- 11 ก.ย. 2569
น้ำท่วมฉับพลันต้องทำอย่างไร? สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การรอให้น้ำเข้าบ้านก่อนแล้วค่อยเตรียมของ แต่ควรจัด “ชุดของจำเป็นสำหรับเหตุฉุกเฉิน” เอาไว้ล่วงหน้า เพื่อให้สามารถหยิบออกจากบ้านหรืออพยพได้ทันหากสถานการณ์รุนแรงขึ้น
วิธีเตรียมตัวเมื่อน้ำท่วมฉับพลัน สิ่งของอะไรควรเตรียมเมื่อเกิดน้ำท่วม? น้ำท่วมฉับพลัน เป็นภัยธรรมชาติที่อาจเกิดขึ้นในเวลาไม่นาน โดยเฉพาะช่วงที่มีฝนตกหนักต่อเนื่อง น้ำป่าไหลหลาก หรือมีประกาศเตือนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การรอให้น้ำเข้าบ้านก่อนแล้วค่อยเตรียมของ แต่ควรจัด “ชุดของจำเป็นสำหรับเหตุฉุกเฉิน” เอาไว้ล่วงหน้า เพื่อให้สามารถหยิบออกจากบ้านหรืออพยพได้ทันหากสถานการณ์รุนแรงขึ้น
สิ่งของที่ควรเตรียมเมื่อน้ำท่วม
1. น้ำดื่มสะอาด
2. อาหารที่เก็บไว้ได้นาน
3. ยาประจำตัว
4. โทรศัพท์มือถือและพาวเวอร์แบงก์
5. ไฟฉายและแบตเตอรี่สำรอง
6. เอกสารสำคัญ
7. เสื้อผ้าและของใช้ส่วนตัว
8. นกหวีด
9. ถุงพลาสติกและถุงขยะ
10. อุปกรณ์ปฐมพยาบาล
ไม่ได้มีแค่เช็กลิสต์ 10 อย่างนี้เท่านั้น ยังมีอีกที่คุณควรรู้และเตรียมพร้อมรับมือ ไปดูกันเลย
เบอร์โทรศัพท์ฉุกเฉิน
1784: กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.)
1669: เจ็บป่วยฉุกเฉิน / นำส่งโรงพยาบาล
199: แจ้งเหตุเพลิงไหม้และกู้ภัย
แล้วเมื่อน้ำท่วมฉับพลันควรเตรียมอะไรบ้าง?
น้ำท่วมฉับพลันคืออะไร?
น้ำท่วมฉับพลัน หมายถึงสถานการณ์ที่มีน้ำจำนวนมากไหลเข้าท่วมพื้นที่อย่างรวดเร็ว ทำให้ประชาชนมีเวลาเตรียมตัวน้อยกว่าน้ำท่วมที่ค่อย ๆ เพิ่มระดับ
สาเหตุอาจมาจากฝนตกหนัก น้ำป่าไหลหลาก หรือปริมาณน้ำในลำน้ำเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
หากอยู่ในพื้นที่เสี่ยง สิ่งสำคัญคือ ติดตามประกาศเตือนภัยจากทางราชการและพร้อมอพยพเมื่อได้รับคำสั่ง ไม่ควรรอจนกระทั่งน้ำเข้าถึงตัวบ้านแล้วจึงเริ่มเตรียมตัว
สิ่งของที่ควรเตรียมเมื่อน้ำท่วม
1. น้ำดื่มสะอาด
ควรเตรียมน้ำดื่มบรรจุขวดหรือภาชนะที่สะอาดและปิดสนิทไว้ล่วงหน้า
เหตุผลสำคัญคือเมื่อน้ำท่วม ระบบประปาหรือการเดินทางไปซื้อของอาจได้รับผลกระทบ ทำให้การเข้าถึงน้ำสะอาดไม่สะดวก
ควรเก็บน้ำไว้ในบริเวณที่สูงและปลอดภัยจากน้ำท่วม
2. อาหารที่เก็บไว้ได้นาน
ควรมีอาหารสำรองที่สามารถรับประทานได้ง่ายและเก็บรักษาได้นาน เช่น อาหารกระป๋อง อาหารแห้ง หรืออาหารที่ไม่จำเป็นต้องปรุงด้วยขั้นตอนซับซ้อน
หากเป็นอาหารกระป๋อง ควรตรวจสอบสภาพภาชนะและวันหมดอายุก่อนรับประทาน
แนวทางด้านการเตรียมรับมือน้ำท่วมยังแนะนำให้รวบรวมของใช้จำเป็นและเสบียงอาหารไว้ในพื้นที่ปลอดภัยและสูงกว่าระดับที่คาดว่าน้ำจะท่วมถึง
3. ยาประจำตัว
ยาประจำตัวเป็นหนึ่งในสิ่งที่ไม่ควรลืม
