หมอเตือน 5 สัญญาณ ไตรกลีเซอไรด์สูงเกิน 200 ร่างกายเริ่มเสี่ยงอะไร

วันที่ 24 มิ.ย. 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านทางเพจเฟซบุ๊ก หมอเจด คุยเฟื่องเรื่องปากท้อง เผย ไตรกลีเซอไรด์สูงเกิน 200 เป็นสัญญาณอะไร เริ่มเสี่ยงอะไร โดยระบุว่า หลายคนเห็นผลเลือดว่า "ไตรกลีเซอไรด์ 200 กว่า" แล้วเริ่มกังวลทันทีว่า ไขมันกำลังอุดตันหลอดเลือดหรือเปล่า ตับเริ่มมีปัญหาแล้วไหม หรือกำลังเสี่ยงตับอ่อนอักเสบ?

 

 

ไตรกลีเซอไรด์ หรือ TG ระดับ 200–499 mg/dL จัดว่าอยู่ในกลุ่ม "สูง" ยังไม่ใช่ภาวะฉุกเฉิน และไม่ได้แปลว่าจะต้องเกิดโรคร้ายทันที แต่ก็ไม่ควรมองว่าเกินมาเล็กน้อยแล้วปล่อยผ่าน เพราะตัวเลขนี้อาจเป็นสัญญาณว่า ร่างกายเริ่มจัดการพลังงาน น้ำตาล และไขมันได้ไม่ดีเหมือนเดิม ลองเช็ก 5 เรื่องนี้

1. พลังงานที่กินเข้าไปอาจมากกว่าที่ร่างกายใช้
เพราะ TG ไม่ได้มาจากของมันอย่างเดียว น้ำหวาน กาแฟหวาน ชานม ขนม ข้าวหรือเส้นเยอะ ๆ ของว่างทั้งวัน รวมถึงแอลกอฮอล์ ทั้งหมดนี้ทำให้ TG สูงได้ เวลากินพลังงานมากกว่าที่ร่างกายใช้ พลังงานส่วนที่เหลือจะถูกเปลี่ยนเป็นไตรกลีเซอไรด์ แล้วส่งไปเก็บไว้ตามเนื้อเยื่อไขมัน บางคนเลี่ยงหมูสามชั้น ไม่กินของทอด แต่ยังดื่มหวานทุกวันแบบนี้ TG ก็ไม่จำเป็นต้องลง 

อย่าเช็กแค่ว่าใช้น้ำมันอะไร ลองย้อนดูทั้งวันดีกว่า ว่าหวานแค่ไหน แป้งเยอะแค่ไหน กินจุกจิกหรือเปล่า ดื่มแอลกอฮอล์บ่อยไหม และกินเกินที่ร่างกายใช้หรือไม่

2. TG สูงพร้อมพุงและน้ำตาล ต้องนึกถึงภาวะดื้อต่ออินซูลิน
ภาพที่เจอบ่อยคือ TG สูง HDL ต่ำ รอบเอวเพิ่ม และน้ำตาลเริ่มขยับขึ้น หลายคนยังไม่เป็นเบาหวานนะ แต่ระบบเผาผลาญอาจเริ่มมีปัญหาแล้ว อินซูลินยังมีอยู่ แต่ร่างกายตอบสนองได้ไม่ดีเหมือนเดิม ร่างกายจึงต้องหลั่งอินซูลินมากขึ้นเพื่อคุมน้ำตาล ขณะเดียวกันตับก็ปล่อยไตรกลีเซอไรด์ออกมาในเลือดมากขึ้น

ถ้า TG เกิน 200 อย่าดูค่านี้ตัวเดียว ลองดูเพิ่มว่ารอบเอวเท่าไร ความดันเป็นอย่างไร น้ำตาลตอนอดอาหารสูงไหม HbA1c เริ่มเกินหรือยัง HDL ต่ำหรือเปล่า บางคนยังไม่มีอาการอะไรเลย แต่ผลเลือดเริ่มบอกก่อนแล้ว

3. ต้องประเมินความเสี่ยงหัวใจและหลอดเลือดร่วมด้วย
หลายคนสนใจแต่ LDL เพราะคุ้นกับคำว่า “ไขมันไม่ดี” พอเห็น TG สูงเลยคิดว่า ไม่น่าเกี่ยวกับหัวใจเท่าไร จริง ๆ แล้ว TG ที่สูงมักมาพร้อมอนุภาคไขมันบางชนิด ที่เข้าไปเกี่ยวข้องกับการสะสมของคราบไขมันในผนังหลอดเลือดได้ ไม่ได้แปลว่า TG 200 แล้วเส้นเลือดต้องตันนะ

