รู้แล้ว "รอยหยักติ่งหู" สัญญาณเตือนโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ จริงไหม

เมื่อวันที่ 20 ส.ค.2569 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายแพทย์สมิทธิ์ ศรีสนธิ์ แพทย์นิติเวชและอาจารย์แพทย์ชาวไทย โพสต์ผ่านเฟซบุ๊ก Smith Fa Srisont อธิบายกรณีการเสียชีวิตจากโรคเส้นเลือดแดงเลี้ยงหัวใจตีบ ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตแบบกะทันหันโดยธรรมชาติ พร้อมให้ข้อมูลเพื่อให้ทั้งบุคลากรทางการแพทย์และประชาชนเข้าใจตรงกัน

 

นพ.สมิทธิ์ ระบุว่า ขอมาอธิบาย กรณีการเสียชีวิต จากโรคเส้นเลือดแดงเลี้ยงหัวใจตีบ ในลักษณะ การเสียชีวิตแบบกะทันหันโดยธรรมชาติ ที่แพทย์นิติเวช จะพบได้จากการผ่าศพ จะขอพูดในแง่ของแพทย์นิติเวชเพื่อแพทย์และประชาชนทั่วไป จะได้เข้าใจตรงกัน
1. โรคเส้นเลือดแดงเลี้ยงหัวใจแข็งและตีบ (coronary atherosclerosis/ coronary artery disease) ถือว่าเป็นโรคอันดับหนึ่งที่พบได้จากการเสียชีวิตแบบกะทันหันโดยธรรมชาติ

2. กลไกการเสียชีวิตเกิดจากเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจ มีไขมันหรือหินปูนเกาะ จนเส้นเลือดอุดตัน ทำให้เลือดไปเลี้ยงหัวใจไม่พอ แล้วกล้ามเนื้อหัวใจตายจนหัวใจเต้นผิดปกติ สุดท้ายหัวใจหยุดเต้นได้ ซึ่งการอุดตันที่จะเป็นสาเหตุการตายได้ ต้องอุดตันตั้งแต่ 70-75% ขึ้นไป โดยเกิดในเส้นเลือดหลักแค่หนึ่งเส้นจากสามเส้นก็เพียงพอให้เสียชีวิตแล้ว

3. ปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคนี้ได้แก่ อายุมาก เพศชาย พันธุกรรม โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง การสูบบุหรี่ โรคเบาหวาน โรคอ้วน ขาดการออกกำลังกาย ความเครียด หรืออื่นๆ อันนี้ต้องแจ้งเพราะมักจะมีญาติมาถามแพทย์นิติเวชว่าทำไมถึงเป็นโรคนี้

4. ในกรณีเสียชีวิตกระทันหัน ผู้ตายอาจจะมีภาวะนี้เป็นครั้งแรกจนเสียชีวิตเลย บางคร้้งประวัติจึงอาจพบว่า ก่อนเสียชีวิตผู้ตายแข็งแรงดีและไม่มีโรคประจำตัวใดๆ หรือถึงพบแพทย์ประจำแต่ก็อาจตรวจไม่เจออะไร เพราะกล้ามเนื้อหัวใจยังปกติ ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจไปก็ไม่พบอะไรได้

5. สาเหตุการเสียชีวิตนี้ ถึงแม้ส่วนใหญ่จะพบในคนอายุมาก แต่ก็พบได้ตั้งแต่อายุยังน้อย ที่ผมเคยพบในไทย คืออายุ 24 ปี แต่น่าจะสัมพันธ์กับภาวะไขมันในเลือดสูงที่เป็นผลจากพันธุกรรม ดังนั้นหากมีคนในครอบครัวเสียชีวิตด้วยโรคนี้ตั้งแต่อายุยังน้อย ต่ำกว่า 40-45 ปี ควรต้องพบแพทย์เพื่อตรวจว่า เป็นโรคไขมันในเลือดสูงด้วยหรือไม่ (ขอเพิ่มเติมหน่อย เคสอายุ 24 ปี ผมเจอก่อนจะมีโรคโควิดนะครับ ดังนั้นไม่มีทางเกี่ยวกับวัคซีนโควิดแน่นอน)

6. โรคนี้ไม่ใช่ภาวะใหลตาย เพราะภาวะใหลตาย คือการผ่าศพแล้วไม่พบสาเหตุการตายใดๆ ซึ่งเราสันนิษฐานกันว่าภาวะใหลตายเกิดจากการที่หัวใจเต้นผิดจังหวะเองจนเสียชีวิต ทำให้ตรวจศพไม่พบสาเหตุการตายใดๆ

7. มีลักษณะทางร่างกายที่สัมพันธ์กับโรคนี้ คือ รอยหยักบริเวณติ่งหู (earlobe crease / Frank’s sign) ตามรูป แต่บอกไว้ก่อนว่า มันไม่ได้สัมพันธ์แบบเจอแล้วต้องเป็นโรคนี้ 100% หรือถ้าไม่มีจะไม่เป็นโรคนี้ รวมทั้งลักษณะแบบนี้อาจเจอในคนสูงอายุที่ไม่ได้ป่วยเป็นเส้นเลือดหัวใจตีบได้ ส่วนตัวคิดว่า ถ้าเจอรอยหยักติ่งหูในคนอายุยังไม่มาก ต่ำกว่า 60 ปี ควรปรึกษาแพทย์ว่า สงสัยว่าป่วยเป็นโรคนี้ ขอตรวจเพิ่มเติม

ทั้งนี้มีงานวิจัยอันหนึ่งไม่นานนี้ ในระดับ meta-analysis ที่บอกว่าเกี่ยวกัน 

ขอบคุณ Smith Fa Srisont