โดยเฉพาะผู้ที่ต้องรับประทานยาเป็นประจำ ควรเตรียมยาให้เพียงพอสำหรับช่วงที่อาจไม่สามารถเดินทางไปโรงพยาบาลหรือร้านขายยาได้ตามปกติ
นอกจากยาแล้ว ควรเตรียมข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการรักษาหรือรายการยาที่ใช้อยู่ไว้ด้วย หากจำเป็นต้องอพยพไปยังสถานพยาบาลอื่น
กรมอนามัยยังแนะนำให้เตรียมยารักษาโรคและอุปกรณ์จำเป็นไว้พร้อมในกรณีเกิดน้ำท่วม
4. โทรศัพท์มือถือและพาวเวอร์แบงก์
โทรศัพท์มือถือมีความสำคัญอย่างมากในสถานการณ์ฉุกเฉิน เพราะใช้ติดตามประกาศเตือนภัย ติดต่อครอบครัว และขอความช่วยเหลือ
ควรชาร์จแบตเตอรี่โทรศัพท์ให้เต็ม และเตรียม พาวเวอร์แบงก์ที่ชาร์จไฟไว้แล้ว หากมี
ควรเก็บโทรศัพท์และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ไว้ในถุงหรือภาชนะที่สามารถป้องกันน้ำได้
5. ไฟฉายและแบตเตอรี่สำรอง
หากเกิดน้ำท่วมและไฟฟ้าดับในช่วงกลางคืน ไฟฉายจะกลายเป็นอุปกรณ์จำเป็นทันที
ควรเตรียมไฟฉายพร้อมแบตเตอรี่สำรองไว้ในจุดที่ทุกคนในบ้านรู้ว่าอยู่ตรงไหน
หากมีไฟฉายแบบชาร์จไฟได้ ควรชาร์จให้พร้อมก่อนเกิดเหตุ
6. เอกสารสำคัญ
เอกสารสำคัญควรเก็บไว้ในถุงหรือซองกันน้ำ เช่น
- บัตรประชาชน
- ทะเบียนบ้าน
- เอกสารทางการเงิน
- เอกสารประกันภัย
- เอกสารเกี่ยวกับบ้านและรถ
- เอกสารทางการแพทย์ที่จำเป็น
หากเป็นเอกสารที่ไม่จำเป็นต้องใช้ตัวจริงในสถานการณ์ฉุกเฉิน ควรมีสำเนาหรือไฟล์สำรองที่สามารถเข้าถึงได้
7. เสื้อผ้าและของใช้ส่วนตัว
หากมีโอกาสต้องอพยพ ควรเตรียมเสื้อผ้าที่จำเป็นใส่กระเป๋าไว้ล่วงหน้า
รวมถึงของใช้ส่วนตัว เช่น สบู่ แปรงสีฟัน ยาสีฟัน ผ้าอนามัย ผ้าอ้อม หรือของใช้เฉพาะของสมาชิกแต่ละคนในครอบครัว
สำหรับครอบครัวที่มีเด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง ควรเตรียมของใช้เฉพาะบุคคลให้พร้อมเป็นพิเศษ
กรมอนามัยแนะนำให้ครอบครัวที่มีผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดบ้านติดเตียงเตรียมโทรศัพท์ เอกสารสำคัญ น้ำดื่ม ยารักษาโรค และอุปกรณ์จำเป็น เช่น ไฟฉายและนกหวีดไว้พร้อม
8. นกหวีด
นกหวีดเป็นอุปกรณ์ขนาดเล็กแต่มีประโยชน์ในสถานการณ์ฉุกเฉิน
หากเกิดเหตุที่ต้องขอความช่วยเหลือหรือไม่สามารถติดต่อสื่อสารด้วยโทรศัพท์ได้ เสียงนกหวีดอาจช่วยให้คนอื่นสังเกตเห็นหรือได้ยินผู้ประสบภัย
9. ถุงพลาสติกและถุงขยะ
ของเหล่านี้มักถูกมองข้าม แต่มีประโยชน์มากเมื่อต้องอยู่ในสถานการณ์น้ำท่วม
สามารถใช้สำหรับแยกเสื้อผ้าเปียก เก็บขยะ ป้องกันสิ่งของจากน้ำ หรือบรรจุสิ่งของบางอย่างที่ต้องการป้องกันความชื้น
10. อุปกรณ์ปฐมพยาบาล
ควรมีชุดปฐมพยาบาลเบื้องต้น เช่น พลาสเตอร์ ผ้าก๊อซ น้ำยาทำความสะอาดแผล และอุปกรณ์จำเป็นอื่น ๆ
แต่หากเกิดอาการเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บรุนแรง ไม่ควรพยายามรักษาเอง ควรติดต่อหน่วยงานฉุกเฉินหรือสถานพยาบาล
ก่อนน้ำเข้าบ้าน ควรทำอะไร?