แต่ต้องดูภาพรวมอายุเท่าไร เป็นเบาหวานไหม ความดันสูงหรือเปล่า สูบบุหรี่ไหม มีโรคไตหรือไม่ คนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจเร็วหรือเปล่า รวมถึง LDL, HDL และ non-HDL cholesterol เป็นอย่างไร บางคน LDL ไม่ได้สูงมาก แต่ TG สูง HDL ต่ำ มีพุง และน้ำตาลเริ่มสูง แบบนี้ก็ควรจริงจัง

4. อาจเกี่ยวกับไขมันพอกตับ โรคบางอย่าง หรือยาที่ใช้อยู่
TG สูงเจอร่วมกับไขมันพอกตับได้บ่อย โดยเฉพาะคนที่อ้วนลงพุง น้ำหนักเกิน น้ำตาลสูง หรือดื่มแอลกอฮอล์ แต่ TG สูงไม่ได้แปลว่าต้องมีไขมันพอกตับทุกคนและค่าตับปกติก็ไม่ได้ยืนยันว่าไม่มีไขมันพอกตับเสมอไป ยังมีสาเหตุอื่นที่ต้องดูด้วย เช่น เบาหวานที่คุมไม่ดี ไทรอยด์ทำงานต่ำ โรคไตหรือโรคตับบางชนิด พันธุกรรม การตั้งครรภ์ รวมถึงยาบางกลุ่มสเตียรอยด์ ฮอร์โมนเอสโตรเจน ยาขับปัสสาวะบางชนิด และยาทางจิตเวชบางตัว ก็อาจทำให้ TG สูงขึ้นได้ ถ้าคุมอาหารแล้วตัวเลขยังไม่ขยับ อย่าเพิ่งโทษตัวเองว่าไม่มีวินัย บางครั้งต้องหาสาเหตุอื่นเพิ่ม

5. TG 200 กว่ายังไม่ใช่ระดับเสี่ยงตับอ่อนอักเสบสูง
ตรงนี้หลายคนกังวลเกินไป TG 200–499 mg/dL สิ่งที่ต้องสนใจหลัก ๆ คือระบบเผาผลาญและความเสี่ยงหัวใจหลอดเลือด ความเสี่ยงตับอ่อนอักเสบจะเริ่มเพิ่มขึ้นเมื่อ TG ตั้งแต่ประมาณ 500 mg/dL และจะชัดขึ้นมากเมื่อสูงเกิน 1,000 mg/dL เพราะฉะนั้น TG 200 กว่าไม่ต้องอดอาหารจนไม่กล้ากินอะไร แต่ก็ควรเริ่มแก้ตอนนี้ ไม่ใช่รอให้แตะ 500 เริ่มจากตัดตัวที่กระทบมากก่อน ลดน้ำหวานและขนม ลดแป้งขัดสี งดหรือลดแอลกอฮอล์ จัดปริมาณอาหารใหม่ เพิ่มผักและอาหารที่มีไฟเบอร์ ขยับร่างกายให้สม่ำเสมอ และลดน้ำหนักถ้ามีน้ำหนักเกิน จากนั้นค่อยติดตามผลเลือด พร้อมดูน้ำตาล HbA1c, LDL, HDL, non-HDL cholesterol ความดัน รอบเอว รวมถึงการทำงานของตับ ไต และไทรอยด์ไปด้วย ถ้ามีเบาหวาน โรคหัวใจ โรคไต หรือความเสี่ยงหลอดเลือดสูง การรักษาต้องดูทั้งภาพครับ ไม่ใช่ตัดสินจาก TG ตัวเดียว และที่สำคัญอย่าดูแค่ว่าเกินมาเท่าไร ดูต่อด้วยว่ามันสูงจากอะไร เรื่องโอเมก้า-3 ให้เริ่มจากการกินปลาให้เหมาะสมก่อน

 

ส่วนคนที่คิดจะใช้ผลิตภัณฑ์เสริม ควรดูปริมาณ EPA และ DHA ให้เหมาะกับแต่ละคน และไม่ใช้แทนการปรับอาหาร การออกกำลังกาย หรือยาที่แพทย์สั่ง ผู้ที่ใช้ยาต้านเกล็ดเลือดหรือยาต้านการแข็งตัวของเลือด ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ฃ ใคร TG เกิน 200 ลองเปิดผลเลือดดูต่อเลยว่า น้ำตาล HDL LDL และรอบเอวเป็นยังไงบ้าง

 

ขอบคุณ FB : หมอเจด คุยเฟื่องเรื่องปากท้อง