หมอเปิด 8 สัญญาณเตือนเสี่ยง "มะเร็งเต้านม" แม้ไม่เจ็บ แต่อย่ามองข้าม

จากกรณีที่ จอย ธัญพร สนธิขันธ์ หรือ จอย T-Skirt อดีตเกิร์ลกรุ๊ปดังยุค 90 ได้เปิดใจถึงเส้นทางต่อสู้กับมะเร็งปากมดลูกระยะที่ 4 และล่าสุดเธอได้ตรวจพบก้อนเนื้อบริเวณเต้านม ซึ่งอยู่ระหว่างการรักษาด้วยกำลังใจที่เปี่ยมล้นจากครอบครัว 

 

เกี่ยวกับเรื่องนี้ หมอเจด นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพ เกี่ยวกับเรื่อง สัญญาณเตือนเสี่ยงมะเร็งเต้านม โดยระบุว่า

 

จากข่าวคุณจอย T-Skirt ที่พบก้อนที่เต้านมและมีจุดเล็ก ๆ ที่ปอด เรื่องนี้เตือนผู้หญิงทุกคนครับว่า อย่ารอให้เจ็บ อย่ารอให้ก้อนใหญ่ และอย่าคิดว่า "ไม่มีอาการแปลว่าไม่เป็นอะไร" เพราะความผิดปกติของเต้านมบางอย่างเริ่มเงียบมาก บางก้อนคลำเจอเองได้ แต่บางอย่างต้องใช้แมมโมแกรมหรืออัลตราซาวด์ถึงจะเห็น วันนี้มาเช็กสัญญาณสำคัญ และอธิบาย BI-RADS ให้รู้ว่าแบบไหนต้องตรวจต่อ

1. คลำเจอก้อนใหม่ที่เต้านม ต้องตรวจให้ชัด
ก้อนที่เต้านมไม่ใช่มะเร็งทุกก้อน อาจเป็นถุงน้ำ เนื้องอกธรรมดา หรือเปลี่ยนตามฮอร์โมนได้ แต่ถ้าเป็นก้อนใหม่ ก้อนแข็ง ขอบไม่เรียบ ติดแน่น โตขึ้นเรื่อย ๆ หรืออยู่ข้างเดียวชัด ๆ ต้องไปตรวจ โดยเฉพาะก้อนที่ไม่เจ็บ อย่าคิดว่าไม่เจ็บแล้วปลอดภัย เพราะมะเร็งเต้านมระยะแรกหลายครั้งไม่ปวด

2. ผิวเต้านมบุ๋ม รั้ง หนาแดง หรือคล้ายเปลือกส้ม
เต้านมไม่ได้เตือนผ่านก้อนอย่างเดียวครับ ผิวก็สำคัญ ถ้าผิวบุ๋ม รั้ง ย่น เหมือนถูกดึงเข้าไป ผิวหนา แดง หรือเป็นลักษณะคล้ายเปลือกส้ม ต้องตรวจครับ เพราะอาจเกี่ยวกับก้อนในเต้านม หรือการอุดตันของท่อน้ำเหลืองได้ อย่าทายาแก้ผื่นไปเรื่อย ๆ ถ้าไม่ดีขึ้นหรือเปลี่ยนชัด

3. หัวนมเปลี่ยน หรือมีน้ำออกเอง
ถ้าหัวนมบอดเข้าไปใหม่ หัวนมถูกดึงรั้ง เปลี่ยนทิศ มีแผลเรื้อรัง คัน ลอก เป็นสะเก็ด หรือมีน้ำออกจากหัวนมเองโดยไม่ได้บีบ โดยเฉพาะน้ำเลือดหรือน้ำใส ๆ ออกข้างเดียว ต้องตรวจครับ เพราะบางโรคไม่ได้มาเป็นก้อนชัด ๆ แต่มาเป็นความผิดปกติของหัวนมหรือท่อน้ำนมแทน

4. คลำเจอก้อนที่รักแร้ อย่ามองข้าม
รักแร้มีต่อมน้ำเหลืองที่เกี่ยวกับเต้านมครับ ถ้าคลำได้ก้อนแข็ง โตขึ้น ไม่เจ็บ อยู่นานไม่ยุบ หรืออยู่ข้างเดียวร่วมกับความผิดปกติที่เต้านม ต้องตรวจครับ ก้อนรักแร้อาจมาจากการอักเสบได้ แต่ถ้าอยู่นานหรือผิดปกติชัด อย่าเดาเองว่าไม่เป็นไร

5. เต้านมบวม แดง ร้อน หรือขนาดเปลี่ยนเร็ว
ถ้าเต้านมข้างหนึ่งบวม แดง ร้อน เจ็บผิดปกติ หรือขนาดเปลี่ยนไปเร็ว อาจเป็นการอักเสบ ติดเชื้อ หรือบางกรณีอาจเป็นมะเร็งเต้านมชนิดที่แสดงอาการคล้ายอักเสบได้ครับ ถ้ารักษาแบบอักเสบแล้วไม่ดีขึ้น ต้องตรวจต่อ ไม่ใช่ซื้อยาทาเองวนไปเรื่อย ๆ

