นเรื่องปกติ ของการดูแลกันและกัน
แม้การรักษาจะมีประสิทธิภาพมากขึ้น แต่ประเทศไทยยังคงพบผู้ติดเชื้อรายใหม่ทุกปี นั่นหมายความว่า 

• การป้องกันยังเป็นเรื่องที่ทุกคนต้องให้ความสำคัญ
• ไม่ว่าจะเป็น
• ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ 
• ตรวจเอชไอวีเมื่อมีความเสี่ยง 
• ใช้ PrEP สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงก่อนสัมผัสเชื้อ 
• ใช้ PEP หลังมีความเสี่ยงภายในระยะเวลาที่กำหนด 
• หากตรวจพบเชื้อ ควรเริ่มรักษาโดยเร็ว 

เพราะปัจจุบัน หากรักษาอย่างต่อเนื่องจนสามารถกดปริมาณไวรัสให้อยู่ในระดับ ตรวจไม่พบ (Undetectable) ก็จะ ไม่ถ่ายทอดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ (U=U) และสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ
 

อีกสิ่งหนึ่งที่ไม่ควรมองข้าม คือ "การตีตรา"
หลายครั้งที่มีข่าวเกี่ยวกับเอชไอวี เรามักเห็นความคิดเห็นที่สร้างความหวาดกลัวหรือกล่าวโทษผู้ติดเชื้อแต่ความจริงแล้ว การตีตราไม่ได้ช่วยลดการติดเชื้อ

กลับทำให้หลายคนไม่กล้าตรวจ ไม่กล้าขอรับถุงยางอนามัย ไม่กล้าใช้ PrEP หรือแม้แต่ไม่กล้าเข้ารับการรักษา ทั้งที่บริการเหล่านี้เป็นหัวใจสำคัญของการป้องกันการติดเชื้อรายใหม่

การสร้างสังคมที่เข้าใจและไม่ตีตรา จึงเป็นส่วนหนึ่งของการป้องกันเอชไอวีเช่นเดียวกับการใช้ถุงยางอนามัยหรือการตรวจเอชไอวี

ปัจจุบัน คนไทยเข้าถึงบริการป้องกันและรักษาเอชไอวีได้ฟรี

• ถุงยางอนามัย 
• ยา PrEP 
• ยา PEP 
• ตรวจเอชไอวีฟรีตามสิทธิ 
• ชุดตรวจ HIV Self-Test 
• ยาต้านไวรัสเอชไอวี 

บริการเหล่านี้ช่วยให้ทุกคนสามารถดูแลสุขภาพของตนเองได้ง่ายขึ้น และลดโอกาสการติดเชื้อรายใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

อย่าให้ "ตัวเลข" สร้างความกังวล
แต่ให้ "ข้อมูลที่ถูกต้อง" สร้างความเข้าใจ
เอชไอวียังคงเป็นเรื่องที่ทุกคนควรตระหนัก 
การรู้เท่าทันข้อมูล เข้าใจสถานการณ์ ป้องกันตนเอง ตรวจเมื่อมีความเสี่ยง และไม่ตีตราผู้ติดเชื้อ คือสิ่งสำคัญที่จะช่วยลดการติดเชื้อรายใหม่ และร่วมขับเคลื่อนประเทศไทยสู่เป้าหมายการยุติปัญหาเอดส์

 

กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค 
*ที่มา : สปสช. ประมวลผล ณ วันที่ 7 กรกฎาคม 2569