นอกจากเตรียมของแล้ว การเตรียมบ้านก็สำคัญไม่แพ้กัน
ย้ายของขึ้นที่สูง
เครื่องใช้ไฟฟ้า เอกสาร เฟอร์นิเจอร์ และของมีค่าควรย้ายขึ้นชั้นบนหรือบริเวณที่คาดว่าน้ำจะเข้าไม่ถึง
นำรถไปจอดในพื้นที่ปลอดภัย
หากได้รับการแจ้งเตือนและมีเวลาพอ ควรนำรถยนต์และพาหนะไปเก็บไว้ในพื้นที่ที่น้ำท่วมไม่ถึง
รู้เส้นทางอพยพ
สมาชิกทุกคนในบ้านควรรู้ว่า หากต้องออกจากบ้านจะไปที่ไหน และใช้เส้นทางใด
ควรเตรียมเส้นทางสำรองเอาไว้ด้วย เพราะเส้นทางหลักอาจถูกน้ำท่วมหรือไม่สามารถผ่านได้
เตรียมกระเป๋าฉุกเฉินไว้จุดเดียว
ไม่ควรกระจายของจำเป็นไว้หลายห้อง เพราะเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินอาจเสียเวลาหาของ
ควรรวมสิ่งของจำเป็น เช่น เอกสาร ยา ไฟฉาย โทรศัพท์ ที่ชาร์จ น้ำดื่ม และอาหารสำรอง ไว้ในกระเป๋าหรือกล่องที่หยิบได้ทันที
เมื่อน้ำเริ่มท่วม ควรทำอย่างไร?
สิ่งแรกคือ ติดตามประกาศจากหน่วยงานราชการอย่างต่อเนื่อง
หากมีคำสั่งให้อพยพ ควรออกจากพื้นที่ตามคำแนะนำ ไม่ควรรอจนระดับน้ำสูงหรือกระแสน้ำแรงจนไม่สามารถเดินทางได้
หากต้องเดินลุยน้ำ ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะอาจมีหลุม ฝาท่อ เศษวัสดุ สายไฟ หรือสัตว์มีพิษซ่อนอยู่ในน้ำ
และ ไม่ควรเดินหรือขับรถฝ่ากระแสน้ำที่ไหลเชี่ยว เพราะระดับน้ำและความแรงของกระแสน้ำอาจประเมินได้ยาก
ของอะไรที่ควรใส่ “กระเป๋าฉุกเฉิน” เป็นอันดับแรก?
หากมีเวลาเตรียมตัวน้อย ให้เน้นสิ่งที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตและการติดต่อสื่อสารก่อน
5 กลุ่มที่ควรหยิบก่อน ได้แก่
- ยาและอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่จำเป็น
- โทรศัพท์มือถือและอุปกรณ์ชาร์จ
- เอกสารสำคัญ
- น้ำดื่มและอาหารสำรอง
- ไฟฉายและอุปกรณ์ให้แสงสว่าง
จากนั้นจึงเตรียมเสื้อผ้า ของใช้ส่วนตัว เงินสด และสิ่งของจำเป็นอื่น ๆ
บ้านที่มีเด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วย ต้องเตรียมอะไรเพิ่ม?
ครอบครัวที่มีสมาชิกกลุ่มเปราะบางควรวางแผนมากกว่าปกติ
ควรเตรียมยา อาหาร น้ำดื่ม เสื้อผ้า และอุปกรณ์เฉพาะบุคคลให้พร้อม รวมถึงวางแผนการเคลื่อนย้ายออกจากบ้าน
กรมอนามัยแนะนำให้รู้หมายเลขโทรศัพท์ฉุกเฉินของหน่วยงานท้องถิ่นและญาติ รวมถึงเรียนรู้เส้นทางอพยพไปยังพื้นที่ปลอดภัยที่ใกล้ที่สุด
สรุป วิธีเตรียมตัวเมื่อน้ำท่วมฉับพลัน
น้ำท่วมฉับพลันอาจทำให้มีเวลาเตรียมตัวไม่มาก ดังนั้นการเตรียมของจำเป็นไว้ล่วงหน้าจึงช่วยลดความวุ่นวายเมื่อเกิดเหตุได้
สิ่งที่ควรมีอย่างน้อยคือ
น้ำดื่ม + อาหารสำรอง + ยาประจำตัว + โทรศัพท์และพาวเวอร์แบงก์ + ไฟฉาย + เอกสารสำคัญ + เสื้อผ้า + ชุดปฐมพยาบาล + ของใช้ส่วนตัว
ขณะเดียวกันควรย้ายของขึ้นที่สูง นำรถไปยังพื้นที่ปลอดภัย และเตรียมเส้นทางอพยพไว้ล่วงหน้า
สิ่งสำคัญที่สุดคือ อย่ารอให้น้ำเข้าบ้านก่อนจึงเริ่มเตรียมตัว หากมีประกาศเตือนภัยและอยู่ในพื้นที่เสี่ยง ควรเตรียมกระเป๋าฉุกเฉินและติดตามคำแนะนำจากหน่วยงานราชการอย่างใกล้ชิด
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
- กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