6. BI-RADS คืออะไร แบบไหนต้องตัดชิ้นเนื้อ
BI-RADS คือระบบให้คะแนนผลแมมโมแกรมหรืออัลตราซาวด์เต้านม เพื่อบอกว่าภาพที่เห็น “น่ากังวลแค่ไหน” และควรทำอะไรต่อ

• BI-RADS 0 = ภาพยังไม่พอ ต้องตรวจเพิ่ม
• BI-RADS 1–2 = ไม่พบความผิดปกติ หรือดูเป็นก้อน/ซีสต์ที่ไม่อันตราย
• BI-RADS 3 = น่าจะไม่ใช่มะเร็ง แต่มักต้องนัดติดตามภาพซ้ำ
• BI-RADS 4 = เริ่มสงสัย ต้องพิจารณาเจาะชิ้นเนื้อ หรือ biopsy
• BI-RADS 5 = สงสัยมะเร็งสูง ต้องรีบตรวจชิ้นเนื้อ
• BI-RADS 6 = ยืนยันมะเร็งแล้วจากผลชิ้นเนื้อ

จำง่าย ๆ ถ้า BI-RADS 4 ขึ้นไป ส่วนใหญ่ต้องเจาะชิ้นเนื้อ เพราะภาพถ่ายบอกได้แค่ว่า “สงสัย” แต่คำตอบจริงต้องมาจากผลพยาธิวิทยา ส่วน BI-RADS 3 อย่าหายไปเอง ต้องติดตามตามหมอนัด

7. จุดเล็กที่ปอด ไม่ได้แปลว่ามะเร็งเสมอไป
คำว่า “จุดที่ปอด” ฟังแล้วใจหายครับ แต่จุดเล็กที่ปอดอาจเป็นได้หลายอย่าง เช่น รอยแผลเก่าจากการติดเชื้อ ก้อนเล็กที่ไม่ร้ายแรง หรือก้อนที่ต้องติดตามต่อ แพทย์จะดูขนาด รูปร่าง ตำแหน่ง ภาพเก่าเทียบกับภาพใหม่ และประวัติของแต่ละคน ถ้ามีความผิดปกติที่เต้านมร่วมด้วย ต้องตามแผนตรวจให้ครบครับ อย่าสรุปเองว่าใช่หรือไม่ใช่มะเร็ง

8. อย่ารอให้เจ็บ เพราะระยะแรกอาจไม่มีอาการ
มะเร็งเต้านมระยะแรกอาจไม่เจ็บ ไม่แดง ไม่ปวด และบางครั้งคลำเองไม่เจอ บางคนเจอจากแมมโมแกรมหรืออัลตราซาวด์ ทั้งที่ไม่มีอาการเลย เพราะฉะนั้นการสังเกตตัวเองสำคัญ แต่การตรวจตามวัยและความเสี่ยงก็สำคัญเหมือนกัน โดยเฉพาะผู้หญิงอายุประมาณ 40 ปีขึ้นไป หรือคนที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม มะเร็งรังไข่ หรือเป็นมะเร็งตั้งแต่อายุน้อย ควรคุยกับแพทย์เรื่องการตรวจ

ดูแลตัวเองและลดความเสี่ยงตั้งแต่วันนี้

• สังเกตเต้านมตัวเองเดือนละครั้ง เพื่อรู้ว่าปกติของเราเป็นแบบไหน
• ช่วงที่เหมาะคือหลังหมดประจำเดือน 7–10 วัน เพราะเต้านมมักไม่คัดมาก
• อายุ 40 ปีขึ้นไป ควรคุยกับแพทย์เรื่องแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์ตามความเหมาะสม
• ถ้ามีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านมหรือมะเร็งรังไข่ ควรปรึกษาแพทย์เร็วขึ้น
• คุมน้ำหนัก ลดแอลกอฮอล์ เลิกบุหรี่ และขยับร่างกายสม่ำเสมอ
• ถ้าตรวจเจอก้อนหรือได้ผลที่ต้องติดตาม อย่าหายไปเอง

ก้อนที่เต้านมไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งทุกก้อน และจุดเล็กที่ปอดก็ไม่ได้แปลว่าลุกลามเสมอไปครับ แต่ทั้งสองอย่างไม่ควรเดาเอง ผู้หญิงทุกคนควรรู้จักเต้านมตัวเอง สังเกตก้อน ผิว หัวนม รักแร้ และตรวจคัดกรองตามวัยหรือความเสี่ยง ถ้าเจอ BI-RADS 4–5 ต้องตรวจชิ้นเนื้อให้ชัด อย่าปล่อยให้ความกลัวทำให้เสียโอกาสเจอโรคตั้งแต่ระยะแรก

 

ขอบคุณ FB : หมอเจด