อุทาหรณ์ชั้นดี ทำ 5 สิ่ง ทุกวัน สุดท้าย "ไตเสื่อมระยะ3" ไม่รู้ตัว

"หมอเจด" นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ออกมาโพสต์ข้อความระบุว่า 

โรคไตไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไปครับ ในคนไทยพบว่ามีผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังมากกว่า 8 ล้านคน และจำนวนไม่น้อยเลยที่ “ไม่รู้ตัว” ว่าการทำงานของไตกำลังลดลงอยู่ทุกวัน จุดที่ผมกังวลคือ หลายคนมารู้ตัวอีกทีตอนเข้าสู่ระยะที่ 3 แล้ว ซึ่งเป็นจุดที่ไตเสียไปพอสมควร และย้อนกลับได้ยาก แต่ความจริงคือก่อนหน้านั้นเราสามารถ “ป้องกันและชะลอได้” ครับ ถ้าหยุดพฤติกรรมที่ทำร้ายไตซ้ำ ๆ และนี่คือสิ่งที่ควรหยุดให้เร็วที่สุด

1️⃣ กินเค็มจัดโดยไม่รู้ตัว ตัวเร่งไตพังแบบเงียบ
อาหารไทยจำนวนมากมีโซเดียมสูง เช่น น้ำปลา ซอส ผงปรุงรส อาหารแปรรูป และของหมักดอง การกินเค็มทำให้ความดันสูงขึ้น และไตต้องทำงานหนักในการขับโซเดียมออก ระยะยาวจะทำให้หน่วยไตเสื่อมเร็วขึ้นแบบไม่รู้ตัว ยิ่งกินทุกวัน ความเสียหายยิ่งสะสม

2️⃣ กินยาแก้ปวดพร่ำเพรื่อ โดยเฉพาะกลุ่ม NSAIDs
ยาแก้ปวดบางชนิด เช่น ไอบูโพรเฟน หรือไดโคลฟีแนค ถ้ากินบ่อยโดยไม่จำเป็น จะไปลดการไหลเวียนเลือดที่ไต ทำให้ไตขาดเลือดและเสื่อมเร็วขึ้น ยิ่งถ้ากินติดต่อกันนาน หรือมีโรคประจำตัวร่วม เช่น เบาหวาน ความดัน ความเสี่ยงจะยิ่งสูงขึ้นแบบชัดเจน

3️⃣ ดื่มน้ำน้อยเรื้อรัง ไตต้องทำงานหนักขึ้น
ร่างกายต้องใช้น้ำในการขับของเสีย ถ้าดื่มน้ำน้อย เลือดจะเข้มข้นขึ้น ของเสียสะสมมากขึ้น ไตต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อกรองของเสียเหล่านั้น ระยะยาวจะเพิ่มโอกาสไตเสื่อม และยังเสี่ยงนิ่วในไต ปัสสาวะจะมีความเข้มข้นสูง ทำให้สารบางชนิดตกตะกอนได้ง่ายขึ้น และเพิ่มภาระการกรองของไตต่อเนื่องโดยไม่รู้ตัว

4️⃣ ปล่อยน้ำตาลและความดัน “สูงเรื้อรัง”
สองตัวนี้คือสาเหตุหลักของไตเสื่อม ถ้าน้ำตาลสูง จะทำลายหลอดเลือดเล็ก ๆ ในไต ส่วนความดันสูงจะเพิ่มแรงดันในหน่วยไต ทำให้โครงสร้างไตเสียหายเร็วขึ้น ที่น่ากลัวคือช่วงแรกมักไม่มีอาการ ทำให้หลายคนปล่อยผ่านจนเข้าสู่ระยะที่ควบคุมยาก

5️⃣ กินโปรตีนสูงเกินโดยไม่จำเป็น
กระแสกินโปรตีนสูงมาแรง แต่ถ้ากินเกินความต้องการ โดยเฉพาะจากอาหารเสริม หรือเนื้อสัตว์ปริมาณมาก จะทำให้ไตต้องกรองของเสียจากโปรตีนเพิ่มขึ้น หากทำต่อเนื่องนาน ๆ จะเพิ่มภาระให้ไต และเร่งการเสื่อมในคนที่มีความเสี่ยงอยู่แล้ว

นอกจาก “หยุดทำร้ายไต” แล้ว ทำแบบนี้ช่วยชะลอไตเสื่อมได้จริง

• ดื่มน้ำให้พอเหมาะ (ประมาณ 1.5–2 ลิตร/วัน ถ้าไม่มีข้อห้าม) ช่วยให้ไตขับของเสียได้ดีขึ้น
• ลดเค็มอย่างจริงจัง เลี่ยงอาหารแปรรูป น้ำซุปเข้มข้น และของดอง
• คุมน้ำตาลและความดันให้อยู่ในเกณฑ์ เพราะเป็นตัวทำลายไตหลัก
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ช่วยให้หลอดเลือดไตแข็งแรงขึ้น
• ตรวจสุขภาพปีละครั้ง โดยเฉพาะคนที่มีความเสี่ยง เช่น เบาหวาน ความดัน หรืออายุเกิน 40

ไตเสื่อมไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นวันเดียวนะครับ แต่เพราะพฤติกรรมเล็ก ๆ ที่เราทำซ้ำทุกวันจนชิน ถ้าใครไม่อยากลามไปถึงระยะ 3 ต้องเริ่ม “หยุดทำร้ายไต” ตั้งแต่วันนี้ได้แล้ว ลดเค็ม เลี่ยงยาไม่จำเป็น ดื่มน้ำพอ คุมน้ำตาลและความดัน รวมถึงตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ เพราะไตพอเสียไปแล้ว เอากลับมาเหมือนเดิมไม่ได้ แต่เรายังชะลอไม่ให้แย่ลงได้ ถ้าเริ่มดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้